Türk tiyatrosunun mümtaz simalarından biri olan Dilek Türker, sahneye adım attığı ilk andan itibaren sergilediğı tutkulu oyunculuk ve kurucusu olduğu Tiyatro Ayna ile sanat dünyasında derin izler bırakmış bir ustadır. 3 Şubat 1945 tarihinde İstanbul'da dünyaya gözlerini açan Türker, henüz çocukluk yaşlarında başlayan öğrenim hayatını tiyatro efsanesi Muhsin Ertuğrul ile yollarının kesiştiğı gençlik yıllarında bambaşka bir boyuta taşımıştır. Sanatçının yarım asrı aşan üretken öyküsü, hem Türkiye'de hem de uzun yıllar kaldığı Almanya'da sahnelediğı unutulmaz eserlerle Türk tiyatrosunun evrenselleşmesine büyük katkı sağlamıştır. Tiyatro sevdası her zaman ön plandaydı.
Sanatçı henüz dört yaşındayken okul sıralarıyla tanıştı. Eğitim serüvenini Şişli Terakki Lisesi'nde sürdüren Türker, hayatın getirdiğı sorumluluklarla erken yaşta yüzleşti. On altı yaşına geldiğinde evlenerek iki çocuk annesi olan genç kadın, içinde büyüyen sahne aşkına engel olamadı. On sekiz yaşına bastığında cesur bir adım atarak Tepebaşı Dram Tiyatrosu'nun kapısını çaldı. Dönemin usta yönetmeni Muhsin Ertuğrul ile görüşen Türker, tiyatro dünyasına dahil olma arzusunu dile getirdi. Usta yönetmenin sıcak davetiyle Bernarda Alba'nın Evi adlı eserin provasına katılarak oyunculuk serüvenine ilk adımını attı. Bu kıymetli başlangıç, onun 1964 ile 1977 yılları arasında İstanbul Şehir Tiyatrosu bünyesinde çalışmasının önünü açtı. Bu dönemde sergilenen pek çok önemli yapımda başrolleri üstlenerek izleyicinin beğenisini kazandı.
Şehir Tiyatroları bünyesinde sergilediğı yetenekle adından sıkça söz ettiren oyuncu, performansı sayesinde prestijli ödüllerle taçlandırıldı. Nuri Günler'in kaleme aldığı Osmangiller oyundaki etkileyici başarısıyla 1973 yılında En İyi Oyuncu Ödülü'nün sahibi oldu. Sanatçı sahnede adeta devleşmeyi başardı. Bertolt Brecht imzalı Şvayk İkinci Dünya Savaşı'nda oyundaki eşsiz sahne performansı ise ona 1979 yılında aynı unvanı kazandırdı.
Almanya Yılları ve Sınırları Aşan Sanat
Hayatın akışı, başarılı oyuncuyu Türkiye sınırlarının dışına taşıyarak yeni bir döneme sürükledi. İkinci evliliğini gerçekleştirmesinin ardından, eşinin iş durumu nedeniyle 1978 yılında Almanya'ya göç etti. Burada tam on iki yıl sürecek yeni bir yaşam ve üretim süreci başladı. Gurbet yılları pek kolay geçmedi. Yabancı bir ülkede olmanın getirdiğı zorlukları aşmak için Goethe Enstitüsü'nde dil ve kültür eğitimi alan Türker, aynı zamanda gazetecilik mesleğini de icra etti. Almanya'da yaşayan soydaşlarının toplumsal sorunlarıyla yakından ilgilenerek onların sesi olmaya gayret gösterdi. Almanya'da geçirdiğı yıllar boyunca tek kişilik oyunlar hazırlayarak sahneye çıkmayı kararlılıkla sürdürdü. Dinçer Sümer'in Eski Fotoğraflar adlı yapıtını 1978'de Köln kentinde sanatseverlerle buluşturdu. Berlin'deki ünlü Schaubühne sahnesinde Güngör Dilmen'in Kurban ve Haldun Taner'in efsanevi Keşanlı Ali Destanı eserlerini 1980 yılında başarıyla sergiledi. Türker'in yurt dışındaki en kapsamlı çalışmalarından biri ise 1984-1985 sezonunda başladı. Nezihe Meriç tarafından yazılan Sevdican oyununu Westfalisches Landes Theatre ortaklığıyla Türkçe ve Almanca olarak sahneye koydu. Bu turne kapsamında şu ülkelerde izleyicilerle buluştu:
- Almanya
- İsviçre
- Hollanda
- Avusturya
Sanatçı, bu özel yapımla 13. Uluslararası İstanbul Festivali'ne yabancı bir tiyatro ekibi statüsünde katılarak ülkesine gururla geri döndü.
Tiyatro Ayna ve Türkiye'ye Dönüş
Sanatçı vatan hasretine yenik düştü. 1990 yılında ülkesine kesin dönüş yapan Türker, tiyatro çalışmalarını Türkiye'de sürdürme kararı aldı. Dönüş kararında usta yazar Aziz Nesin'in kendisi için özel olarak kaleme aldığı Bir Zamanlar Memleketin Birinde isimli eseri sahneleme arzusu belirleyici oldu. İstanbul'da kendi tiyatro topluluğu olan Tiyatro Ayna'yı hayata geçirdi. Bu çatı altında yerli yazarların özgün projelerine hayat vermeyi vizyon edinen Türker, Dinçer Sümer'in kendisi için özel yazdığı Beni Dünya Kadar Sev oyununun yanı sıra Rekin Teksoy'un Rosa Lüksemburg ve Tuncer Cücenoğlu'nun Ziyaretçi adlı eserlerini seyirciyle buluşturdu. 1995-1996 tiyatro sezonunda hayat verdiğı Rosa Lüksemburg rolü, ona yeni bir oyunculuk ödülü daha kazandırdı.
Tarihe İz Bırakan Kadın Karakterler
Yenilikçi projeler üretmeyi kararlılıkla sürdürdü. 1997 yılından itibaren Türk tiyatrosunda daha önce sahnelenmemiş özgün metinleri canlandırmaya odaklandı. Yazar Nezihe Araz ile iş birliği yaparak Kurtuluş Savaşı'nın kadın kahramanlarını konu alan Kuvayi Milliye Kadınları isimli tek kişilik müzikli oyunu sahneye taşıdı. Oyunda bağımsızlık mücadelesinde aktif rol oynamış dokuz farklı kadını tek başına canlandırarak büyük bir oyunculuk başarısına imza attı. Bu eserle 1997-2000 yılları arasında Anadolu'nun dört bir yanını ve yurt dışındaki pek çok kenti gururla dolaştı. Bu büyük turne başarıyla tamamlandı. Sanatçı, turne başarısını 2000-2001 sezonunda yine Nezihe Araz'ın yazdığı Mustafa Kemal'le 1000 Gün - Latife oyunuyla devam ettirdi. Dilek Türker, ürettiğı özgün eserler ve hayat verdiğı güçlü kadın karakterleriyle Türk tiyatro tarihinin en saygın isimleri arasında parlamayı sürdürmektedir.