Ağrı’nın Eleşkirt ilçesinde 1964 yılında dünyaya gelen Erol Parlak, geleneksel Türk halk müziğini modern akademik disiplinle harmanlayan en önemli müzisyenlerden biridir. İlk, orta ve lise eğitimini Ankara’da tamamlayan sanatçı, bağlama icrasındaki ustalığı ve müzikoloji alanındaki derinlikli araştırmalarıyla tanınır. Anadolu’nun kültürel zenginliğini evrensel sahneye taşımayı vizyon edinen Parlak, özellikle tezene kullanmadan el ile çalma yöntemi olan şelpe tekniğinin akademik literatüre kazandırılmasında öncü rol oynamıştır. Sanatçı, hem sahne performansları hem de yetiştirdiği öğrencilerle geleneksel müziğin geleceğe aktarılmasında köprü görevi üstlenmiştir.
Akademik Yolculuk ve Alan Araştırmaları
Erol Parlak, yükseköğrenimine 1982 yılında adım atarak İstanbul Teknik Üniversitesi Türk Müziği Devlet Konservatuarı’na girdi. Buradaki lisans eğitimini 1985-1986 öğretim döneminde tamamladıktan hemen sonra, aynı kurumda dört yıl boyunca öğretim görevlisi olarak çalıştı. Akademik derinleşme arayışını sürdüren müzisyen, 1987 yılında başladığı yüksek lisans programını 1990’da tamamladı. Bu eğitim sürecinde hazırladığı "Bozlaklar" konulu tez çalışması, onun geleneksel ezgilere bilimsel yaklaşımının ilk önemli ürünü oldu.
Parlak, 1990 yılında girdiği TRT İstanbul Radyosu bünyesinde "yetişmiş sanatçı" unvanıyla sekiz yıl boyunca görev yaptı. Radyodaki çalışmalarının ardından 1998'de istifa ederek tamamen akademik ve sanatsal projelere odaklandı. İTÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü bünyesinde 1992 yılında başladığı ve 1998'de tamamladığı "Türkiye’de El İle (Tezenesiz) Bağlama Çalma Geleneği ve Çalış Teknikleri" başlıklı doktora tezi, çalgı eğitimi literatüründe çığır açan bir kaynak haline gelmiştir.
Bilimsel merakı onu Anadolu yollarına düşürdü. Yaklaşık on yıl süren saha araştırmaları kapsamında Orta Anadolu, Doğu Anadolu, Güneydoğu Anadolu ve Teke Yöresi’ni karış karış gezdi. Bu yolculuklarda bağlama çalma yöntemlerini, yöresel saz ve ses üsluplarını yerinde inceledi. Araştırmaları sonucunda, kaybolmaya yüz tutmuş bin civarında halk ezgisini derleyerek Türk müzik arşivine kazandırdı.
Uluslararası Sahneler ve Sanatsal İş Birlikleri
Sanatçı, 1995 yılından itibaren Türk halk müziğinin efsane isimleri Arif Sağ ve Erdal Erzincan ile bir araya gelerek ünlü bir bağlama üçlüsü oluşturdu. Üçlü grup, 1996 yılında Almanya Cumhurbaşkanı Roman Herzog’un himayesinde gerçekleştirilen özel etkinlikte, Köln Filarmoni Orkestrası eşliğinde Köln Filarmoni Salonu’nda sahne alarak adını altın harflerle yazdırdı. Bu tarihi performansı, Berlin ve Strazburg filarmoni salonlarındaki muhteşem konserler izledi. Aynı süreçte Belçika ve Hollanda’da düzenlenen Mızraplı Sazlar Festivali’nde sahne alarak Avrupa dinleyicisine bağlamanın zenginliklerini tanıttı. Parlak’ın solo kariyeri de aynı derecede parlak başarılarla doludur. 10 Haziran 2003 tarihinde Fransa’daki Amiens Ulusal Sahnesi’nde dinleyicilerle buluştu. Hemen ardından, 12 Haziran 2003’te dünya etnik müziğinin kalbi sayılan Paris Theatre de La Ville’de unutulmaz bir solo konser gerçekleştirdi.
