Ali Taygun, 1 Ocak 1943 tarihinde İstanbul'da doğdu. Kendisi Türk tiyatrosuna, sinemasına ve televizyon dizilerine oyuncu ile yönetmen olarak büyük hizmetler vermiş çok yönlü bir sanatçıdır. Aynı zamanda toplumsal barış ve insan hakları savunuculuğuyla da tanınır. Robert Koleji ve bu okulun İngiliz Dil ve Edebiyatı yüksek bölümünü bitiren Taygun, eğitimini sürdürmek için Amerika Birleşik Devletleri'ne gitti. Yale Üniversitesi'nde tiyatro yönetmenliği okuyan sanatçı, 1969 yılında güzel sanatlar alanında yüksek lisans derecesi alarak mezun oldu. Usta sanatçı, 16 Aralık 2009'da İstanbul'da hayata gözlerini yumdu.
Sahneye İlk Adımlar ve Akademik Temeller
Yurt dışındaki eğitim serüvenini tamamlayan başarılı yönetmen, Türkiye'ye dönüşüyle birlikte profesyonel sahne kariyerine hızlı bir başlangıç yaptı. Kent Oyuncuları topluluğunda bir süre görev alarak deneyim kazanan sanatçı, 1974 yılında İstanbul Şehir Tiyatroları bünyesine katıldı. Bu dönemde sadece İstanbul ile sınırlı kalmayıp Ankara'daki pek çok önemli kültür kurumunda da oyunlar sahneye koydu. Yönetmenin Ankara'da sahne aldığı ve oyun yönettiği başlıca sanat kurumları şunlardır:
- Ankara Birlik Sahnesi
- Ankara Çağdaş Sahne
- Ankara Devlet Tiyatrosu
- Ankara Devlet Operası
Oyunculuğun ve yönetmenliğin yanı sıra kuramsal meselelerle de ilgilenen aydın, 1977 senesinden itibaren farklı gazete ve dergilerde estetik, siyaset, felsefe ve seyirlik sanatlar üzerine çok sayıda makale ve yazı kaleme aldı.
Zorlu Yıllar ve Hak Mücadelesi
Sanatçının hayatındaki en büyük kırılma noktalarından biri toplumsal duyarlılığı ve siyasi duruşu oldu. Ali Taygun, 1977 yılında kurulan Barış Derneği'nin kurucu üyeleri arasında yer alarak barış ve insan hakları mücadelesinde aktif bir rol üstlendi. Ancak 12 Eylül 1980 askeri darbesinin ardından tiyatrodaki görevinden uzaklaştırıldı. Bununla birlikte Barış Davası kapsamında gözaltına alınan aydın, yaşamının yaklaşık on yılını mahkeme salonlarında ve hapishanelerde geçirmek zorunda kaldı. Uzun süren hukuk mücadelesinin sonunda, 1989 yılında hakkındaki tüm suçlamalardan beraat ederek özgürlüğüne ve çok sevdiği tiyatroya yeniden kavuştu.
Bu zorlu süreçte gösterdiği direnç uluslararası alanda da yankı buldu. Kendisi 1989 yılında Helsinki Watch organizasyonu tarafından onurlandırılan dünyanın önde gelen on insan hakları gözlemcisi listesinde kendine yer buldu. Aynı yıl, Danimarka merkezli PL Vakfı'nın prestijli ödülünü Uluslararası Af Örgütü ile paylaşarak başarısını taçlandırdı. Aklanmasının ardından İstanbul Şehir Tiyatroları'na geri dönen Taygun, yarım kalan sanat yolculuğuna kaldığı yerden daha güçlü bir şekilde devam etti.
Üretkenlik Dönemi ve Sanatsal Miras
Yargılandığı davalardan aklanarak tiyatroya dönen usta yönetmen, doksanlı yıllarda üretim yelpazesini daha da genişletti. Tarihler 1993 yılını gösterdiğinde televizyon yapımcılığına da adım atarak farklı mecralarda eserler üretti. İngiliz dili konusundaki uzmanlığını kullanarak başta dünya klasikleri yazarı William Shakespeare olmak üzere pek çok yabancı tiyatro oyununu Türkçe'ye kazandırdı. Bu eserlerin çevirisini yapıp sahneye uyarlayan sanatçı, ayrıca Masal Bahçesi adında özgün bir oyun yazdı. 1996 yılında İstanbul'da düzenlenen uluslararası Habitat II Konferansı'nın görkemli açılışı için tasarladığı Lirik Tarih Gösterisi, dönemin en çok konuşulan sanatsal etkinliklerinden biri olarak tarihe geçti.
Kariyeri boyunca pek çok sinema filminde, televizyon dizisinde ve tiyatro oyununda oyuncu olarak da izleyici karşısına çıktı. İstanbul Şehir Tiyatroları'ndaki yönetmenlik görevinin yanı sıra genç kuşaklara da ışık tuttu. Yeditepe Üniversitesi bünyesinde tiyatro dersleri vererek yeni yeteneklerin yetişmesine öncülük etti. Usta sanatçı yaşamı boyunca iki evlilik yaptı. Meral Taygun ile olan birlikteliğinden Ceren adında bir kızı oldu. Ünlü opera sanatçısı Yekta Kara ile evliliğinden ise Haydar Can adında bir oğlu dünyaya geldi.