Türk tiyatro sahnesinin ve edebiyat dünyasının en verimli isimlerinden biri olan Dinçer Sümer, 19 Mart 1938 tarihinde İzmir'de dünyaya gözlerini açtı. Oyunculuktan yazarlığa, yönetmenlikten seslendirme sanatçılığına kadar sanatın pek çok dalında derin izler bırakan Sümer, tiyatro sevgisini ömrü boyunca yaşattı. Yazdığı eserler, sahnelediği oyunlar ve yetiştirdiği öğrencilerle Türk kültür hayatına yön veren usta sanatçı, 9 Eylül 2019'da yine doğduğu şehir olan İzmir'de hayata veda etti.
Gençlik Yılları ve Sanata İlk Adımlar
Sanatla erken yaşta tanışan Dinçer Sümer, henüz öğrenim gördüğü yıllarda gazetecilik yaparak yazı hayatına adım attı. Bu sırada tiyatro salonlarının büyüsüne kapıldı. Bir yandan gazetelerde çalışırken diğer yandan da çeşitli tiyatro sahnelerinde görev aldı. Aynı zamanda bu dönemde sinema filmlerinde de roller alarak oyunculuk tecrübesi kazandı. Edebiyat dünyasına girişi ise şiirleri ve kaleme aldığı radyo oyunları vasıtasıyla gerçekleşti. Sanat eğitimini akademik bir çatı altında taçlandırmak isteyen genç Sümer, Ankara Devlet Konservatuvarı Tiyatro Yüksek Bölümü'nü başarıyla tamamladı.
Mezuniyetinin ardından tiyatro alanındaki bilgi ve birikimini uluslararası boyuta taşımak amacıyla kapsamlı incelemeler gerçekleştirdi. Sümer, bu doğrultuda şu ülkelerde önemli araştırmalar yürüttü:
- Polonya
- Almanya
- Amerika Birleşik Devletleri
Devlet Tiyatroları ve Akademik Çalışmalar
Yurt dışındaki incelemelerinin ardından ülkesine dönen Sümer, 1961 senesinde Devlet Tiyatroları bünyesinde hem oyuncu hem de yönetmen olarak resmi görevine başladı. Bu kurumda uzun yıllar emek verdi. Sahne üstþndeki başarısını idari ve edebi süreçlere de yansıtarak, Devlet Tiyatroları Edebi Kurulu bünyesinde ve Tiyatro Yazarları Derneği'nin yönetim kadrolarında etkin roller üstlendi. Sanat tecrübesini genç kuşaklara aktarma arzusuyla Anadolu Üniversitesi'nde dramaturg dersleri veren usta isim, geleceğin tiyatrocularını yetiştiren bir öğretim görevlisi olarak da saygı kazandı. Cumhurbaşkanlığı Sanat Danışmanlığı görevini yürüten Sümer, sanata sunduğu eşsiz katkılar sebebiyle Türk Dil Kurumu, TRT ve TBMM gibi ülkenin en saygın kurumları tarafından sayısız ödüle layık görüldü. Bu başarı dolu kariyer, 1998 yıllında Kültür Bakanlığı'nın kendisine takdim ettiği Devlet Sanatçısı unvanıyla taçlandırıldı.
"Eski Fotoğraflar" ve Sinema Yolculuğu
Dinçer Sümer'in kaleme aldığı ve Türk tiyatro tarihinin en kıymetli klasikleri arasında kabul edilen "Eski Fotoğraflar" adlı eseri, ilk kez 1976 yıllında tiyatro sahnesinde seyirciyle buluştu. Bu eser büyük başarı kazandı. İlk sahnelendiği andan itibaren büyük bir ilgiyle takip edilen ve Türk tiyatrosunun en çok izlenen yapımları arasına giren oyun, yazılışından uzun yıllar sonra, 2008'de beyaz perdeye uyarlandı. Necef Uğurlu ile Jülide Övür'ün yönetmen koltuğunu paylaştığı bu başarılı sinema filminde başrolleri Ahmet Uğurlu ve Bennu Yıldırımlar paylaştı. Oyunun ilk sahnelendiği 1976 yılında eseri izlediğinde henüz 20 yaşında olan Ahmet Uğurlu, bu rolü oynamanın hayalini kurmuştu. Usta oyuncu, heyecan dolu bu hedefine tam 26 yıl sonra, 46 yaşında ulaşabildi.
Sinema uyarlamasında sıradan bireylerin trajedilerine odaklanan Necef Uğurlu, yapımda zıt kutupların birlikteliğini göstermek istediklerini belirtmişti. Yönetmen Uğurlu, eserin temasını şu cümlelerle açıklamıştı: "Her iyinin bir kötü tarafı, her kötünün de iyi bir yönü bulunur. Her insanın masum bir öyküsü vardı. Ancak insanların hayat yolları bazen hiç beklenmedik şekilde yanlış kişilerle kesişebilir." Sanat dünyasında derin izler bırakan Dinçer Sümer, 9 Eylül 2019 tarihinde tedavi altında olduğu hastanede yaşamını yitirdi. Usta sanatçı, geride çok zengin bir kültürül miras bıraktı.