Türk eğitim tarihinin ve siyaset dünyasının önemli isimlerinden biri olan Hıfzırrahman Raşit Öymen, 10 Temmuz 1899 tarihinde Trabzon'da dünyaya geldi. İlk eğitiminin ardından İstanbul Öğretmen Okulu'na girdi. Okuldan başarıyla mezun olmayı başardı. Daha sonra mesleki gelişimini sürdürmek üzere Almanya'ya giden Öymen, orada mesleki ihtisas programını başarıyla tamamladı. Yurda döndüğünde Türkiye'nin farklı şehirlerinde öğretmenlik, okul müdürlüğü, eğitim yöneticiliği ve milletvekilliği yaparak ülkesinin eğitim sistemine yön verdi. Ömrünü eğitime adayan bu değerli şahsiyet, 7 Mayıs 1979 tarihinde hayata gözlerini yumdu. Cenazesi Cebeci Asrî Mezarlığı'nda toprağa verildi.
Pedagoji Alanındaki Çalışmaları ve Eğitimcilik Yılları
Eğitimcilik kariyerine genç yaşta adım atan Hıfzırrahman Raşit Öymen, mesleki birikimini Anadolu'nun dört bir yanına taşımıştır. Kastamonu ve Trabzon Daru'l-Muallimînleri bünyesinde terbiye, ruhiyat ve içtimâiyyât dersleri vererek geleceğin öğretmenlerini yetiştirmiştir. Bu kurumlardaki öğretmenlik görevlerinin ardından Samsun İstiklâl Ticaret Mektebi bünyesinde müdürlük unvanıyla idari sorumluluk üstlenmiştir. Başarılı çalışmalarıyla dikkat çeken Öymen, İstanbul Daru'l-Muallimîn bünyesinde pedagoji ve usulü tedris öğretmenliği yapmış, aynı kurumda müdür muavinliği makamına getirilmiştir. İstanbul Maârif Müdür Muavinliği görevini yürüterek eğitim yöneticiliğindeki yetkinliğini kanıtlayan eğitimci, daha sonra Maârif Vekâleti İlk Tedrisat Şube Müdürlüğü görevini üstlenmiştir. Gazi Terbiye Enstitüsü bünyesinde dersler vererek akademik birikimini paylaşan yazar, Maârif Vekâleti Okul Müdürlüğü ve Okul Müzesi Müdürlüğü görevinde de bulunarak eğitim materyallerinin korunmasına ve sergilenmesine katkı sağlamıştır.
Hıfzırrahman Raşit Öymen'in uzun yıllar boyunca farklı kademelerde görev yaptığı ve kuruculuğunu üstlendiği bazı önemli kurumlar şunlardır:
- Kastamonu ve Trabzon Daru'l-Muallimînleri: Terbiye, Ruhiyat ve İçtimâiyyât Öğretmenlikleri.
- Samsun İstiklâl Ticaret Mektebi: Okul Müdürlüğü.
- İstanbul Daru'l-Muallimîn: Pedagoji ve Usulü Tedris Öğretmenliği ile Müdür Muavinliği.
- Gazi Terbiye Enstitüsü: Öğretmenlik görevi.
- Trabzon İdmanocağı: Kuruculuk ve İdare Heyeti Üyeliği.
Sivil Toplum Çalışmaları ve Bolu Milletvekilliği
Hıfzırrahman Raşit Öymen, sadece okullarda değil, sosyal yaşamda ve sivil toplum kuruluşlarında da aktif roller üstlenmiştir. Doğup büyüdüğü şehir olan Trabzon'da sporun gelişmesi adına Trabzon İdmanocağı kulübünün kurucuları arasında yer almış ve idare heyeti üyeliğini yürütmüştür. Öğretmenlerin mesleki dayanışmasını güçlendirmek amacıyla Kastamonu Muallimler Birliği idare heyeti üyeliği yapmış, ayrıca İstanbul Muallimler Cemiyeti bünyesinde umûmî kâtiplik gibi kritik bir sorumluluğu yerine getirmiştir. Türk Maârif Cemiyeti üyesi olarak eğitim alanındaki sivil çalışmalara katkı sunan Öymen, basın dünyasıyla da yakın ilişkiler kurarak Ankara Basın Birliği idare heyeti üyeliği görevinde bulunmuştur. Kendisi çok yönlü bir aydın olarak aynı zamanda yazarlık faaliyetlerini de titizlikle sürdürmüştür.
Eğitim alanındaki bu yoğun çalışmalarının ardından Hıfzırrahman Raşit Öymen, bilgi birikimini ülke yönetimine taşımak amacıyla siyasete atılmıştır. Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde VII. ve VIII. Dönem Bolu Milletvekili olarak görev yapmıştır. Mecliste aktif bir rol üstlendi. Eğitim camiasının sesi olmaya gayret etti. Yasama görevini tamamladıktan sonra eğitimden kopmayan Öymen, Ankara Üniversitesi bünyesinde öğretim üyeliği yaparak yüksegörenim düzeyinde öğrenci yetiştirmeye devam etmiştir. Burada genç zihinlere tecrübelerini aktarmıştır.
Eğitim Hareketleri Dergisi ve Yayıncılık Mirası
Öymen'in yaşamındaki en büyük eserlerinden biri, 1 Ocak 1955 tarihinde ilk sayısını çıkardığı Eğitim Hareketleri dergisidir. Bu yayını, vefat ettiği 1979 yılına kadar tam 25 yıl boyunca aralıksız olarak yayımlamaya devam etmiştir. Türk eğitim dünyasında derin izler bırakan bu dergi, onun entelektüel mirasının en somut göstergelerindendir. Özel yaşamında üç çocuk babası olan Hıfzırrahman Raşit Öymen, Türk basın ve siyaset dünyasına çok değerli isimler kazandıran bir ailenin de temel direğidir. Kendisi, Türk medyasının saygın isimleri Altan Öymen ile Örsan Öymen'in babasıdır. Aynı zamanda TBMM XXII. ve XXIII. Dönem Bursa Milletvekili Onur Öymen'in amcası, tanınmış iktisatçı ve bürokrat Bilsay Kuruç'un ise dayısıdır. Ömrünü ülkesinin eğitimine, kültürüne ve siyasetine adamış olan bu büyük çınar, ardında zengin bir entelektüel birikim ve köklü bir aile mirası bırakarak aramızdan ayrılmıştır.