James Byron Dean, 8 Şubat 1931'de Marion'da doğmuş, 30 Eylül 1955'te Cholame'de ölmüş Amerikalı sinema oyuncusu ve kültürel ikondur. Kısa yaşamına rağmen Asi Gençlik ve Cennetin Doğusu gibi sinema klasiklerinde rol aldı; henüz 24 yaşındayken gelen ölümünün ardından efsaneleşti. İlk başrolüyle Oscar'a aday gösterilen az sayıdaki oyuncudan biridir.
Çocukluğu ve eğitimi
Indiana'da doğduktan kısa süre sonra ailesi Santa Monica'ya taşındı. Altı yıl sonra, Dean beş yaşındayken babası diş teknisyeni olmak için çiftlikten ayrıldı. Annesini 1940'ta kaybetti. Dokuz yaşındayken babası onu Indiana'daki çiftlikte yaşayan amcası Marcus ile teyzesi Ortense'nin yanına gönderdi. Lisede basketbol takımında yer aldı, münazara ve drama dersleri aldı. 1949'da Fairmount Lisesi'nden mezun olup Kaliforniya'ya giderek babası ve üvey annesiyle yaşamaya başladı. Santa Monica College'a, ardından Kaliforniya Üniversitesi'ne geçerek drama okudu. James Whitmore'un drama atölyelerine katıldı, ardından dizilerde ve tiyatro oyunlarında küçük roller aldı.
Kariyeri
1951'de Whitmore'un tavsiyesiyle New York'a gitti. Broadway'de See the Jaguar oyununda rol almadan önce birçok küçük rolde göründü. 1952'de Actors Studio'ya katıldı; burada Marlon Brando, Julie Harris ve Mildred Dunnock gibi oyuncularla bir araya geldi. The Philco Television Playhouse, Robert Montgomery Presents ve Armstrong Circle Theatre gibi televizyon programlarında yer aldı. The Immoralist (1954) adlı Broadway oyunuyla "En İyi Yeni Oyuncu" ödülünü aldı. Warner Bros. yeteneğini keşfetti ve John Steinbeck'in romanından uyarlanan Cennetin Doğusu'nda (1955) rol aldı. 1955 yapımı Asi Gençlik, kariyerinin en önemli filmlerinden biri oldu; Nicholas Ray'in yönettiği filmde başrolü Natalie Wood ile paylaştı. Canlandırdığı Jim Stark karakteriyle gençlerin idolü oldu ve dönemin asi genç imajının oluşmasında büyük rol oynadı. 1956'da gösterime giren Devlerin Aşkı'nda Elizabeth Taylor ve Rock Hudson ile oynadı; bu filmle ölümünden sonra En İyi Erkek Oyuncu dalında Oscar'a aday gösterilen ilk oyuncu oldu.
Ölümü ve mirası
Dean, motor yarışlarına duyduğu ilgiyle Speedster'ını daha güçlü 1955 model Porsche 550 Spyder ile değiştirdi. 30 Eylül 1955'te Cholame'de geçirdiği trafik kazasında öldü. Cenazesi 8 Ekim 1955'te Indiana'nın Fairmount kentindeki Fairmount Friends Kilisesi'nde yapıldı; yaklaşık 600 kişi törene katıldı, 2.400 hayranı ise binanın dışında toplandı. Fairmount'taki Park Mezarlığı'na gömüldü. Empire dergisinin sinema tarihinin en çekici 100 film yıldızı listesinde altıncı sıradadır.
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki James Dean maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.