Katolik dünyasının en etkili dini liderlerinden biri olan Papa II. Jean Paul, 18 Mayıs 1920'de Polonya'nın Wadowice kasabasında Emilia ve Wojtla Kaczorowska çiftinin ikinci oğlu olarak dünyaya gözlerini açtı. Asıl adı Karol Jozef Wojtyla olan tarihi şahsiyet, 1978'de Vatikan tahtına geçerek Katolik kilisesinin 455 yıl aradan sonra seçilen İtalyan kökenli olmayan ilk papası unvanını elde etti. Hayat hikayesi acılar ve büyük toplumsal dönüşümlerle şekillenen Wojtyla, İkinci Dünya Savaşı'nın zorlu koşullarında ayakta kalmayı başardı. Gençlik yıllarında hem ağır sanayide çalışıp hem de tiyatro ve edebiyatla ilgilenen bu karizmatik figür, din eğitimini tamamlayarak Vatikan'ın en tepe noktasına yükseldi. İnanç dünyasına yön veren ünlü din adamı, 2 Nisan 2005'te Vatikan'da 85 yaşında vefat ettiğinde arkasında küresel düzeyde büyük izler bırakmıştı.
Savaşın Gölgesinde Gençlik Yılları ve Eğitimi
Genç Karol Jozef'in çocukluk dönemi aile kayıplarıyla sarsıldı. Emekli bir subay olan babasının yanında büyürken, henüz dokuz yaşındayken annesi Emilia'yı 1929 yılında kaybetti. Bu acı kaybın ardından babasıyla birlikte Cracovia kentine taşınan Wojtyla, 22 yaşında ise hayattaki tek sığınağı olan babasını da yitirdi. Eğitim hayatına büyük bir tutkuyla bağlı olan genç adam, 1938 yılında Krakow'daki prestijli Jagiello Üniversitesi'nde Leh Dili ve Edebiyatı okumaya başladı. Ancak 1939'da başlayan İkinci Dünya Savaşı ve Polonya'nın Nazi orduları tarafından işgali, okulunun kapanmasına yol açtı. Savaşın karanlık yıllarında boş durmayan Wojtyla, amatör tiyatro oyunları ve şiirle ilgilenerek sanatla moral buldu.
İşgal altındaki ülkede hayatta kalabilmek için çalışmak zorunda kalan Wojtyla, 1940 senesinde bir kireç ocağında işe girdi. Ertesi yıl ise bir kimya fabrikasının Solvay adlı su arıtma tesislerinde ağır işçi olarak emek verdi. Yaşadığı zorlu hayat tecrübeleri ve 1942'deki baba kaybı, onun manevi dünyasında derin bir kırılma yaratarak dine olan ilgisini artırdı. Nazi işgalinin 1945 yılında sona ermesiyle birlikte yarım kalan eğitimine geri dönen Wojtyla, Jagiello Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'ne kaydoldu. Genç ilahiyatçı, Kasım 1946'da rahip olarak kutsandı ve 1948 yılında doktora çalışmasını başarıyla tamamladı.
Akademiden Papalığa Uzanan Yükseliş
Genç rahip, doktora derecesini aldıktan sonra 1951 yılına kadar farklı mahalle kiliselerinde görev alırken, aynı zamanda üniversitede papazlık yaptı. Akademik alandaki yeteneği sayesinde 1953 yılında Lublin İlahiyat Fakültesi'nde ahlaki teoloji ve toplumsal etik profesörü unvanını kazandı. Dini hiyerarşide hızla yükselen Wojtyla, 4 Temmuz 1958 tarihinde dönemin papası tarafından Ombi Piskoposluğu ve Krakow Yardımcı Piskoposluğu vazifelerine atandı. 30 Aralık 1963'te Krakow Başpiskoposu oldu. 26 Haziran 1967'de ise Papa VI. Paul tarafından Krakow Başpiskoposu olarak atandı. Aynı tarihte kardinallik unvanını da aldı.
