Fransız müziğinin efsane ismi Charles Aznavour, 22 Mayıs 1924 tarihinde Paris'te sanatla iç içe bir ailede dünyaya gözlerini açtı. Asıl adı Şahnur Varinag Aznavuryan olan sanatçı, müzikal yeteneği ve güçlü oyunculuğuyla tüm dünyada adından söz ettirmeyi başardı. Göçmen bir anne ve babanın çocuğu olarak Fransa'da yetişen Aznavour, dokuz yaşından itibaren sahnelerde boy göstererek yarım asrı aşan efsanevi kariyerinin temellerini attı. Aşkı anlatan derin lirikleri ve benzersiz sesiyle tanınan sanatçı, 1 Ekim 2018'de 94 yaşında Alpilles'teki evinde aramızdan ayrıldı.
Sanatla Yoğrulan Çocukluk ve Edith Piaf Etkisi
Aznavour'un müzik ve tiyatro aşkı, aile kökenlerinden beslenen doğal bir mirastı. Adapazarı'ndan göç eden oyuncu annesi Knar Baghdasarian ile Gürcistan doğumlu şarkıcı babası Mişa Aznavuryan, onun küçük yaşta sanatla tanışmasını sağladı. Henüz dokuz yaşındayken şarkı söyleyip oyunlarda roller üstlenen genç yetenek, sahne tozuyla erkenden buluştu. Karakteristik ses rengi ve performansıyla dikkat çeken genç müzisyenin kariyerindeki en büyük kırılma anı ise efsanevi Fransız şarkıcı Edith Piaf ile tanışması oldu. Piaf'ın koruyuculuğu altında Amerika ve Avrupa genelinde düzenlenen büyük turneler, Aznavour'un yerel bir yetenekten dünya çapında tanınan bir yıldıza dönüşmesini sağladı.
Dünya Sahnelerinde Altı Dilde Melodiler
Fransa'nın Frank Sinatra'sı olarak anılan sanatçı, müzikal zenginliğini dil bariyerlerini aşarak tüm dünyaya kanıtladı. Ana dili olan Fransızca haricinde Almanca ve İngilizceyi de akıcı şekilde konuşan sanatçı, performanslarında ise sınır tanımadı. Kariyeri boyunca şu dillerde eserler seslendirerek dinleyicilerini büyüledi:
- Fransızca
- İngilizce
- İtalyanca
- İspanyolca
- Almanca
- Rusça
İlginç bir biçimde Ermenice bilmeyen ancak köklerine hener zaman sadık kalan Aznavour, 1970'li yıllarda İngiltere listelerini altüst etti. Özellikle "She" ve "Dance in the Old Fashioned Way" adlı unutulmaz klasikleriyle İngiliz müzik piyasasında tarihi başarılar yakaladı. Aşkı ve insani duyguları merkezine alan yüzlerce besteye imza atan usta sanatçı, şarkı yazarlığının yanı sıra beyaz perdede de fırtınalar estirdi. Yaklaşık 60 sinema filminde rol alarak aktörlük yeteneğini de kanıtlayan Aznavour, Türk izleyicisinin de yakından tanıdığı önemli yapımlarda yer aldı. Sanatçının rol aldığı popüler filmler şunlardır:
- Piyaniste Ateş (1960)
- Tobruk'a Bir Taksi (1961)
- Postacı Savaşa Gidiyor (1966)
- Şapkacının Hayaletleri (1982)
Türkiye İlişkileri ve Diplomatik Misyonu
Aznavour'un Türkiye ile olan ilişkileri zaman içinde oldukça inişli çıkışli bir seyir izledi. 1950 ve 1960'lı yıllarda Türkiye'ye sık sık ziyaretler gerçekleştiren sanatçı, her fırsatta Türk insanını ve bu coğrafyayı çok sevdiğini belirtti. Yabancı platformlarda Türkiye'ye destek verdiğini açıkça beyan eden usta isim, ilerleyen yaşlarında ise bu duruşunu değiştirerek soykırım iddialarını savunmaya başladı. Hatta bu iddiaları beyaz perdeye taşıyan Kanadalı Ermeni yönetmen Atom Egoyan'ın 2002 yapımı tartışmalı Ararat filminde de rol üstlendi.
Müziğinin yanı sıra toplumsal duyarlılığıyla da öne çıkan Aznavour, 1988 yılındaki büyük Ermenistan depreminin ardından adeta bir yardım elçisi gibi çalıştı. Üdclkeye yaptığı devasa insani yardımlar ve yürüttüğü destek kampanyaları neticesinde 2004 yılında Ermenistan'ın en prestijli ödülü olan "Ermenistan Ulusal Kahramanı" unvanına layık görüldü. Diplomatik alanda da aktif roller üstlenen sanatçıya, 2008 yılında Cumhurbaşkanı Serj Sarkisyan'ın kararnamesiyle Ermenistan vatandaşlığı takdim edildi. Bir yıl sonra, 2009'da Ermenistan'ın İsviçre Büyükelçisi olarak atanan sanatçı, aynı zamanda ülkesini UNESCO nezdinde daimi temsilci olarak da başarıyla temsil etti.
Özel Yaşamı ve Son Yılları
Göz kamaştırıcı kariyerinin arkasında hareketli bir özel yaşam barındıran Aznavour, hayatı boyunca üç kez nikah masasına oturdu. İlk evliliğini 1946 yılında Micheline Rugel ile gerçekleştirdi ve bu birliktelikten Misha ile henüz 26 yaşındayken hayata veda eden Patrick dünyaya geldi. 1955'te Evelyne Plessis ile ikinci evliliğini yapan sanatçının bu evlilikten Katia adında bir kızı oldu. Son evliliğini ise 1967 yılında Ulla Thorsell ile yaptı. Bu mutlu beraberlikten 1977 yılında dünyaya gelen Nicolas'ın yanı sıra Seda ve Charles adında iki evladı daha oldu. Efsanevi sanatçı, 94 yıllık dolu dolu bir ömrün ardından 1 Ekim 2018'de Fransa'nın güneyindeki sakin Alpilles kasabasında bulunan evinde sessizce yaşama veda etti ve geride silinmez bir sanatsal miras bıraktı.