New York'ta dünyaya gelen ve uluslararası basındaki etkili analizleriyle öne çıkan Türk gazeteci Amberin Zaman, 1992 yılından itibaren The Economist ve The Washington Post gibi saygın kuruluşların Türkiye temsilciliğini yürüterek küresel medya dünyasında kendine saygın bir yer edinmiştir. Çok kültürlü bir aile yapısına sahip olan deneyimli yazar, günümüzde bağımsız habercilik çizgisiyle Al-Monitor bünyesinde Orta Doğu ve Kuzey Afrika odaklı çalışmalar yapmaktadır.
Kökenleri ve Eğitim Hayatı
Amberin Zaman, kozmopolit aile geçmişiyle dikkat çeken bir figürdür. Babası Arshad-uz Zaman, Paris Siyasal Bilgiler Fakültesi mezuniyeti sonrasında Pakistan'ın İstanbul Büyükelçiliğinde basın ataşesi olarak görev yapmış Irak kökenli bir Bangladeşlidir. İstanbul'daki görevi sırasında Notre Dame de Sion mezunu olan Vasfiye Kalmuk'tan Türkçe dersleri alan baba Zaman, daha sonra onunla hayatını birleştirmiştir. Bu evlilikten dünyaya gelen iki kız çocuktan biri olan Amberin Zaman, anne tarafından Gürcü, Tatar ve Yörük kökenlerine sahiptir. Aynı zamanda köklü bir aile geçmişine sahip olan gazetecinin büyük dedesi ise Mehmet Emin Kalmuk'tur. Yükseköğrenimini İsviçre'de başarıyla tamamlayan yazar, 2004 senesinde Amerikalı diplomat Joseph Pennington ile dünya evine girmiştir.
Gazetecilik Kariyeri ve Uluslararası Başarıları
Mesleki yolculuğuna 1992 yılında adım atan Amberin Zaman, dünya basınında Türkiye üzerine gerçekleştirdiği nitelikli analizlerle adını duyurmuştur. Çeyrek asrı aşan kariyerinde birçok saygın yayın kuruluşuyla iş birliği yapmıştır.
Yazarın görev aldığı bazı önemli uluslararası medya kuruluşları şunlardır:
- The Washington Post ve The Daily Telegraph bünyesinde Türkiye muhabirliği
- The Economist dergisi ve Los Angeles Times gazetesinde Türkiye temsilciliği
- BBC World kanalında Türkiye'deki eğitim sistemi üzerine gerçekleştirilen programlarda yorumculuk
Uluslararası çalışmalarının yanı sıra Türkiye'deki yazılı basında da aktif bir rol üstlenen yazar, 2007'deki kuruluşundan itibaren Taraf gazetesinde köşe yazıları kaleme almıştır. 2010 yılında kısa bir süre Habertürk gazetesine geçiş yapsa da, 2013'te eski adresi olan Taraf'a geri dönmüştür. Taraf'taki ikinci döneminde, gazetenin kurucu kadrosunun dağılması ve tutuklu meslektaşı Mehmet Baransu'ya yeterli desteğin verilmemesi üzerine 3 Temmuz 2015 tarihinde istifa etmiştir. Bu ayrılığın hemen ardından 7 Temmuz 2015'te bağımsız internet gazetesi Diken'de yazmaya başlayan yazar, Aralık 2018'den beri Al-Monitor haber portalında Orta Doğu ve Kuzey Afrika kıdemli muhabirliği görevini sürdürmektedir.
Basın Özgürlüğü ve Siyasi Tartışmalar
Meslek hayatı boyunca toplumsal meselelere duyarlılığıyla da öne çıkan Amberin Zaman, 2008 yılında Baskın Oran önderliğinde hayata geçirilen Ermenilerden özür diliyorum imza kampanyasına destek veren isimler arasında yer almıştır. Gazetecinin bağımsız ve eleştirel duruşu, zaman zaman çeşitli siyasi tartışmaların odağına yerleşmesine neden olmuştur. Dönemin başbakanı Recep Tayyip Erdoğan, 2014 yılının Ağustos ayında gerçekleştirdiği cumhurbaşkanlığı adaylığı konuşmasında Zaman'ı hedef alarak sert ithamlarda bulunmuştur. Gazeteci kimliğine ve kadın kimliğine yönelik yapılan bu eleştirilere Amberin Zaman, 8 Ağustos 2014'te kaleme aldığı "Önce insan ol!" başlıklı köşe yazısıyla yanıt vermiştir. Aynı şekilde gazeteci Ahmet Hakan ile girdiği mesleki polemikler de kamuoyunun dikkatini çekmiştir. 31 Mart 2016'da ise Brookings Enstitüsü'nde Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın konuşmasını takip etmek isterken, binanın girişinde koruma görevlilerinin hakaretlerine maruz kalmış ve içeriye girişi engellenmiştir. Tüm bu engellemelere ve baskılara rağmen Zaman, habercilik faaliyetlerini uluslararası mecrada sürdürmektedir.