Türk tiyatrosu ve sinemasının en saygın şahsiyetlerinden biri olan Enis Fosforoğlu, 1948 yılında İstanbul'da dünyaya gözlerini açtı. Sanatçı bir ailenin çocuğu olarak büyümesi, onun gelecekteki kariyerini de adeta önceden şekillendirmişti. Ankara Devlet Konservatuvarı'ndan mezun olmasının ardından, oyunculuk tutkusunun peşinden gitmek adına vakit kaybetmeden memleketi İstanbul'a geri döndü. Sanat hayatı boyunca yalnızca sahnede devleşmekle kalmayan usta isim, aynı zamanda senaryo yazarlığu ve yönetmenlik koltuğunda da önemli başarılara imza attı. 22 Haziran 2019 tarihinde, Büyükada'daki evinde geçirdiği kalp kriziyle 71 yaşında aramıdan ayrılan Fosforoğlu, ardında derin bir kültürel miras ve yetişmesine vesile olduğu sayısız oyuncu bıraktı.
Sanatçı Bir Aileden Gelen Yetenek: İlk Yıllar ve Eğitim
İstanbul'un köklü kültür ikliminde doğan Enis Fosforoğlu, sanatla iç içe bir çocukluk geçirdi. Babası Türk sinemasının tanınan isimlerinden Renan Fosforoğlu, annesi ise Mualla Fırat'tır. Bununla birlikte, babasının ilk evliliğinden olan ağabeyi Ferdi Merter de kendisi gibi tiyatro ve sinema dünyasında adından söz ettiren önemli bir oyuncuydu. Eğitim hayatına Galatasaray Lisesi'nde adım atan genç Enis, lisenin ardından yönünü tiyatroya çevirerek Ankara Devlet Konservatuvarı'nı kazandı. Buradaki başarılı öğrencilik yıllarının ardından mezuniyet diplomasını alır almaz, içindeki sinema aşkıyla vakit kaybetmeden İstanbul'a döndü.
İstanbul'a dönüşüyle birlikte beyaz perdeye adım atması uzun sürmedi. Sinema kariyerine iki önemli yapımla oldukça güçlü bir giriş yaptı. Bu filmlerden ilki, usta yönetmen Atıf Yılmaz'ın imzasını taşıyan ve başrollerini Yılmaz Güney ile Hülya Koçyiğit'in paylaştığı klasikleşmiş Zeyno filmi oldu; usta sanatçı bu filmde Davut karakterine hayat verdi. Hemen ardından Nejat Saydam'ın yönettiği, Türkan Şoray ile Tanju Gürsu'nun başrollerini paylaştığı Herkesin Sevgilisi filminde rol alarak sinemaseverlerin beğenisini kazandı. Bu başarılı başlangıçlar, onun uzun yıllar sürecek ekran ve sahne yolculuğunun ilk müjdecileri niteliğindeydi.
Devlet Tiyatrolarından Kadıköy Sahnelerine Uzanan Kariyer
Konservatuvar sonrası sinemaya hızlı bir giriş yapan usta aktör, sahne disiplininden ve kurumsal tiyatrodan da kopmadı. Bu doğrultuda, 1970 ile 1976 yılları arasında Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğu bünyesinde çeşitli görevler üstlenerek oyunculuk faaliyetlerini sürdürdü. Buradaki resmi görevinden ayrıldıktan sonra ise farklı özel tiyatro topluluklarıyla birlikte sahne almaya başladı. Sahne tozunu yutmuş ve tecrübe kazanmış bir sanatçı olarak, 1980 yılına gelindiğinde Kadıköy'de kendi adını taşıyan Enis Fosforoğlu Tiyatrosu'nu kurdu. Kendi tiyatro çatısı altında sadece oyunlar sergilemekle kalmadı, aynı zamanda genç yetenekleri sektöre kazandırarak adeta bir okul vazifesi gördü.
Sanatçı, tiyatrodaki üretimlerinin yanı sıra televizyonun gþcünü de erken fark eden isimlerdendi. Özellikle 1978 yılında, mizah dünyasının duayen ismi Levent Kırca ile ortaklaşa hazırladıkları ve TRT ekranlarında yayınlanan Siz Olsaydınız Ne Yapardınız? isimli komedi programı, izleyicilerden büyük ilgi gördü. Bu programla kitlelerin sevgisini kazanan Fosforoğlu, beyaz perdede ve televizyon dizilerinde de aranan bir çehre haline geldi. Ayrıca usta isim, eşi Serda Fosforoğlu ile hayatını birleştirmişti. Eski bir manken olan eşini 1 Kasım 2001 tarihinde kanser sebebiyle kaybeden sanatçının, bu evlilikten Seren ve Eren adında iki çocuğu dünyaya geldi. Kızı Seren Fosforoğlu da babasının izinden giderek tiyatro mesleşini seçti. Hatta baba kız, Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın ünlü eseri Şıpsevdi oyununda uzun yıllar sonra sahneyi paylaşarak abi ve kız kardeşi canlandırdılar.
Unutulmaz Karakterler ve Kazanılan Ödüller
Kariyeri boyunca oyuncu, yönetmen ve senarist olarak çok sayıda projeye can veren Enis Fosforoğlu, sinema dünyasında Hababam Sınıfı Sınıfta Kaldı, Hababam Sınıfı Uyanıyor, Sultan, Dokunmayın Şabanıma ve Pek Yakında gibi Türk sinemasının en seçkin filmlerinde rol aldı. Aynı zamanda televizyon ekranlarında da Kurtlar Vadisi Pusu, Arka Sokaklar ve Bir Bulut Olsam gibi çok izlenen dizilerde canlandırdığı karakterlerle hafızalarda yer edindi. Sanat dünyasına sunduğu bu kıymetli katkılar, çeşitli meslek örgütlari ve jüriler tarafından da ödüllerle taçlandırıldı.
- 1981 — En İyi Yönetmen Ödülü
- 1989 — Gözlerimi Kaparım Vazifemi Yaparım oyunu ile Jüri Özel Ödülü
- 1999 — Lions, İletişim Ödülü
Hem tiyatro sahnelerinde hem de televizyon ekranlarında canlandırdığı her karaktere samimiyet ve derinlik katan sanatçı, Türk izleyicisinin gönlünde çok özel bir yer edindi. Kadıköy'de yaktığı tiyatro meşalesi ve Türk sinemasına bıraktığı yüzlerce film, onun adını sonsuza dek yaşatmaya yetecektir. Hayatının son dönemine kadar üretkenliğini yitirmeyen usta oyuncu, Türk kültür hayatının en parlak yıldızlarından biri olarak anılmaya devam etmektedir.