Kimdir
Hibetullah Ahundzade, Taliban yönetimindeki Afganistan İslam Emirliği'nin en üst düzey lideri olan Afgan bir din adamıdır. 2016'dan beri Taliban'ın liderliğini sürdürür; Mevlevî unvanını kullanır ve Taliban tarafından kendisine Emîrü'l-mü'minîn unvanı verilmiştir. Doğruluğu kesinleşmemiş bir fotoğrafı ve birkaç konuşma kaydı dışında dijital ortamda neredeyse hiç izi yoktur.
İlk yılları ve ailesi
Taliban kaynaklarına ve Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne göre 19 Ekim 1967'de, Afganistan Krallığı döneminde Kandehar eyaletinin Pençvaiye bölgesindeki Nakhoney köyünde doğdu. Bazı kaynaklar doğum yerinin yakınlardaki Sperwan köyü olduğunu, Afganistan Ulusal Güvenlik Müdürlüğü'nün eski müdürü ise doğum yılının 1959 civarı olduğunu öne sürer. Peştun'dur ve Nurzai kabilesine mensuptur. Babası Muhammed Ahund, Safid Rawan köyündeki bir caminin imamı olan bir din âlimiydi; aile çok mütevazı koşullarda yaşıyordu.
Sovyetler Birliği'nin 1979'da Afganistan'ı işgal etmesinin ardından aile, Pakistan'ın Belucistan eyaletindeki Ketta'ya göç etti. Ahundzade burada bir medresede eğitim gördü ve Şeyh el-Hadis unvanını aldı. Taliban'ın Afganistan'da güç kazanmasıyla Kandehar'daki köyüne döndü; 2001 sonlarında ABD'nin işgali üzerine yeniden Pakistan'a gitti ve Quetta'da sığınak buldu. 2019'da küçük kardeşi, Quetta'daki bir camide Cuma namazı sırasında yapılan bombalı saldırıda öldü.
Taliban'daki rolü
1994'te Taliban'a katılarak hareketin ilk üyeleri arasında yer aldı. 1995'te Ferah vilayetinin Taliban'ın eline geçmesinin ardından ahlak ve erdem polisinde görev yaptı; sonra Nengrehar'da Taliban'ın askerî mahkemesinin başkanlığını ve Yüksek Mahkeme başkan yardımcılığını üstlendi. Kandehar'da Muhammed Ömer'in gözetimindeki Cihat Medresesi'nde öğretmenlik yaptı. 1996-2001 arasında Taliban yönetiminin şeriat mahkemelerinde yargıç olarak çalıştı.
Birçok Taliban liderinden farklı olarak fiili savaş deneyimi yoktur; fetvalarıyla tanınır. 2001'den sonra Taliban'ın gölge adalet sisteminin başına geçti ve Mayıs 2016'da Taliban'ın yüce lideri seçilene kadar bu görevde kaldı. El-Kaide lideri Eymen ez-Zevahiri'nin onu Emîrü'l-mü'minîn olarak desteklemesi, cihatçı çevrelerdeki itibarını artırdı.
Liderliği
2019'da Abdülgani Birader'i ABD ile barış görüşmelerini yürütmekle görevlendirdi; bu görüşmeler 2020'de ABD güçlerinin Afganistan'dan çekilmesinin yolunu açan Doha Anlaşması ile sonuçlandı. 2021'de Taliban hükûmete karşı zafere ulaştı ve Ahundzade mutlak otoriteye dayanan bir İslamcı yönetim kurdu. Yönetim, kadınların çalışma ve eğitim haklarını kısıtlaması nedeniyle yoğun eleştiri aldı; genç kızların büyük bölümünün ortaokula dönmesi engellendi. Temmuz 2025'te Uluslararası Ceza Mahkemesi, kadınlara yönelik zulüm suçları nedeniyle hakkında tutuklama emri çıkardı. Yönetimi iktidara geldiğinden beri Kandehar'dan yürüttüğü bildirilir.
Benzer kişiler
- Papa II. Jean Paul (Din Adamı)
- Ayetullah Ali Hamaney (Din Adamı)
- George Berkeley (Din Adamı)
- Grigory Petrov (Din Adamı)
- Hasan Mezarcı (Din Adamı)
- Haşimi Rafsancani (Din Adamı)
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Hibetullah Ahundzade maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.