Jean-Paul Marat, 24 Mayıs 1743'te doğan ve 13 Temmuz 1793'te öldürülen Fransız siyaset kuramcısı, bilim insanı ve hekimdir. Fransız Devrimi sırasında gazeteci ve politikacı olarak öne çıktı.
Ailesi ve gençliği
Prusya'ya bağlı Neuchâtel Prensliği'nde (İsviçre'nin bir parçası) Boudry'de doğdu. Cagliari, Sardunya yerlisi Jean Mara (Giovanni Mara) ile Castres'li Fransız Huguenot Louise Cabrol'ün dokuz çocuğunun ikincisiydi. Babası Mercedarya'lı bir komiser ve dindar bir mültecidir. On yedi yaşındayken Jean-Baptiste Chappe d'Auteroche'un Venüs geçişini gözlemlemek için Tobolsk'a götürmek üzere topladığı heyete başvurdu, ancak reddedildi. Sonra Paris'e taşınıp tıp okudu. 1765'te Londra'ya taşındı ve doktor olarak çalıştı; orada Kraliyet Akademisyeni sanatçı Angelica Kauffman ile arkadaş oldu. Sosyal çevresi, Soho çevresindeki kahvehanelerde tanışan İtalyan sanatçıları ve mimarları içeriyordu.
Devrim ve gazetecilik
Sans-culottes'ların güçlü bir savunucusuydu ve radikal bir ses olarak görülüyordu. Görüşlerini broşür, afiş ve gazetelerde yayımladı. Gazetesi L'Ami du peuple (Halkın Dostu) ile Haziran 1793'te iktidara gelen Jakobenler ile gayriresmî bir bağlantı kurdu. Gazeteciliği, şiddetli üslubu, toplumun en yoksul kesimleri için temel insan haklarını savunması ve devrimin yeni liderlerine ve kurumlarına karşı tavizsiz duruşuyla ün kazandı.
Ölümü
Normandiya'ya kaçan Jirondenlerin faaliyetleri hakkında hayati bilgilere sahip olduğunu söyleyerek içeri giren Jironden sempatizanı Charlotte Corday tarafından, banyodayken öldürüldü. Corday dört günlük duruşmasında 100.000 kişiyi kurtarmak için bir adamı öldürdüğünü ve suikastı tek başına gerçekleştirdiğini söyledi; dört gün sonra, 17 Temmuz 1793'te idam edildi. Marat'nın cenazesine tüm Ulusal Konvansiyon üyeleri katıldı ve Club des Cordeliers bahçesindeki bir söğüdün altına gömüldü. Ressam Jacques-Louis David'den görkemli bir cenaze töreni düzenlemesi ve ölümünü resmetmesi istendi; David de Marat'nın Ölümü adlı ünlü tabloyu yaptı. Tablo gerçekçi bir tasvir değildir; David daha sonra Jakoben'in ölümünü yücelttiği için eleştirildi.
Mirası
Marat ölümünden sonra birçokları tarafından devrim şehidi olarak görüldü. Kalbi ayrı olarak mumyalandı ve Cordeliers'de anısına dikilen bir sunakta bir vazoya yerleştirildi. Cenazesi 21 Eylül 1794'te Panthéon'a nakledildi. 19 Kasım'da Le Havre-de-Grâce limanı Le Havre-Marat adını aldı. Jakobenler Hıristiyanlıktan arındırma kampanyaları başlattığında Marat yarı-aziz ilan edildi ve büstü Paris'in eski kiliselerinde haçların yerini aldı. Thermidor'dan sonra itibarı azaldı: 13 Ocak 1795'te Le Havre-Marat yeniden Le Havre oldu, Şubat'ta tabutu Panthéon'dan kaldırıldı, büstleri ve heykelleri yok edildi.
Benzer kişiler
- Aleksandr Bogdanov (Hekim)
- Fazıl Küçük (Hekim)
- John Logie Baird (Bilim İnsanı)
- Alexander Graham Bell (Bilim İnsanı)
- Hilal Ergenekon (Gazeteci)
- Amberin Zaman (Gazeteci)
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Jean-Paul Marat maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.