Türk tiyatro edebiyatının efsane isimlerinden biri olan oyun yazarı ve dramaturg Güngör Dilmen Kalyoncu, 27 Mayıs 1930 tarihinde Tekirdağ'da hayata gözlerini açmış ve 8 Temmuz 2012'de İzmir'de yaşamını yitirmiştir. Yazar, antik mitlerin ve tarihsel olayların derinliğinden yararlanarak, yaşadığı dönemin aksaklıklarını ve toplumsal sorunlarını sahne aracılığıyla eleştirmeyi hedeflemiştir. Tiyatrı dünyasında benzersiz bir iz bırakmıştır. Edebiyat serüveni boyunca kaleme aldığı yapıtlar, ulusal sahne sanatlarımızın köşe taşları haline gelmiştir. Tiyatro edebiyatımızın sınırlarını aşarak evrensel nitelik kazanan bu yapıtlar, günümüzde de sahnelenmeye ve Türk tiyatrosunun gücünü göstermeye gururla devam etmektedir. Bu ölümsüz oyunlardan bazıları şunlardır:
- Midas'ın Kulakları
- Ben Anadolu
- Deli Dumrul
- Canlı Maymun Lokantası
Klasik Filolojiden Sahne Işıklarına Uzanan Yolculuk
Orta öğrenimini İstanbul'da bulunan İngiliz Ortaokulu'nda tamamlayan yazar, lise yıllarını ise Çapa Lisesi sıralarında geçirmiştir. Mezuniyetinden sonra bir süre kimya alanında eğitim almıştır. Ancak bu alan onun tiyatro arzusunu köreltememiştir. Bu nedenle eğitim hayatının rotasını değiştirerek İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Klasik Filoloji Bölümü'ne geçiş yapmış ve 1960 senesinde bu değerli kürsüden başarıyla mezun olmayı başarmıştır. Klasik Yunan draması ile Anadolu kültürünün harmanını yansıtan yazar, filoloji bölümünde öğrendiği mitolojik kaynakları oyunlarının ana omurgası haline getirmeyi başarmıştır. Klasik filoloji eğitimi, yazarın mitolojik kaynakları derinlemesine kavrayıp tiyatro eserlerine aktarmasında başrolü oynamıştır. Edebiyat dünyasındaki ilk adımını ise 1956 yılında Yücel dergisinde yayımlanan ilk şiiriyle atmıştır. Dilmen'in oyun yazarlığı serüvenindeki asıl büyük çıkışı ise 1959 senesinde gerçekleşmiştir. Sinema - Tiyatro Dergisi'nin açtığı özel yarışmada, tek perdelik Midas'ın Kulakları adlı eseriyle birincilik ödülünü kazanmıştır. Bu büyük başarı, genç yazarın adını tüm geniş kitlelere duyurmasını sağlamıştır. Efsanevi Midas Üçlemesi'nin bu ilk halkası, aynı yıl Gençlik Tiyatrosu tarafından sahneye taşınmıştır. Eser, hemen ertesi yıl ise Ankara Devlet Tiyatrosu perdelerinde izleyicilerle buluşmuştur.
Amerika'dan Avrupa'ya Tiyatro Araştırmaları ve Küresel Deneyimler
Üniversite eğitimini tamamlayan Dilmen, 1961 yılında kazandığı Fulbright bursu ile Amerika Birleşik Devletleri'ne gitmiştir. Saygın Yale Tiyatro Okulu bünyesinde rejisörlük, sahne ışığı ve dekor tasarımı gibi alanlarda derinlemesine çalışmalar yürütmüştür. Sanatsal ufkunu genişletmek isteyen yazarın durmaya niyeti yoktur. Aynı yıl Habima Tiyatrosu'nun davetlisi olarak İsrail'e geçti. Sonrasında ise Yunan hükümetinin desteğiyle Atina'da kalarak Kraliyet Tiyatrosu'nda önemli araştırmalar gerçekleştirmiştir. Amerika'da bulunduğu yıllarda kaleme aldığı Canlı Maymun Lokantası adlı çarpıcı eseri, Halkevleri Genel Merkezi tarafından tiyatro dünyamıza kazandırılan prestijli Şinasi Efendi Tiyatro Ödülü'ne layık görülmüştür. Yale'de aldığı çok yönlü eğitimler sayesinde Türk tiyatrosuna çağdaş sahneleme anlayışı kazandırmış ve edindiği donanımı sonraki bütün çalışmalarına başarıyla yansıtmıştır. Yurda dönen sanatçı, edindiği teknik birikimi paylaşmak amacıyla 1964-1966 yılları arasında İstanbul Şehir Tiyatroları'nın ışıklandırma servisinde çalışmıştır. Tarihler 1966'yılı gösterdiğinde ise İstanbul Radyosu bünyesinde dramaturg olarak görev yapmaya başlamıştır.
Midas Üçlemesi ve Anadolu Kadınının Çığlığı
Yaratıcı üretimini aralıksız sürdüren yazar, 1967 senesinde Anadolu insanının derin acılarını konu alan Kurban adlı dramı kaleme almıştır. Bu sarsıcı eser, ilk kez Gülriz Sururi-Engin Cezzar Tiyatrosu oyuncuları tarafından sahnelenmiştir. Midas serisinin ikinci halkası olan Midas'ın Altınları ise 1969 yılında Devlet Tiyatrosu sahnesinde yerini almıştır. Çok yönlü sanatçı, 1970 yılında Anzavur isimli özgün senaryosuyla Yunus Nadi Senaryo Yarışması'na katılmıştır. Burada birincilik ödülünü Oktay Arpacı ile paylaştı. Başarıları sınırları aşan Dilmen, 1971'de İngiltere'de bulunan Durham Üniversitesi bünyesinde dersler vermiştir. Yunan trajedilerini aratmayan bu dramatik yapıtlar, Türk toplumunun kültürel kodlarını ve evrensel insanlık meselelerini sahne üzerinde en yalın haliyle yansıtmaktadır. Tiyatro tarihimizin başyapıtlarından olan ünlü üçlemenin son halkası Midas'ın Kördüğümü adlı eser ise 1975 yılında Devlet Tiyatrosu tarafından görkemli bir yapımla sahnede izleyicilerin beğenisine sunulmuştur.