Wojtyla'nın bu hızlı yükselişinde, Polonya'daki komünist rejimin baskıcı yönetimine karşı gösterdiği dirayetli duruş büyük rol oynadı. Ayrıca 1962 ile 1965 yılları arasında Roma'da düzenlenen tarihi İkinci Vatikan Konseyi'ndeki üstün entelektüel performansı ve katıldığı felsefi tartışmalardaki olağanüstü başarısı onun küresel çapta büyük bir saygınlık kazanmasını sağladı. Takvimler Ekim 1978'i gösterdiğinde ise dünya Katolikleri için tarihi bir an yaşandı. Polonyalı bu yetenekli kardinal, 455 yıl sonra İtalyan olmayan ilk papa seçilerek Papa II. Jean Paul adını aldı.
Sınırları Aşan Bir Misyoner: Gezgin Papa
Yeni seçilen papanın seleflerinden önemli bir farkı vardı. Daha önce Vatikan'da hiç çalışmamıştı. Diplomatik görevlerde de bulunmamıştı. O, makamını geleneksel bir devlet başkanlığından ziyade, küresel ölçekli bir misyonerlik vazifesi olarak görüyordu. Bu vizyon doğrultusunda tam 118 ülkeyi ziyaret ederek tarihin en çok seyahat eden papası olma unvanını kazandı. Son derece donanımlı bir entelektüel olan II. Jean Paul, ana dili Lehçe dışında birçok dili akıcı şekilde konuşabiliyordu:
- İtalyanca, Fransızca ve Almanca
- İngilizce, İspanyolca ve Portekizce
- Rusça, Hırvatça ve Antik Yunanca
- Latince
Gezgin lider, 28-30 Kasım 1979 tarihlerinde Türkiye'yi ziyaret eden ikinci papa olarak da tarihe geçti. İki gün süren bu tarihi Türkiye temaslarında sırasıyla Ankara, İstanbul, İzmir ve Efes kentlerini ziyaret etti.
Suikast Girişimi, Bağışlama ve Eserleri
Tarihler 13 Mayıs 1981'i gösterdiğinde Vatikan sarsıldı. Türk vatandaşı Mehmet Ali Ağca, tabancayla düzenlediği suikast girişiminde papayı elinden ve karnından ağır şekilde yaraladı. Tedavisinin ardından sağlığına kavuşan Papa, 1983 yılında büyük bir insani olgunluk ve alicenaplık göstererek kendisini öldürmek isteyen suikastçı Ağca'yı hücresinde bizzat ziyaret etmeye karar verdi. Orada suikastçıyı affettiğini tüm dünyaya duyurdu. Bu gizemli hapishane görüşmesinde Ağca, suikast planında kendisine Doğu Avrupalı komünist ajanların yardım ettiğini iddia etse de sonradan bu sözlerini geri çekti.
İtalya'da ömür boyu hapis cezasına çarptırılan Ağca, 13 Haziran 2000 tarihinde İtalya Cumhurbaşkanı Carlo Azeglio Ciampi'nin imzaladığı özel af kararıyla serbest bırakılarak ülkesine yani Türkiye'ye iade edildi. Papa ise uzun ve etkileyici yönetiminin ardından 2 Nisan 2005'te Vatikan'da 85 yaşında dünyaya veda etti. Yıllar boyunca teolojik ve edebi alanda çok sayıda önemli esere imza atan Papa II. Jean Paul, arkasında insanlığa hitap eden derin yazılar bıraktı. Ünlü din adamının kaleme aldığı eserler arasında şunlar yer almaktadır:
- 1994: Varcare la soglia della speranza (Umudun Eşiğini Aşmak)
- 1996: Dono e mistero: Nel cinquantesimo anniversario del mio sacerdozio (Lütuf ve Gizem: Rahipliğimin Ellinci Yıldönümünde)
- 2003: Trittico romano (Roma Üçlüğü - şiir denemeleri)
- 2004: Alzatevi, andiamo! (Kalkın gidiyoruz!)
- 2005: Memoria e Identità (Bellek ve Kimlik - Şubat 2005)