Kimdir?
Jonathan Swift, 30 Kasım 1667'de Dublin'de doğmuş, 19 Ekim 1745'te İrlanda'da ölmüş İrlandalı şair, yazar ve siyasetçidir. İngiliz edebiyatının büyük yergi ustalarından biridir. Bir din adamı olan Swift siyasetle yakından ilgilendi; felsefi, siyasi ve dinî konularda yergiler yazdı. İngiltere'nin baskıcı politikasına karşı çıkardığı siyasi broşürlerle İrlanda'da ulusal bir kahramana dönüştü. Gulliver'in Gezileri, Batı edebiyatının en çok okunan kitaplarından biridir.
Gençliği
İngiliz kökenli bir ailenin çocuğu olarak babasının ölümünden sonra doğdu; annesi onu önce bir sütnineye, sonra amcasına bırakıp İngiltere'deki akrabalarının yanına döndüğü için annesiz büyüdü. 1689'da Trinity College'ı bitirip İngiltere'ye gitti ve devlet adamı ve düşünür Sir William Temple'ın evinde sekreter olarak çalıştı. İlk şiirleri ve Stella adıyla ölümsüzleştireceği, o sırada sekiz yaşındaki Esther Johnson ile tanışması bu dönemdedir (1691). Temple'ın desteğiyle Oxford'da lisansüstü eğitim yaptı; bağımsız olabilmek için 1694'te Anglikan Kilisesi'ne girdi. 1696'da Temple'ın evine dönüp 1699'daki ölümüne kadar anılarını ve mektuplarını yayıma hazırlamasına yardım etti. Bu dönemde yazdığı A Tale of a Tub (Bir Fıçının Öyküsü), 1704'te yayımlandı ve dinde hoşgörüsüzlüğü ve ikiyüzlülüğü eleştirdi.
Londra ve Dublin yılları
Temple'ın ölümünden sonra Dublin'e gitti, önce Lord Berkeley'nin yanında çalıştı, sonra papazlık yaptı. Stella da İrlanda'ya taşınmıştı; Swift'in onunla ilişkisi araştırmalara rağmen aydınlanmamıştır. Londra'dan Stella ve Rebecca Dingley'e yazdığı mektuplar Stella'ya Günlük adıyla yayımlandı. 1701'de Londra'ya döndüğünde tanınan bir yazardı. 1704'te yayımlanan The Battle of the Books (Kitapların Savaşı) Eskiler-Yeniler tartışmasını yeniden alevlendirdi; Swift eskileri savundu.
Önce liberallerin yanında yer aldı; 1710'dan sonra muhafazakâr Tory partisini destekledi ve 1710-1713 arasında Londra'da The Examiner dergisini yöneterek siyasal yaşamda etkin oldu. 1714'te Tory'lerin gücü azalınca hayal kırıklığıyla Dublin'e döndü; 1713'te St. Patrick Katedrali'nin başrahipliğine atanmıştı.
Eserleri
Kalan yıllarını İrlanda'nın sorunlarına verdi. 1724-1725'te yayımlanan Drapier's Letters (Kumaşçının Mektupları) ve 1726'da tamamladığı Gulliver's Travels onu İrlanda'da çok ünlü etti. Dört bölümlük Gulliver'in Gezileri'nin ilk bölümü Whig-Tory çatışmasını, ikincisi Avrupa uygarlığının ve İngiliz sisteminin çürük yanlarını, üçüncüsü bilimsel çalışmaları, dördüncüsü kendini hayvanlardan üstün gören insan aklını hicveder. İlk iki bölümü içeren kısaltılmış basımlar çocuk edebiyatının klasikleri arasındadır.
1729'da yayımladığı Alçakgönüllü Bir Öneri, son önemli eseri oldu ve İngiltere'nin İrlanda'yı olumsuz etkileyen ticari uygulamalarını hicveder. Dönemin "tasarımcı" denen öneri yazarlarının parodisini yapan Swift, İrlandalı yoksul çocukların pişirilip yenmesini ağırbaşlı bir üslupla önerir. Swift 19 Ekim 1745'te neredeyse 80 yaşındayken öldü.
Benzer kişiler
- James Joyce (Yazar · Dublin)
- Johann Wolfgang von Goethe (Yazar)
- Yahya Kemal Beyatlı (Yazar)
- Bernard Shaw (Yazar · Dublin)
- Bram Stoker (Yazar · Dublin)
- Iris Murdoch (Yazar · Dublin)
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Jonathan Swift maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.