Müzikal vizyonunu genç nesillere aktarmak isteyen sanatçı, 2000’lerin başında öğrencilerinden oluşan Erol Parlak Bağlama Beşlisi’ni kurdu. Bu toplulukla yurt içinde ve yurt dışında çok sayıda dinleti sundu, televizyon ile radyo programlarına konuk oldu. Beşli, 2004 yılında müzikseverlerle buluşan "Eşik" adlı albüm çalışmasıyla büyük beğeni topladı. Parlak, 1990’lı yıllardan itibaren dünyanın dört bir yanındaki üniversitelerde, özel okullarda ve konservatuarlarda konserler, konferanslar, atölye çalışmaları ve sempozyumlar düzenlemeye devam etti.
Kültürel Miras, Eserler ve Rektörlük Dönemi
Erol Parlak, akademik kariyerinde basamakları hızla tırmandı. Yıldız Teknik Üniversitesi Sanat Tasarım Fakültesi’ndeki dört yıllık öğretim üyeliği görevinin ardından, 2006’da İTÜ Türk Musikisi Devlet Konservatuarı Müzikoloji Bölümüne Yardımcı Doçent olarak atandı. Burada 2008 yılında Doçent, 2014 yılında ise Profesör unvanını aldı. Kurum bünyesinde Ses Eğitimi Bölümünde de görev yapan Parlak, İTÜ Bağlama Günleri ve Nida Tüfekçi 1. Uluslararası Bağlama Sempozyumu gibi çığır açan organizasyonlara öncülük etti.
Müzik ve akademi dünyasındaki başarılarının zirvesi olarak, 17 Ekim 2017 tarihinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafının yeni kurulan Ankara Güzel Sanatlar Üniversitesi Rektörlüğü görevine getirilmiştir. Sanatçı evlidir ve iki çocuk babasıdır. Erol Parlak, çalışmalarında her zaman Anadolu’nun kültürel zenginliğini vurgulayarak, insanı evrensel bir değer olarak görmüştür.
Sanatçının Albümleri, Kitapları ve Ödülleri
Erol Parlak’ın müzikal üretkenliği, solo projelerinden orkestra iş birliklerine kadar uzanan geniş yelpazedeki albüm çalışmalarıyla tescillenmiştir. İşte sanatçının önemli albümleri:
- Ah Bu Türküler (1995)
- Pervane (1998)
- Concerto For Bağlama (Arif Sağ ve Erdal Erzincan ile, 1998)
- Golden Bağlama with The İstanbul State Symphony Orchestra (Arif Sağ ve Erdal Erzincan ile, 1999)
- Katre (2003)
- Eşik (2003)
- Yalınkat - Eller Güldü (2007)
- Har (2011)
- Pervaneyim Yâr (2014)
- Göç Yolları, Vol. 1 (2014)
Akademik birikimini yazılı kültüre dönüştüren Parlak, bağlama eğitimi ve Türk halk müziği literatürüne çok sayıda kaynak eser kazandırmıştır:
- Türkiye’de El ile (Şelpe) Bağlama Çalma Geleneği ve Çalış Teknikleri (2000)
- Şelpe Tekniği Metodu 1 (2001)
- Şelpe Tekniği Metodu 2 (2004)
- Erol Parlak Bağlama Okulu “Parmak Tekniği (Şelpe) İçin Sistematik Kılavuz” (2010)
- Garip Bülbül Neşet Ertaş (2013)
Sanatçının kültürel ve sanatsal katkıları, ulusal ve uluslararası düzeyde pek çok prestijli ödülle onurlandırılmıştır:
- TRT Türk Halk Müziği Derleme Ödülü (1989)
- Milli Eğitim Vakıfı Türk Halk Müziğine Hizmet Ödülü (1999)
- Truva Kültür Sanat Derneği Yılın Sanatçısı Ödülü (2004)
- Türk Müziği Konsey ve Dernekleri Türk Halk Müziğine Hizmet Ödülü (2005)
- Uluslararası Motif Halk Oyunları Eğitim ve Öğretim Vakıfı Türk Halk Müziğine Hizmet Ödülü (2006)
- Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi Türk Halk Müziği Hizmet Ödülü (2008)
- T.C. Kültür Bakanlığı Neşet Ertaş Altın Bağlama Ödülü (2013)
- Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü (2016)