Altan Öymen Kimdir?

Mehmet Altan Öymen, 20 Haziran 1932 tarihinde Trabzon'da dünyaya gelen, Türk basın hayatı ile siyasetine yön veren en önemli şahsiyetlerden biridir. Genç yaşta adım attığı gazetecilik mesleğinde muhabirlikten başyazarlığa kadar her kademede görev yapan Öymen, parlamento üyeliği, bakanlık ve CHP Genel Başkanlığı gibi kritik siyasi sorumluluklar üstlenmiştir. Yaşamı boyunca kalemini ve fikirlerini topluma aktaran usta yazar, 19 Temmuz 2025 tarihinde İstanbul'da tedavi gördüğü hastanede 93 yaşında vefat etmiştir. Çerkes asıllı Öymen ailesinin kökleri Çeçenistan'a dayanmaktadır. Ailesiyle Ankara'ya taşınarak ilk ve ortaöğrenimini burada bitirdi. Ardından, 1955 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nden mezun olarak yükseköğrenimini bitirmiştir. Erkek kardeşi Örsan Öymen, kız kardeşi Gülden ve amcasının oğlu emekli büyükelçi Onur Öymen ailenin diğer üyeleridir.

Gazetecilik Aşkıyla Geçen Uzun Yıllar

Gazeteciliğe henüz on sekiz yaşındayken, 1950 yılında Ulus gazetesinde parlamento muhabiri olarak başlayan Öymen, basının her kademesinde görev almıştır. Ulus gazetesinde iki yıl çalıştıktan sonra, Tercüman gazetesinin Ankara Temsilciliği görevini yürütmüştür. 1957 yılında Yeni Gün gazetesinin Genel Yayın Müdürü olan Öymen, mesleki kariyerinde hızla yükselmiştir. Ulus ve Akis gazetelerinde yazılar kaleme almıştır. Öncü gazetesinde Genel Yayın Müdürü oldu. Usta gazeteci, ilerleyen dönemlerde Akşam, Cumhuriyet ve Günaydın gazetelerinde de önemli yazılar yayınlamıştır. Özellikle Milliyet gazetesi çatısı altında yıllar boyunca muhabir, röportajcı, yönetici, yazar ve başyazar gibi birçok farklı unvanı üstlenerek basında silinmez bir iz bırakmıştır. Almanya'da 1962 ile 1966 yılları arasında Bonn Büyükelçiliği Basın Ataşesi olarak görev yapmıştır. Yurda döndükten sonra da basın dünyasından kopmamıştır. 1966-1967 yıllarında Milliyet gazetesinde dizi yazıları yazmış, 1967-1968 yıllarında ise Ulus gazetesinin Genel Yayın Müdürlüğü koltuğuna oturmuştur. Daha sonra Akşam gazetesinde yazarlık yaparken, aynı zamanda WDR ve DPA muhabiri olarak görev almıştır. Türkiye'de bağımsız haberciliğin gelişimi için 1972 yılında Anka Ajansı'nı kurmuş ve bu ajansı 1979 yılına kadar yönetmiştir. Bu süreçte, yurt içi ve yurt dışındaki radyo ile televizyonlar için çeşitli haber yayınları ile belgeseller hazırlamıştır. Yayıncılık dünyasındaki uzun soluklu yolculuğu, 1980'li ve 90'lı yıllarda da tüm hızıyla devam etmiştir. 1980-1982 yılları arasında Cumhuriyet gazetesinde köşe yazarlığı yapmıştır. Milliyet gazetesine yazar olarak katıldı. Milliyet çatısı altında 1985-1995 yılları arasında Genel Yayın Koordinatörlüğü, Başyazarlık ve İdare Meclisi Üyeliği gibi çok önemli makamlarda bulunmuştur. Gazeteciliği ancak 1999 yılında Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı seçilmesinin ardından tamamen bırakma kararı almıştır.

Siyaset Sahnesindeki Aktif Rolü ve Bakanlık Dönemi

Altan Öymen'in aktif siyasetle tanışması 1961 yılındaki Kurucu Meclis üyeliği ile gerçekleşmiştir. Politika sahnesinde milletvekilliği, bakanlık, parti ve grup yöneticilikleri gibi kritik pozisyonlarda uzun yıllar boyunca görev almıştır. 1977 yılında Cumhuriyet Halk Partisi'nden Ankara Milletvekili seçilerek Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne adım atmıştır. Aynı yıl kurulan Bülent Ecevit hükümtinde Turizm ve Tanıtma Bakanı olarak kabinede yer almıştır. Bakanlık görevinin ardından, 1978-1979 yıllarında CHP TBMM Grup Başkanvekilliği ve Avrupa Konseyi Türk Delegasyonu üyeliği yapmıştır. 1979 ile 1980 yılları arasında ise CHP Genel Sekreter Yardımcılığı görevini üstlenerek parti yönetiminde aktif rol oynamıştır. Siyasete verdiği aranın ardından 1995 yılında bu kez CHP İstanbul Milletvekili olarak yeniden parlamentoya girmeyi başarmıştır. Mecliste partisinin Grup Başkanvekilliği görevini yürüterek yasama faaliyetlerine katkı sağlamıştır. 18 Nisan 1999 tarihindeki genel seçimlerde Cumhuriyet Halk Partisi'nin baraj altında kalarak meclis dışında kalması üzerine, dönemin genel başkanı Deniz Baykal görevinden istifa etmiş ve partide yeni bir liderlik arayışı başlamıştır. Bu gelişmenin ardından 23 Mayıs 1999 tarihinde toplanan 27. Olağanüstü Kurultay'da Altan Öymen CHP Genel Başkanı seçilmiştir. Bu görevi on beş ay sürdü. Usta siyasetçi, 30 Eylül 2000 tarihindeki kurultayda yapılan genel başkanlık seçiminde görevi yeniden Deniz Baykal'a devretmiştir.

Kişisel Yaşamı ve Kaleme Aldığı Eserler

Altan Öymen, entelektüel birikimiyle de tanınan, çok iyi derecede Almanca ve Fransızca konuşabilen bir devlet adamıydı. Aysel Öymen ile evli olan Altan Öymen, Aslı Öymen ve Murat Öymen adında iki çocuk babasıydı. Sağlık sorunları nedeniyle tedavi gördüğü İstanbul'daki Florence Nightingale Hastanesi'nde 19 Temmuz 2025'te hayata veda etmiştir. Geriye hem siyasi hem de edebi anlamda çok zengin bir miras bırakmıştır. Siyasi ve toplumsal tarihe ışık tutan çok sayıda kıymetli kitap kaleme almıştır. Yazarın yayımlanmış kitapları şunlardır:

• Mobilya Dosyası (1999, Uğur Mumcu ile birlikte kaleme alınmıştır)
• Bir Dönem Bir Çocuk (2002)
• Öfkeli Yıllar (2009)
• ... Ve İhtilal (2013)
• Altan Öymen'den Anılı Kitaplar Seti - 4 Kitap Takım (2015)
• 01 Adana - 80'lı Yıllarda ADANA (2018)

Usta kalemin geride bıraktığı tüm bu eserler, Türkiye'nin yakın siyasi ve toplumsal tarihinin en hareketli dönemlerini derinlemesine anlamak isteyen okurlar için vazgeçilmez birer başvuru kaynağı niteliğindedir.