Hammurabi, Amori kökenli Birinci Babil Hanedanı'nın altıncı kralıdır. Hammurabi'den önce, sağlığı bozulduğu için tahttan feragat eden babası Sin-Muballit hüküm sürmüştür. Hükümdarlığı sırasında Elam bölgesini, Larsa, Eşnunna ve Mari şehir devletlerini fethetmiş; Asur Kralı I. İşme-Dagan'ı devirip oğlu Mut-Aşkur'u haraç ödemeye zorlayarak neredeyse bütün Mezopotamya'yı Babil egemenliği altına almıştır.
Saltanatına gelişi
Babil, bereketli tarım arazilerinin kontrolü için birbirleriyle savaşan, büyük ölçüde Amoriler tarafından yönetilen şehir devletlerinden biriydi. Hammurabi'den önceki krallar MÖ 1894'te nispeten küçük bir şehir devleti kurmuşlardı. Babası Sin-Muballit, Güney Mezopotamya'nın küçük bir bölgesinde yönetimini sağlamlaştırmış ve Borsippa, Kiş ve Sippar'ı fethetmişti. Hammurabi böylece karmaşık bir jeopolitik durumun ortasında küçük bir krallığın kralı olarak tahta çıktı. Eşnunna Dicle'nin üst kısmını, Larsa nehir deltasını kontrol ediyordu; doğuda güçlü Elam Krallığı vardı. Saltanatının ilk yılları huzurlu geçti ve Hammurabi şehir surlarını yükseltmek ve tapınakları genişletmek gibi bayındırlık işleri yaptı.
Fetihleri
Yaklaşık MÖ 1801'de Elam, Mezopotamya ovasını işgal etti ve Eşnunna'ya saldırdı. Elam, Babil ile Larsa arasında savaş çıkarmaya çalıştı; Hammurabi ile Larsa kralı bunu fark edince ittifak kurup Elamlıları yendi. Larsa'nın yardımına gelememesinden öfkelenen Hammurabi güneye yönelerek Aşağı Mezopotamya ovasının tamamını ele geçirdi; kuzeydeki Yamhad ve Mari gibi müttefikleri ona yardım etti. Ardından kuzeye dönüp Eşnunna'yı yok etti ve Mari de dahil kalan kuzey eyaletlerini fethetti. Asurlu I. İşme-Dagan ile uzun süren bir mücadeleyi kazandı; Asur Krallığı yıkılmadı ancak haraç ödemek zorunda kaldı. Bölgedeki büyük devletlerden yalnızca Halep ile Qatna bağımsızlığını korudu. Diyarbekir'in kuzeyinde bulunan bir stelinde "Amorilerin Kralı" unvanını almıştır. Hammurabi'nin 55'i kendisine ait mektup olmak üzere çok sayıda tablet bulunmuştur; bunlar sel, takvim düzeltmesi ve hayvan sürülerinin bakımı gibi bir imparatorluğun günlük yönetimini gösterir. Ölünce yönetim oğlu Samsu-iluna'ya geçti ve Babil İmparatorluğu hızla çözülmeye başladı.
Kanunları
Hammurabi Kanunları günümüze ulaşan en eski kanunlar değildir; Ur-Nammu, Eşnunna ve Lipit-İştar kanunları daha önce yazılmıştır. Ancak daha önceki Sümer kanunlarının mağduru tazmine odaklanmasının aksine, failin fiziksel cezasına daha fazla vurgu yapar ve her suç için belirli bir ceza öngörür. Kanunlar bir stel üzerine yazılıp herkesin görebileceği halka açık bir yere dikilmiştir; Babil'in günlük dili Akadca ile 12 tablete yazılmış ve 282 yasa içerir. Masumiyet karinesinin en eski örneklerinden biri sayılır ve sanık ile davacıya kanıt sunma imkânı tanır. Stelin tepesindeki kabartmada Hammurabi'nin yasaları adalet tanrısı Şamaş'tan aldığı gösterilir. Stel Elamlarca ganimet olarak Susa'ya götürülmüş, 1901'de İran'da yeniden keşfedilmiş ve bugün Paris'teki Louvre Müzesi'nde sergilenmektedir. Kanunlar ile Tevrat'taki Musa Kanunları arasında benzerlikler bulunur.
Benzer kişiler
- Kral Hüseyin (Devlet Başkanı)
- Faysal bin Abdülaziz el-Suud (Kral)
- I. Fuad (Kral)
- Theodore Roosevelt (Devlet Başkanı)
- Aleksandr Lukaşenko (Devlet Başkanı)
- John F. Kennedy (Devlet Başkanı)
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Hammurabi maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.