Mehmet Fuat Doğu, 1914 yılında İstanbul'da dünyaya gelmiştir. Kara Harp Okulu mezunu olan Doğu, ömrünü vatan hizmetine adamış önemli bir askerdir. Aynı zamanda o, Türk istihbaratının dönüşüm yıllarında kilit roller üstlenmiş seçkin bir yöneticidir. Kendisi, Soğut Savaş döneminde yürüttüğü başarılı faaliyetlerle modern istihbaratın temel taşlarını döşemiştir. Deneyimli istihbaratçı, 31 Mayıs 2004 tarihinde vefat etmiştir. Onun fırtınalı yaşamı büyük başarılar barındırır.
Askeri Geçmişten İstihbaratın Zirvesine Uzanan Yol
Kara Harp Okulu'ndaki eğitimini başarıyla tamamlayan Mehmet Fuat Doğu, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin değişik kademelerinde yıllarca çalıştı. Orduda kazandığı yüksek disiplin ve tecrübenin ardından, 14 Eylül 1954'te yeni bir göreve atandı. Bu görevlendirme ile kurmay yarbay rütbesiyle Milli Emniyet Hizmeti Riyaseti (MAH) emrine tayin edildi. Bu atama onun yaşamındaki en önemli virajdır. MAH bünyesinde çeşitli kritik vazifeleri üstlenerek teşkilat içinde güven kazanıp adından sıkça söz ettirdi. Gösterdiği yüksek başarılar sayesinde, 27 Ağustos 1962'de kurmay albay rütbesiyle ilk defa MAH Reisi yapıldı. Bu atamanın hemen sonrasında, 30 Ağustos 1962 tarihi itibarıyla tuğgeneral rütbesine terfi etti. Buradaki başkanlık görevini 25 Ağustos 1964 tarihine kadar büyük bir titizlikle yürüttü. Daha sonra Sivas 59. Tümen Komutanlığı emrine verilerek sahadaki askeri görevlerine döndü. Kendisi vatanın her yerinde sadakatle çalışmıştır.
Soğut Savaş Yılları ve MİT Müsteşarlığı Dönemi
Teşkilatın o dönemde içinde bulunduğu çok derin ekonomik darboğazlar ve maddi sıkıntılar sebebiyle Doğu, Milli Emniyet Hizmeti Riyaseti'nin Amerikan Merkezi İstihbarat Teşkilatı olan CIA'dan para yardımı aldığını sonradan açıkça dile getirmekten çekinmemiştir. Maddi sıkıntılar sebebiyle atılan bu adımların ardından, kurumda yeni bir yapılanma süreci başladı. Doğu, 1 Mart 1966 tarihinde ikinci kez bu defa Millî İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı görevine tayin edildi. Bu üst düzey görevi 23 Temmuz 1971 tarihine kadar kesintisiz biçimde sürdürmeyi başardı. Müsteşarlığı döneminde, Türkiye Cumhuriyeti'nin siyasi yönünü değiştiren en önemli krizlerden biri yaşandı. Döneminin hükumetine karşı yürütülen 12 Mart Muhtırası hazırlıklarından önceden haberdar olmasına rağmen bunu gizli tuttu. Cevdet Sunay'dan konuyla ilgili kesin ve net bir talimat alana kadar ordu içerisindeki hareketliliği ve askerlerin faaliyetlerini dönemin Başbakanı Süleyman Demirel ile payşamamış, devlet disiplinini son anadek korumayı tercih etmiştir. O, devlet terbiyesine her koşulda önem vermiştir. Daha sonra atandığı Genelkurmay Teftiş Heyeti Üyeliği vazifesine bir süre başarıyla devam etti. Deneyimli komutan, aynı yıl içinde korgeneral rütbesini alarak şerefle ordudan emekliye ayrıldı.
Uluslararası Arenada Diplomasi ve Eserleri
Büyük asker, emeklilik döneminde de vatan hizmetini sivil alanda sürdürmeye karar verdi. Bu amaçla, kendisi 1973 ile 1978 yılları arasında Lizbon Büyükelçisi olarak görevlendirildi. Portekiz'deki görevi sırasında, ülke tarihine geçen meşhur Karanfil Devrimi'ne bizzat şahit oldu. Bu sırada yaşanan askeri ve siyasi gelişmeleri büyük bir diplomasi dehasıyla yerinde gözlemledi. Oradaki devrimsel analizi ve geniş gözlemleri onun için büyük bir birikim sağlamıştır. Portekiz'de gerçekleştirdiği diplomatik hizmeti sırasında ülkenin kaderini çizen Karanfil Devrimi'ne yakından tanıklık eden Doğu, bu tarihi sürece dair kıymetli gözlemlerini bin dokuz yüz seksen iki yılında yayımladığı Kırmızı Karanfiller İhtilali adlı meşhur kitabında okurlarla paylaşmıştır. Yazmış olduğu bu değerli kitap geniş yankı uyandırdı.
Küresel İstihbarat Ekolü ve Yetiştirdiği Öğrenciler
Kendisi, İkinci Dünya Savaşı yıllarında Nazi istihbarat şeflişi yapan meşhur Reinhard Gehlen'in öğrencilerindendi. II. Dünya Savaşı sonrasında Müttefik Devletler'in safına geçerek Soğut Savaş boyunca komünist blok karşısında yürütülen küresel casusluk ve istihbarat faaliyetlerinin tam merkezinde yer alan Reinhard Gehlen, Doğu'nun eğitiminde en belirgin rol oynayan aktördür. Bu küresel istihbarat ekolünden aldığı eğitimi Türkiye'ye getiren Doğu, teşkilat bünyesinde adeta çığır açtı. Ayrıca kendisi de edindiği bu benzersiz bilgileri yeni kuşaklara aktarmaya özen gösterdi. Büyüce yetiştirdiği başarılı öğrenciler zamanla ülkenin en kilit istihbarat mevkilerine gelmeyi başardılar. Bu önemli isimler modern Türk istihbaratını yöneten kişilere dönüştüler. O, yetiştirdiği talebeleriyle arkasında silinmez bir iz bırakmıştır.
Eğitim verdiği ve teşkilatın kaderini değiştiren başlıca istihbaratçılar şunlardır:
- Nuri Gündeş
- Hiram Abas
- Şenkal Atasagun
- Emre Taner