William James "Bill" Murray, 21 Eyül 1950 tarihinde Amerika'nın Illinois eyaletine bağlı Wilmette kentinde dünyaya geldi. Kalabalık bir İrlanda kökenli ailede büyüyen aktör, komedi ve dramadaki sıra dışı yeteneğiyle küresel sinema endüstrisinin en sevilen figürlerinden biri haline geldi. Sanatçı, Lost in Translation ve Ghostbusters gibi kült yapımlarla adını sinema tarihine altın harflerle yazdırdı.
Wilmette'ten Chicago Sahnelerine Zorlu Gençlik Yılları
Edward Murray ve Lucille Murray çiftinin dokuz çocuğundan beşincisi olan William, erken yaşta hayat mücadelesiyle tanıştı. Kardeşler John, Joel ve Brian, eğitim gördükleri Loyola Academy'nin yüksek harç ücretlerini karşılayabilmek adına okulun spor tesislerinde malzemeci olarak çalışarak aile bütçesine katkı sağladılar. Bu süreçte ablası Nancy Murray ise Dominican Sisters bünyesinde vaizleri organize eden bir görev üstlendi. Loyola Academy'den mezuniyetinin ardından Murray, yükseköğrenim için Colorado eyaletindeki Regis University'ye kaydını yaptırdı. Uyuşturucu bulundurma suçlamasıyla Denver'da yakalanmasının ardından eğitim aldığı Regis University'deki akademik sürecini tamamlayamayan Bill Murray, hayatının bu kırılma noktasından sonra rotasını tamamen sahne sanatlarına çevirdi. Akademik kariyeri son bulunca büyük ağabeyi Brian, onu Chicago'ya çağırdı. Böylece Murray, Second City Chicago isimli meşhur doğaçlama komedi topluluğuna adım attı. Zeki, kıvrak zekalı ve hazırcevap karakteri, bu sahnelerde parlamasını sağladı. Geçimini kolaylaştırmak için de Little Caesar's bünyesinde pizza yapıyordu.
Ekranlardan Beyaz Perdeye: Saturday Night Live ve Hollywood Dönemi
Televizyon dünyasına ilk adımını 1975 yılında ABC kanalında atan Murray, Howard Cosell tarafından sunulan programın mutfağında çalıştı. Saturday Night Live projesinde edindiği tecrübeler, onun eğlence sektörünün dinamiklerini yakından kavramasına büyük katkı sağladı. Daha sonra NBC kanalında ekranlara gelen ve aynı ismi taşıyan efsanevi programa geçiş yaparak, Chevy Chase'in ayrılışıyla boşalan sunuculuk koltuğuna oturması için yapımcılardan resmi bir teklif aldı. Eski sunucu Chevy Chase ile kıyaslanması, başlangıçta onun üzerinde büyük baskı yarattı. İzleyicilerden gelen olumsuz geri bildirimlere rağmen yılmadı. Sezon biterken sergilediği zeki espri anlayışı sayesinde izleyicilerin sevgisini kazanmayı başardı. Nick the Lounge Singer ve Todd DiLamuca gibi unutulmaz karakterlere can vererek popülerlik kazandı. Dan Aykroyd ve John Belushi ile birlikte televizyonun en çok aranan isimlerinden biri oldu. 1980 yılına gelindiğinde, program ekibiyle beraber kanaldan ayrılma kararı aldı. Aynı sene Margaret Kelly ile dünyaevine giren aktörün bu evlilikten Homer ve Luke isimli iki oğlu dünyaya geldi. Beyaz perdedeki ilk başrol deneyimini 1979 yılında çekilen "Meatballs" filmi ile yaşadı. Seksenli yıllarda Hollywood'un büyük bütçeli projelerinde kendine yer buldu. "Caddyshack", "Stripes", "Tootsie" ve meşhur "Ghostbusters" gibi yapımlarda başrolleri üstlendi. 1981 yılında "Polyester" filminin müziklerinde "The Best Thing" şarkısını seslendirerek yeteneğini sergiledi. 1983 yılında ise "Scrooged" isimli yapımda üç erkek kardeşiyle birlikte aynı seti paylaştı.
Olgunluk Dönemi, Prestijli Ödüller ve Muhteşem Miras
1993 yapımı "Groundhog Day" filmindeki performansı, Premiere Magazine tarafından sinema tarihinin en iyi yüz performansı arasına seçildi. Özel hayatında değişimler yaşayan aktör, 1994'te Margaret Kelly'den boşandıktan sonra 1997'de Jennifer Butler ile evlendi. Bu evlilikten Jackson, Cal, Cooper ve Lincoln adında dört erkek çocuğu oldu. Murray'nin en büyük tutkularından biri olan golf sporuna sevgisi, yazarlık kariyerine de yansıdı. Başarılı oyuncu, 1999 yılında kaleme aldığı "Cinderella Story: My Life in Golf" adlı kitabında bu tutkuyu okurlarıyla paylaştı. Ülkemizde de çok sevilen ünlü kedi Garfield'ın sinema uyarlamalarında seslendirme yaparak filme harika bir enerji kattı. "Hamlet", "Charlie's Angels" ve "The Royal Tenenbaums" gibi sinema projelerinden sonra kariyerinde yepyeni bir zirveye ulaştı. Sofia Coppola tarafından yönetilen ve sinemaseverlerden tam not alan 2003 yapımı "Lost in Translation" filmindeki muazzam oyunculuğuyla kariyerinin zirvesine ulaşan aktör, en iyi erkek oyuncu dalında Oscar adaylığı kazandı. Genellikle Wes Anderson, Jim Jarmusch, Harold Ramis ve Ivan Reitman gibi vizyoner yönetmenlerle çalışmayı tercih etti. Sanat dünyasının dışındaki işleriyle de adından söz ettiren oyuncunun, kardeşiyle ortaklaşa açtığı restoran zinciri ve Riverdogs adında bir beyzbol takımı bulunmaktadır.
Önemli Başarıları ve Ödülleri
Uzun yıllara yayılan zengin kariyeri boyunca pek çok prestijli ödüle layık görülen aktörün kazandığı başlıca ödüller şunlardır:
- 1976-77: Emmy - Başarılı Komedi Yazarı (Saturday Night Live)
- 1984: NATO Yılın Starı Ödülü
- 1998: Los Angeles Film Critics Association - En İyi Yardımcı Oyuncu (Rushmore ve Wild Things)
- 1998: New York Film Critics Circle - En İyi Yardımcı Oyuncu (Rushmore)
- 1998: National Society of Film Critics - En İyi Yardımcı Oyuncu (Rushmore)
- 1998: Golden Satellite - En İyi Yardımcı Oyuncu (Rushmore)
- 2004: Golden Globe - En İyi Yardımcı Oyuncu (Lost in Translation)
- 2004: BAFTA - En İyi Oyuncu (Lost in Translation)