Türk halk müziğinin ve Anadolu folklorunun en önemli yapı taşlarından biri kabul edilen Hamit Çine, 4 Nisan 1926 tarihinde Burdur'da dünyaya gözlerini açmış ve ömrünü adadığı bu topraklarda 15 Şubat 2018'de vefat etmiştir. Sanatçı, geleneksel müzik kültürüyle yoğrulmuş bir ailede büyüyerek küçük yaştan itibaren sazıyla halk kültürünü yaşatmaya odaklanmıştır. Sanatçı, folklor araştırmacısı kimliğinin yanı sıra aynı zamanda üretken bir halk müziği derleyicisi ve yorumcusudur. Çocukluğundan itibaren bağlama çalmasıyla bilinen Çine, lise yıllarından konservatuvar hocalığına uzanan geniş yelpazeli serüveninde Anadolu ezgilerini kayıt altına almıştır. Bu sayede halk müziğinin korunmasını sağlamıştır. Onun bu gayreti, kaybolmaya yüz tutmuş halk ezgilerinin gün ışığına çıkmasını sağlamış ve Türk kültür tarihine kalıcı bir miras bırakmıştır.
Ailenin İzinde: İlk Bağlama ve Lise Yılları
Burdur'un köklü kültürel zenginliğiyle harmanlanmış bir ailede doğan Hamit Çine, müzikle iç içe büyümenin avantajını erken yaşta kullanmaya başlamıştır. Evlerindeki ezgilerin etkisiyle henüz çocuk denecek yaşta bağlama çalmaya başlamıştır. Aile ortamında aldığı bu pratik eğitim, sanatçının halk ezgilerine olan tutkusunu daha da pekiştirmiştir. Eğitim hayatına devam ederken sanata olan ilgisini hiç kaybetmeyen Çine, İstanbul Haydarpaşa Lisesi'nde okumuş ve buradan mezun olmuştur. Lise yıllarında da devam eden bu tutku, İstanbul'a gelmesiyle sanatsal ufkunu daha da genişletmiştir. Lise eğitiminin ardından İstanbul'un en önemli kültür yuvalarından biri olan Eminönü Halk Evi bünyesinde müzikal çalışmalarına devam etmiştir. Buradaki başarılı çalışmaları kısa sürede çevre kitlelerin dikkatini çekmiştir. Halkevinde sergilediği performansların kalitesi sayesinde İstanbul Radyosu Topluluğu tarafından haftada bir gün çalışmak üzere özel olarak davet edilmiştir. Bu önemli davet, onun profesyonel radyo hayatına adım atmasını sağlamıştır.
Askerlik Dönemi ve Muzaffer Sarısözen İş Birliği
Hayatının en önemli dönüm noktalarından biri olan askerlik dönemi, Hamit Çine'nin sanat yaşamına yepyeni bir yön kazandırmıştır. Çine, 1952 ile 1954 yılları arasında vatan borcunu yedeksubay olarak yerine getirmiştir. Askerlik görevi sırasında, Türk halk müziğinin efsanevi derlemecisi ve müzik insanı olan Muzaffer Sarısözen ile tanışma fırsatı yakalamış ve bu sayede kariyerine yön vermiştir. Bu tarihi tanışma, Çine'nin derlemecilik kariyerinde yeni ufuklar açmıştır. Sarısözen'in bu yetenekli genci fark etmesi gecikmemiş ve onun daveti üzerine Çine, Ankara Radyosu bünyesinde programlara çıkmaya başlamıştır. Radyodaki programlar sayesinde sesini tüm ülkeye duyurmuş ve müzikal yeteneğini kanıtlamıştır. Askerlik görevinin tamamlanmasının ardından memleketi Burdur'a geri dönen sanatçı, toprakla çalışmaya başlamış ve tarımla uğraşmıştır. Toprakla uğraşmak ona huzur verdi. Burdur'un bereketli topraklarında geçen bu süreç, onun halkla ve yerel ezgilerle olan bağını daha da organik hale getirmiştir.
Topraktan Radyoya: Burdur'dan İzmir'e Ulaşan Yolculuk
Burdur'daki tarımsal faaliyetlerinin ardından eğitim aşkı yeniden alevlenen Hamit Çine, yüksek öğrenimini tamamlamak üzere İzmir'e yerleşmiştir. Ege'nin incisi İzmir'de akademik hedeflerinin yanı sıra radyoculuk kariyerine de devam etmiştir. Kentte hemen İzmir Radyosu ekibine girdi. Buradaki çalışmaları onun müzikal kimliğini en olgun seviyeye taşımıştır. Radyoda uzun yıllar halk müziği yayınları hazırlayan Çine, 1982 yılında emekli olana kadar radyodaki görevini aralıksız sürdürmüştür. Ayrıca radyodan emekli olduktan sonra da kültürel çalışmalarına hız kesmeden devam etmiş, Ege Bölgesi'nin dört bir yanından derlediği folklorik değerleri korumak adına yoğun araştırmalar yürütmüştür. Sanatçı, halk ezgilerinin derlenmesi ve notaya aktarılması konusunda adeta bir okul vazifesi üstlenmiştir.
Akademik Yıllar ve Korunan Kültürel Miras
Emeklilik günlerinde de üretkenliğini kaybetmeyen usta müzisyen, 1985 yılında gelen davet üzerine Ege Üniversitesi Devlet Türk Müziği Konservatuvarı bünyesinde öğretim görevlisi olarak çalışmaya başlamıştır. Konservatuvardaki bu önemli görevinde beş yıl boyunca ders vermiş ve genç yetenekleri yetiştirmiştir. Akademik kariyeri boyunca halk biliminin teorik altyapısına da önemli katkılar sunmuştur. Ömrünü bu sanata adamıştı. Çine, ömrü boyunca derlediği sayısız halk müziği eseri ve yaptığı derinlikli folklor araştırmaları sayesinde ismini kültür tarihine altın harflerle yazdırmıştır. Gelenekten aldığı gücü geleceğe aktaran sanatçı, Türk halk müziğinin özgün yapısını bozmadan gelecek kuşaklara köprü olmuştur.
Onun üstlendiği roller ve sahip olduğu zengin kültürel miras şu alanlarda özetlenebilir:
- Folklor Araştırmacılığı: Burdur ve Anadolu genelinde yürüttüğü halk bilimi çalışmalarıyla folklor araştırmacısı olarak önemli araştırmalara imza atmıştır.
- Halk Müziği Derleyiciliği: Anadolu'yu gezerek yerel ezgileri derlemiş ve halk müziği derleyicisi olarak bu kültürel değerleri kayıt altına almıştır.
- Yorumculuk ve Eğitmenlik: Küçük yaşta başladığı bağlama icrasıyla radyolarda yorumculuk yapmış ve konservatuvarda öğretim görevlisi olarak ders vermeye başlamıştır.