Akademik dünyadaki derin izleri ve kurucu kimliğiyle tanınan saygın bilim insanı Prof. Dr. Ethem Ruhi Fığlalı, 8 Aralık 1937 tarihinde Mehmet ve Emine çiftinin ilk çocukları olarak Burdur'da dünyaya gözlerini açmıştır. Eğitim dünyamıza hem ilahiyat alanındaki bilimsel çalışmalarıyla hem de üniversite rektörlüğüyle yön veren Fığlalı, özellikle kurucu rektör sıfatıyla görev yaptığı Muğla Üniversitesi'nin kuruluş aşamasındaki liderlik rolüyle modern eğitim sistemimizin inşasında son derece mühim bir görev üstlenmiştir.
Akademik Yükseliş ve İdari Başarılar
Fığlalı, ilk eğitim adımlarını kendi memleketi Burdur'da atmıştır. Bölgedeki İstiklâl İlkokulu'nu 1949 yılında başarıyla tamamlamıştır. Hemen sonrasında Burdur Lisesi'nden 1955 senesinde başarıyla mezun olmuştur. Yükseköğrenim hayatının ardından akademik basamakları büyük bir kararlılıkla tırmanan başarılı araştırmacı, 1982 yılında profesörlük unvanını almaya hak kazanmıştır. Profesörlük unvanını aldığı aynı yıl Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi dekanlığı görevine atanan tecrübeli akademisyen, bu makamı 1992 yılına kadar başarıyla sürdürmüştür. İlahiyat fakültesindeki bu uzun soluklu idari süreçte dekanlığın yanı sıra üniversite bünyesinde rektör yardımcılığı sorumluluğunu da omuzlayarak idari yetkinliğini kanıtlamıştır. Eğitim yöneticisi olarak, yükseköğretim kurumlarındaki bu kritik ve yoğun idari görevlerinde son derece çok yönlü bir yönetim anlayışı sergilemiştir. Bilim dünyasındaki ağırlığı ve etkinliği sayesinde 1990 yılında Üniversitelerarası Kurul kontenjanından YÖK üyeliğine seçilerek ulusal düzeyde önemli kararlara imza atmıştır.
Muğla Üniversitesi ve Eğitime Katkıları
Başarılı akademisyen ve eğitimci için 1992 yılı meslek hayatında yepyeni ve son derece önemli bir sayfanın başlangıcı olmuştur. Fığlalı, 1992 senesinde kurucu rektör sıfatıyla Muğla Üniversitesi bünyesinde yeni kurumsal yapıyı oluşturmak üzere görevlendirilmiştir. Bu yeni ve genç kurumun gelecekteki vizyonunu bizzat belirlemiştir. Muğla bünyesindeki bu yeni eğitim kurumunda kendisinin imza attığı en özgün icraat, Fen-Edebiyat fakültesinde ilk faaliyete geçirdiği bölümdür. Ülkemizde büyük bir ilke imza atan Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları bölümü, onun vizyoner liderliğinde faaliyete başlamıştır. Bu öncü ve tarihi bölüm, Türkiye genelinde kendi bilimsel alanında açılan ilk akademik birim olma unvanını gururla taşımaktadır. Kurduğu üniversitenin kurumsal ve akademik yapısını güçlendiren Fığlalı, buradaki rektörlük görevini tam on yıl boyunca aralıksız şekilde yürütmüştür. 10 Kasım 1992 ile 11 Aralık 2002 tarihleri arasında bu kritik rektörlük vazifesini yürüten ünlü eğitimci, 16 Ocak 2003 tarihinde görevinden erken emekliye ayrılmıştır.
Ailesi, Bilimsel Mirası ve Emeklilik Yılları
Fığlalı, uzun yıllara yayılan hem öğretmenlik hem de akademik hayatı boyunca öğrencilerine ve meslektaşlarına her zaman en iyi şekilde rehberlik etmiştir. Üretken bir entelektüel olan Fığlalı, akademik yaşantısı süresince İngilizce, Arapça ve Fransızca dillerinden yaptığı yetkin tercümeler, yazdığı özgün kitaplar and hazırladığı ansiklopedi maddeleriyle bilim dünyamıza zengin bir kültürel miras bırakmıştır. Birçok saygın ansiklopedinin İslam dini ve kültürüyle ilgili kritik maddelerini bizzat hazırlamış, alanında kabul gören sayısız makale yayımlamıştır. Fığlalı ailesinin inanç yapısı ve mezhebî durumu hakkında geçmişte birtakım temelsiz ve spekülatif iddialar ortaya atılmıştır. Ne var ki ortaya atılan bu söylentilerin hiçbir gerçekliği bulunmamaktadır. Kendisinin anne tarafından büyükbabası, Burdur Ulu Cami bünyesinde imamlık ve vaizlik vazifelerini icra etmiş saygın bir kurrâ üstadıdır. Fığlalı'nın Aleviler ile olan samimi bağı ve yakın ilişkisi ise tamamen babasının Burdur'da icra ettiği marangozluk mesleğinden kaynaklanmaktadır. Babası, marangozlukta ihtiyaç duyduğu keresteleri, karı koca hızarcılık yapan Tahtacı bir çifte biçtirdiği için bu insani ve dostane ilişkiler gelişmiştir. Kıymetli akademisyenin emekliliği vesilesiyle kendisine ithaf edilen Millî Folklor dergisinin altmışıncı sayısının on yedinci sayfasında bu konuda geniş bilgiler mevcuttur. Muğla Üniversitesi rektörlüğü görevinden 16 Ocak 2003 tarihinde ayrılmıştır. Erken emekliliğinin ardından eğitim dünyasından kopmayan Fığlalı, 2010 yılına dek Sıtkı Koçman Vakfı başkanlığı görevini başarıyla yürütmüştür. Günümüzde ise sakin bir yaşam süren değerli akademisyen, kış aylarını Aydın'da, yaz mevsimini ise İzmir'in Seferihisar ilçesinde geçirmektedir.