Diyabet hastaları için ölümcül bir kabus olan şeker hastalığına karşı tıp dünyasının en büyük zaferlerinden biri, genç bir tıp öğrencisinin kararlılığıyla kazanıldı. Charles Herbert Best, henüz 22 yaşında bir üniversite öğrencisiyken, 1921 yılında Kanada'da cerrah Dr. Frederick Banting'in asistanlığını üstlenerek pankreas salgısından insülin hormonunu ayırmayı başardı ve milyonlarca insanın hayatını kurtaran tarihi tedavi yönteminin keşfinde başrolü oynadı. Toronto Üniversitesi laboratuvarlarında gerçekleştirilen bu olağanüstü çalışma, tıp tarihinde çığır açan bir dönüm noktası haline geldi.
Maine Kasabasından Toronto Laboratuvarlarına
Kanadalı bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen Charles Herbert Best, 27 Şubat 1899 tarihinde ABD'nin West Pembroke kasabasında hayata gözlerini açtı. Luella Fisher Best ve Herbert Huestes Best çiftinin oğlu olan Best'in ailesi aslen Kanadalıydı. Genç Best, çocukluk ve gençlik yıllarını bu sakin Maine kasabasında geçirdi. Eğitim hayatındaki ilk büyük başarısını 1915 yılında liseden mezun olarak gösterdi. Hekimlik hayallerinin peşinden gitmek amacıyla 1916 yılında Kanada'ya doğru yola çıktı. Toronto'da tıp eğitimi almaya başlayan genç adamın kariyeri, Birinci Dünya Savaşı ile kısa bir kesintiye uğradı. 1918 yılında Kanada ordusuna katıldı. Burada bir tank taburunda askerlik görevini yerine getirdi. Savaşın sona ermesiyle akademik hayatına kaldığı yerden devam etti. 1919'da Toronto Üniversitesi bünyesindeki fizyoloji ve biyokimya bölümünde derslerine geri döndü. Aynı dönemde özel hayatında da önemli bir adım atarak 1920 yılında Margaret Hooper Mahon ile nişanlandı. İki sevgili, 3 Eylül 1924 tarihinde dünyaevine girdi. Ölene kadar evli kaldılar. Bu mutlu evlilikten Charles Alexander Best ve Henry Bruce Macleod Best adında iki erkek çocukları dünyaya geldi.
İnsülinin Keşfi ve Nobel Kürsüsü
Tıp dünyasını kökten değiştirecek o unutulmaz yaz mevsimi geldiğinde, fizyoloji profesörü John Macleod, İskoçya'ya balık tutmaya gitmek üzere laboratuvarını cerrah Frederick Banting ile tıp öğrencisi Charles Best'e emanet etti. İki araştırmacı, köpeklerin pankreas sistemleri üzerinde yoğun deneysel çalışmalar yürütmeye başladı. Bu zorlu sürece daha sonra saf pankreas özütünü arıtma konusunda uzman olan biyokimyacı James Bertram Collip de dahil oldu. Araştırmaların en heyecan verici ve kritik aşaması, üç yıldır amansız diyabet hastalığıyla mücadele eden ve sadece 30 kilo ağırlığında ölüm döşeğinde yatan 14 yaşındaki Leonard Thompson üzerinde yapılan ilk insan deneyiyle yaşandı. Collip'in hazırladığı özel arıtılmış ekstraktın verilmesiyle birlikte genç Thompson'ın belirtileri hızla ortadan kalkmaya başladı ve kan şekeri seviyesi normal değerlerine ulaştı. Elde edilen sonuçlar son derece kesindi. Bu pankreas ekstraktının insanlar üzerinde güçlü anti-diyabet etkileri olduğu kanıtlandı. İnsülin adı verilen bu mucizevi madde, kısa süre sonra Indianapolis merkezli Eli Lilly firması tarafından endüstriyel boyutlarda üretilmeye başlandı. Bu büyük başarı, 1923 yılında Frederick Banting ve John Macleod'a Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü'nü getirdi. Bilimsel etik ve dostluk bağlarını ön planda tutan Banting kazanılan para ödülünü genç ortağı Charles Best ile paylaşırken, Macleod ise kendi payını James Bertram Collip ile bölüştü.
Bilim Dünyasında Zirve ve Miras
Keşfin hemen ardından 1921 yılında diplomasını alan Charles Best, hızlıca Connaught Laboratuvarları bünyesindeki İnsülin Bölümünün liderliğine getirildi. Akademik kariyerini ilerletmekte kararlı olan bilim insanı, 1925 yılında uzmanlık eğitimini tamamladı. Ardından doktora derecesi almak amacıyla İngiltere'deki Londra Üniversitesi'ne geçiş yaptı. Doktorasını 1928 yılında başarıyla bitirdi. Toronto'ya dönen Best, 1929 yılında henüz otuz yaşındayken Toronto Üniversitesi fizyoloji bölümünün başkanı ilan edildi. Eski dostu ve ortağı Frederick Banting'in 1941 yılındaki ani vefatı üzerine, Banting-Best Tıbbi Araştırmalar Bölümü yöneticiliğini de üstlendi. Her iki idari görevini de kesintisiz bir şekilde 1965 yılına kadar sürdürdü. Geçirdiği ağır bir rahatsızlığın ardından aynı yıl emekliye ayrıldı. Yaşamı boyunca dünya bilim camiasının en saygın kurumlarında yer alan Best, Kanada ve Londra'daki Royal Society topluluklarının yanı sıra çok sayıda uluslararası bilim akademisinin de onur üyeleri arasında yer aldı. Seçkin tıp insanı, 31 Mart 1978 tarihinde Kanada'nın Toronto şehrinde, 79 yaşında hayata gözlerini yumdu.
Arkasında insanlık için paha biçilemez bir bilimsel miras bırakan dahi doktorun kaleme aldığı başlıca eserler şunlardır:
- 1922 - The Internal Secretion of Pancreas (Frederick Banting ile ortaklaşa hazırlanan ve Journal of Laboratory and Clinical Medicine dergisinde yayımlanan "Pankreasın İçsalgısı" çalışması)
- 1938 - The Living Body ("Yaşayan Vücut" adlı fizyoloji kitabı)