Fransa'nın Chateau-Thierry kasabasında 8 Temmuz 1621 tarihinde dünyaya gözlerini açan Jean de La Fontaine, hayvan karakterler aracılığıyla insan doğasını eleştirdiği masallarıyla 17. yüzyıl edebiyatına derin bir iz bıraktı. Orta halli bir aileden gelen ve hukuk eğitimi alan yazar, Paris'in yoksulluk dolu sokaklarında edebiyat tutkusunun peşinden giderek dönemin en tanınan şairlerinden biri olmayı başardı. Toplumsal aksaklıkları hayvanlara ahlaki değerler yükleyerek hicveden sanatçı, teşhis ve intak sanatlarını ustalıkla kullanarak edebiyat dünyasında geç de olsa büyük bir şöhrete ulaştı.
Hukuk Eğitiminden Paris Sokaklarına Uzanan Yaşamı
Jean de La Fontaine, bir dþke hizmet eden polis muavini Charles de La Fontaine ile orta halli bir aileye mensup Françoise Pidoux çiftinin en büyük evladı olarak dünyaya geldi. İlk eğitimine Reims kentinde başlayan genç Jean, 1641 yılının Mayıs ayında eğitimine Saint-Magloire Okulu bünyesinde devam etti. Gelecekte avukat olmak amacıyla derslerini sürdüren genç adam, babasının ısrarları neticesinde 1647 senesinde henüz 14 yaşındaki Marie Héricart ile hayatını birleştirdi. Ancak bu evlilik La Fontaine için mutluluk getirmedi. Genç ve çekici eşine karşı bir sevgi besleyemeyen yazarın hayatı, çevrede yayılan dedikodular nedeniyle iyice zorlaştı. Söylentilerin artması üzerine çareyi evden uzaklaşmakta bulan şair, ömrünün geri kalan kısmını geçireceği Paris yollarına düştü. Eşi ise Chateau-Thierry kasabasında yaşamaya devam ederken, çiftin tek oğlu annesinin yanında eğitim gördü.
Edebiyat Tutkusu ve Yoksullukla Mücadele
Paris o yıllarda henüz yeni gelişmekte olan ufak bir şehirdi. Şair François de Malherbe'nin eserleriyle tanışan La Fontaine'in içinde tarifi imkansız bir edebiyat aşkı uyandı. Yazar, 1654 senesinde ilk çeviri çalışması olan Eunuchus of Terence adlı eseri yayımladı. Buradan kazandığı paranın bir kısmını ailesine ulaştırsa da kendisi Paris'te büyük bir maddi darboğaza girdi. Kendi özel eşyalarını dahi satmak zorunda kalan sanatçı, yaşadığı sıkıntılara rağmen yazmaktan vazgeçmedi. Kısa süre sonra küçük bölümlerden oluşan Les Rieurs de Beau-Richard isimli baladını kaleme aldı. Yoksulluk ve talihsizlikler onu adeta yazmaya teşvik ediyordu. Bu süreçte ürettiği şiir ve baladların sayısı hızla arttı.
Madam de La Sabliere ile Değişen Hayat ve Fabllar
Şairin hayatındaki en büyük dönüm noktası, 1673 yılında Madam de La Sabliere ile tanışması oldu. Onun koruması altına giren La Fontaine, bu sayede dönemin seçkin bilim insanları, filozofları ve ünlü yazarlarıyla bir araya gelme fırsatını yakaladı. Diğer edebiyatçılar tarafından sadece bir masal yazarı olarak görülse de o, çok sayıda şiir de kaleme aldı. Kaleme aldığı masallarda hayvanlara insani karakterler ve ahlaki değerler yükleyerek dönemin bazı isimlerini eleştirdi. Bu eserlerinde teşhis ve intak sanatından faydalanarak topluma ahlaki dersler verdi. İyi ile kötüyü birbirinden kesin çizgilerle ayıran bu masallarla dönemin sonlarına doğru büyük bir ün kazandı.
Sanatçının kaleme aldığı masallar toplamda 238 adet olup, bunlar 12 kitap halinde bir araya getirilmiştir:
- 1668 yılında basılan ilk kitapta 124 masal bulunuyordu.
- Eserlerin ikinci cildi 1678 senesinde okuyucuyla buluştu.
- Serinin en son kitabı ise 1694 yılında yayımlandı.
Fabl ve şiirlerinin yanı sıra roman ve tiyatro oyunları üzerinde de çalışan yazar, 1695 yılında yayımladığı Kontes adlı şiirli hikayesiyle Fransız Akademisi'ne kabul edilme başarısını gösterdi. Bu prestijli üyeliğin hemen ardından, 13 Nisan 1695 tarihinde Paris'te 74 yaşında hayata gözlerini yumdu.
Türk edebiyatında da derin izler bırakan yazarın eserleri, önemli şairlerimiz tarafından dilimize kazandırılmıştır: