Çocukluğu ve eğitimi
William Jefferson Clinton, 19 Ağustos 1946'da Arkansas'ın Hope kentinde William Jefferson Blythe III adıyla doğdu; Ekim 2026 itibarıyla 80 yaşındadır. Babası, doğumundan üç ay önce bir otomobil kazasında ölen seyyar satıcı William Jefferson Blythe Jr., annesi Virginia Dell Cassidy'dir. Annesi hemşirelik eğitimi için New Orleans'a gidince Hope'ta küçük bir bakkal işleten anne ve baba tarafı büyükanne ve büyükbabasının yanında kaldı. Annesi 1950'de Roger Clinton Sr. ile evlendi ve aile Hot Springs'e taşındı. Clinton üvey babasının soyadını hemen kullanmaya başlasa da 15 yaşına gelince resmen benimsedi.
Hot Springs Lisesi'nde aktif bir öğrenci lideri, hevesli okuyucu ve müzisyen olarak tanındı; tenor saksafon çalıp eyalet bandosunda saksafon bölümünde birincilik kazandı ve lisede iki yıl The 3 Kings adlı caz üçlüsünde çaldı. Georgetown Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Okulu'ndan 1968'de mezun oldu, ardından gelecekteki eşi Hillary Rodham ile tanıştığı Yale Hukuk Fakültesi'ni bitirdi.
Siyasi yükselişi
Hukuk fakültesinden sonra Arkansas'a dönen Clinton eyalet başsavcısı seçildi, ardından 1979-1981 ve 1983-1992 arasında Arkansas valisi olarak görev yaptı. Valiyken eyaletin eğitim sistemini elden geçirdi ve Ulusal Valiler Birliği'nin başkanlığını yaptı. Merkezci bir "Üçüncü Yol" siyasi felsefesini yansıtan politikalarıyla Yeni Demokrat olarak tanındı. 1992 seçimlerinde görevdeki Cumhuriyetçi başkan George H. W. Bush'u ve bağımsız aday Ross Perot'u yenerek başkan seçildi; Baby Boomers kuşağında doğan ilk başkan oldu.
Başkanlık dönemi
Clinton, Amerikan tarihinin barış zamanındaki en uzun ekonomik genişleme dönemine başkanlık etti. Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması'nı ve Şiddet Suçlarının Kontrolü ve Kanun Uygulama Yasası'nı imzaladı, ancak ulusal sağlık reformu planını geçiremedi. 1990'ların ortasından itibaren iç politikada daha muhafazakâr bir çizgiye kaydı; Kişisel Sorumluluk ve İş Fırsatı Yasası, Eyalet Çocukları Sağlık Sigortası Programı ve mali deregülasyon önlemlerini destekledi. Yüce Mahkeme'ye Ruth Bader Ginsburg ve Stephen Breyer'i atadı. Dış politikada Bosna ve Kosova savaşlarına ABD'nin askerî müdahalesini emretti ve Dayton Barış Anlaşması imzalandı. NATO'nun Doğu Avrupa'da genişlemesini savundu; eski Varşova Paktı üyelerinin birçoğu onun döneminde NATO'ya katıldı. Orta Doğu'da Oslo I Anlaşması ve Camp David Zirvesi'ne katıldı, Kuzey İrlanda barış sürecine destek verdi.
İkinci dönem ve azil
1996'da Cumhuriyetçi aday Bob Dole ve Reform Partisi adayı Perot'u yenerek yeniden seçildi. İkinci dönemine, 1995'te 22 yaşında Beyaz Saray stajyeri olan Monica Lewinsky ile ilişkisinden doğan skandal damga vurdu; haberler Ocak 1998'de basına yansıdı. Aralık 1998'de Temsilciler Meclisi yalancı şahitlik ve adaleti engelleme suçlamalarıyla onu azletti; Andrew Johnson'dan sonra azledilen ilk ABD başkanı oldu. 1999'da Senato'daki azil davasında her iki suçlamadan da beraat etti. Başkanlığının son üç yılında Kongre Bütçe Ofisi 1969'dan beri ilk kez bütçe fazlası bildirdi. 2001'de ABD başkanları arasında en yüksek onay oranlarından biriyle görevden ayrıldı.
Başkanlık sonrası
Clinton, kamuoyu önünde konuşmalar yapmakta ve insani yardım çalışmalarında yer almaktadır. HIV/AIDS'in önlenmesi ve küresel ısınma gibi sorunlarla ilgilenmek için Clinton Vakfı'nı kurdu. 2009'da Birleşmiş Milletler'in Haiti özel elçisi oldu; 2010 depreminden sonra George W. Bush ve Barack Obama ile Clinton Bush Haiti Fonu'nu kurdu. Eşi Hillary Clinton'ın 2008 ve 2016 başkanlık kampanyaları için çalıştı; Hillary Rodham ile 1975'te evlenmişti.
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Bill Clinton maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.