İsmail Kadare Kimdir?

Genel Bakış

İsmail Kadare, 28 Ocak 1936'da Ergiri'de doğan ve 1 Temmuz 2024'te Tiran'da ölen Arnavut yazardır. 1992'de Uluslararası Cino del Duca Ödülü'nü, 2005'te Man Booker Uluslararası Ödülü'nü kazandı.

Gençliği

Arnavutluk'un güneyindeki Ergiri'de dünyaya geldi. Babası bir mahkeme mübaşiriydi; annesinin babası ise varlıklı ve eğitimli bir aileden geliyordu. Çocukluğunu geçirdiği ve büyüdüğü Ergiri'yi Taş Kentin Günlüğü adlı romanında anlattı. İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra Arnavutluk'ta komünist rejim kurulduğunda sekiz yaşındaydı ve bu rejimin içinde yetişti. Romanlarında komünist toplum temaları sık sık yer alır. Öğrencilik yıllarındaki yazı denemelerinin ardından Tiran'da edebiyat fakültesinde, kısa bir süre de Moskova'daki Maksim Gorki Edebiyat Enstitüsü'nde okudu.

Edebiyatta Ün Kazanması

1960'larda önce şiirle tanındı. Asıl ününü 1964'te yayımlanan Ölü Ordunun Generali romanıyla kazandı; bu roman başrolünü Marcello Mastroianni'nin oynadığı bir filme uyarlandı. Bunu yurt dışında da büyük ilgi gören başka romanlar izledi. Türkçede yayımlanan eserleri arasında Ölü Ordunun Generali, Taş Kentin Günlüğü, Düğün, Şenlik Kurulu, Canavar, Piramit, Kosova'ya Üç Ağıt, Kaza, Rüyalar Sarayı, Kuşatma, İbret Taşı ve Taş Kentin Düşüşü bulunur. Bunlardan bazılarının yayım yılları şöyledir: Canavar 1965, Düğün 1968, Kuşatma 1970, Taş Kentin Günlüğü 1971, İbret Taşı 1978, Rüyalar Sarayı 1981, Piramit 1992, Kosova'ya Üç Ağıt 1998 ve Kaza 2010.

Arnavutluk'taki komünist yönetim romanlarına sansür uyguladı; yine de ünü sayesinde belli ölçüde dokunulmazlığı vardı. 1990'da Ramiz Alia yönetimini protesto etmek için, daha önce de birçok kez gittiği Fransa'ya iltica etti. 1999'da Arnavutluk'a döndü, ancak Paris'te de bir dairesi bulunuyordu.

Ödülleri ve Ölümü

1992'deki Cino del Duca Ödülü'nün ardından 1996'da Fransa'daki Ahlak ve Siyaset Bilimleri Akademisi'nin (Academy of Moral and Political Sciences) ömür boyu üyeliğine layık görüldü. 2005'te Man Booker Uluslararası Ödülü'nü, 2009'da Asturias Prensliği Ödülü'nü, 2015'te Kudüs Ödülü'nü aldı. Adı birkaç kez Nobel Edebiyat Ödülü adayları arasında geçti; kitapları 45'ten fazla dile çevrildi. Uzun süren sağlık sorunlarının ardından 1 Temmuz 2024'te Tiran'da bir hastanede kalp krizi sonucu yaşamını yitirdi.

Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki İsmail Kadare maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.