Türk tiyatrosunun ve sinemasının unutulmaz simalarından **Ferdi Merter**, 19 Haziran 1939 tarihinde **İstanbul**'da sanatçı bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelmiş ve ömrünü adadığı sahnelere 19 Eylül 2018'de **Ankara**'da veda etmiştir. Bebek yaşta adım attığı oyunculuk kariyerini yönetmenlik, yazarlık ve seslendirme çalışmaları ile taçlandıran usta sanatçı, ülkemizde tiyatronun gelişmesi yolunda önemli adımlar atmıştır.
Sanatçı Bir Aileden Sahnelere Uzanan Yolculuk
Asıl adı **Ferdi Merter Fosforoğlu** olan sanatçı, babası oyuncu **Renan Fosforoğlu** ile annesi oyuncu **Muazzez Arçay**'ın evladı olarak sanatla iç içe büyümüştür. Babasının ikinci eşi **Mualla Fırat**'ın oğlu oyuncu **Enis Fosforoğlu** ile de kardeştir. Lise eğitimini **İtalyan Lisesi** bünyesinde tamamlayan genç yetenek, yükseköğrenim için tiyatro bölümünü tercih etmiştir. 1959 yılında başladığı **Ankara Devlet Konservatuvarı Tiyatro Bölümü**'ndeki eğitimini 1962 yılında başarıyla bitirmiştir.
Henüz 1940 yılında, daha bir bebekken **Tosun Paşa** filminde kamera karşısına geçerek Yeşilçam ile tanışan sanatçı, çocuk ve genç rollerinde ekranlarda yer alırken 1945 senesinde dublaj sanatına adım atmıştır. Kullandığı 'Ferdi' ismini ise dublaj hocası **Ferdi Tayfur**'dan esinlenerek almıştır. Mezuniyetinin hemen ardından, 1963 yılında vatani görevini **Sivas**'ta yerine getiren Merter, 1965 yılında **Cansın** Hanım ile hayatını birleştirmiştir. Bu evlilikten 1966'da kızı **Almula Merter** ve 1970'te oğlu **Teymuralp Merter** doğmuştur.
Devlet Tiyatrolarından Özel Sahneler ve Rejisörlüğe
Uzun yıllar **Ankara Devlet Tiyatrosu** bünyesinde hem oyuncu hem de yönetmen olarak görev almıştır. Tiyatro çalışanlarının haklarını korumak adına 1976-1980 yılları arasında **DETÇA** bünyesinde genel sekreterlik ve başkanlık yapmıştır. Bu süreçte **Yerinden Yönetim Yasa Tasarısı** projesini başlatmıştır. Devlet Tiyatrolarından 1983 yılında emekli olmuştur. Aynı yıl **AST** bünyesinde oyuncu olarak yer almış, 1984'te ise **Hürol Tiyatrosu**'nda oyunculuk ve yönetmenlik yapmıştır. Usta isim, 1985 yılında Devlet Tiyatrolarına geri dönme kararı almıştır.
Başarılı çalışmaları neticesinde 1986 yılında **Adana Bölge Müdürlüğü** görevine getirilmiş ve ardından Ankara'ya geri dönmüştür. 1988'de DETÇA Genel Başkanlığı, 1992'de ise SES-DER liderliği yapmıştır. 1992 ve 1993 yıllarında **Edebi Kurul Sanatçı Temsilcisi** seçilmiştir. 1995 yılında **Disiplin Kurulu** temsilcisi olarak görev almıştır. Sanat hayatındaki idari tecrübelerini 2000 yılında **Devlet Tiyatroları Başrejisörlüğü** ve 2002'de **Sanat Yönetmenliği** ile taçlandırmıştır. 2004 yılında kızı **Almula Merter** ile birlikte **Çığır Sahne**'yi kurmuş ve 2005'te tamamen emekli olmuştur. Bu salon 2007'de su baskınıyla batınca, sanatçı **Müjdat Gezen Tiyatrosu** kadrosuna katılmıştır.
Edebiyat, Eğitim ve Ödüllerle Dolu Bir Ömür
Üretken kalemiyle de adından söz ettiren yazar, büyükler için on üç ve çocuklar için on bir adet tiyatro oyunu yazmıştır. 1969 yılında sahnelenen **Silahlar ve Çiçekler** eserinden sonra yazdığı birçok oyun farklı topluluklarca sergilenmiştir. 1991'de **Devlet Opera ve Balesi** bünyesinde **İstanbulname** opereti ile **Kuklacı** çocuk müzikalini sahneye koymuştur. Edebiyat alanında basılmış on üç kitabı bulunan usta sanatçı, tiyatro ve yazarlık alanında önemli ödüllere layık görülmüştür.
- Kuğular Şarkı Söylemez oyunu ile 1993 senesinde kazandığı En İyi Oyun Yazarı Ödülü,
- Silahlar ve Çiçekler adlı eseriyle 1992 yılında layık görüldüğü Anniversary Fest of Humanist International ödülü,
- Bakırköy Belediyesi tarafından verilen Bana Yarını Sor ile Tetikçi oyunlarıyla En İyi Özgün Oyun, Böylesi Bir Aşk ile de En İyi Uyarlama Oyun ödülleri.
Eğitmen kimliğiyle de öne çıkan sanatçı, **ODTÜ**'de tiyatro dersleri vermiş ve **İTÜ**'de öğretim görevlisi olarak çalışmıştır. 2003 yılında **Tiyatro Yazarları Derneği** Genel Başkanlığı görevini üstlenen Merter, 2011-2014 yılları arasında ise **Film-San Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı** olarak Türk sinemasına ve tiyatrosuna çok değerli hizmetlerde bulunmuştur. 2012 yılında **Ferdi Merter & Tiyatro Can'sın** adıyla kendi tiyatrosunu kurarak oyunlar sahnelemiştir. Edebiyat yolculuğuna romanları ile devam eden yazar, 2010 yılında **Gerçek Orada Bir Yerde** ve 2013 yılında **Eşcinsel Kuğu** adlı kitaplarını neşretmiştir.
Yeşilçam'dan Televizyon Ekranlarına Kalan Miras
Ferdi Merter, çocukluk yıllarında adım attığı sinema kariyerinde pek çok unutulmaz filmde ve popüler televizyon dizisinde rol almıştır. Özellikle **Kurtlar Vadisi Pusu** dizisindeki 'Beyefendi' karakteri ve **Kiralık Aşk** dizisindeki 'Hulusi İplikçi' rolü ile geniş kitlelerin sevgisini kazanmıştır. Yabancı filmlerin Türkçe seslendirmelerinde de görev alan sanatçı, **Harry Potter**, **Narnia Günlükleri** ve **Alice Harikalar Diyarında** gibi dünyaca ünlü yapımlarda karakterleri seslendirmiştir.
Ömrünü sanatına adayan usta isim, 27 Şubat 2018'de evinde düşerek kalçasını kırmış ve geçirdiği ameliyat sonrası tedaviye alınmıştır. Tedavi süreçte bünyesi zayıf düşen ve genel durumu giderek ağırlaşan usta oyuncu, 2 Mayıs 2018 tarihinde Ankara'da bulunan özel bir hastanenin yoğun bakım ünitesine nakledilerek tedavi altına alınmıştır. Yoğun bakımdaki tedavi süreci devam ederken, 19 Eylül 2018 tarihinde **79 yaşında** Ankara'da vefat etmiştir. Sanatçının cenazesi, Türk tiyatrosuna ve sinemasına bıraktığı devasa mirasla hafızalarda her daim canlı kalacaktır.
