Türk tıp, siyaset ve spor camiasının en saygın figürlerinden biri Ali Tanrıyar'dır. Kendisi, 1914 yılında Yunanistan'ın Drama Sancağı Pravişte kazasına bağlı Palihor köyünde dünyaya geldi. Genç cumhuriyetin öncü hekimlerindendi. Aynı zamanda eski İçişleri Bakanı ve Galatasaray'ın efsane başkanı olarak derin izler bıraktı. Göçle başlayan 103 yıllık ömrü, azim ve topluma adanmışlık hikayesidir. Efsanevi isim, 25 Mayıs 2017'de İstanbul'da vefat etti.
Göçle Başlayan Başarı Yolculuğu ve Galatasaray Lisesi Yılları
Ali Tanrıyar'ın hayat serüveni, Balkanlar'ın fırtınalı döneminde başladı. Henüz dokuz yaşındayken, 1923 yılında ailesiyle beraber Yunanistan'dan göç etmek zorunda kaldı. Tanrıyar ailesi Manisa'nın sakin ilçesi Kırkağaç'a yerleşti. Yeni vatanındaki eğitimine 1924 yılında Kırkağaç Ziya Gökalp İlkokulu'nda üçüncü sınıftan başladı. Üstün ders gayreti sayesinde bu okulu birincilikle bitirdi. Bu başarı, onun parlak akademik geleceğinin habercisiydi.
İlköğretimin ardından 1926 yılında hazırlık sınıfını geçerek Galatasaray Lisesi'nin beşinci sınıfına kaydoldu. Türkiye'nin en seçkin eğitim kurumlarından olan lise, genç Ali'nin hayatına tamamen yön verecekti. Lise yıllarında sadece dersleriyle değil, spora duyduğu büyük aşkla da öne çıktı. Galatasaray Lisesi'ndeki öğrencilik yıllarında sadece derslerinde değil, aynı zamanda kulübün genç takımında, B takımında ve A takımında futbol oynayarak, okul bünyesindeki boks dahil birçok farklı spor dalında aktif sporculuğunu başarıyla sürdürdü. Spor sahalarındaki dinmez enerjisi sebebiyle arkadaşları ona Spor Ali lakabını layık gördü. Başarılı lise yıllarını 1936 yılında mezuniyetle taçlandırdı.
Tıp Alanında Adanmışlık ve Taksim Hastanesi'nin Efsane Başhekimi
Lisenin ardından İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi'ne giren Ali Tanrıyar, 1936-1942 yılları arasında tıp eğitimi aldı. Burada Dahiliye ihtisasına yönelen genç doktor, Galatasaray Lisesi ile olan bağını hiçbir zaman koparmadı. Öğrencilik yıllarında okulda öğretmen muavinliği yaptı. Aynı zamanda 1935'ten 1942'ye kadar lisenin spor işleri sorumluluğunu üstlendi. 1942 yılında İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden mezun olmasının ardından, hayatının sonuna kadar sarı-kırmızı renklere ve hekimlik mesleğine adayacağı, adeta sevgi ve sadakatle yoğrulmuş olan o uzun ve başarılı hizmet dönemi resmen başladı.
Tanrıyar, 1942'den 1983 yılına kadar lise ve spor kulübüne 41 yıl boyunca bedelsiz doktorluk yaptı. Bu eşsiz fedakarlık, spor camiasında kırılması imkansız bir rekor olarak tarihe geçti. Hekimlik kariyerinin en verimli dönemlerini dünyaca ünlü tıp profesörü Erich Frank'ın yanında 1944-1976 yılları arasında gerçekleştirdiği ihtisas ve araştırmalarla geçiren Tanrıyar, edindiği derin tecrübelerle Türkiye'deki sağlık sisteminin gelişimine çok büyük katkılar sundu. Mesleki derinliği ve idari yeteneğiyle öne çıkan Dr. Ali Tanrıyar, Taksim Hastanesi'nde görev aldı. 1973-1983 yılları arasında buranın başhekimliğini yürüttü. Bu köklü sağlık kurumuna atamayla değil, demokratik bir seçimle başa gelen ilk başhekim olmayı başardı.
Siyaset Sahnesi: Bakanlıktan Milletvekilliğine Uzanan Yıllar
Ali Tanrıyar'ın hayatındaki bir diğer önemli kulvar ise devlet yönetimi ve siyaset oldu. Türk siyasi hayatının en önemli dönüm noktalarından birinde, 8. Cumhurbaşkanı Turgut Özal'ın bacanağı olmasının da etkisiyle, 20 Mayıs 1983 tarihinde kurulan Anavatan Partisi'nin kurucu üyeleri arasında aktif şekilde sorumluluk üstlendi. Partinin kurulmasından sonra başhekimlikten ayrılarak aktif politikaya atıldı. Aynı yıl yapılan seçimlerde İstanbul'dan milletvekili seçilerek 17. Dönem'de meclise girdi. Yeni hükümette İçişleri Bakanı olarak görev aldı. Bu kritik makamda yaklaşık bir yıl kalarak önemli hizmetlere imza attı.
Bakanlık görevinin ardından da parlamento çalışmalarına aralıksız devam etti. 1987 genel seçimlerinde yeniden İstanbul milletvekili seçilerek 18. Dönem'de de yasama faaliyetlerini sürdürdü. Toplamda sekiz yıl boyunca TBMM'de milletvekili olarak milletine hizmet eden tecrübeli siyasetçi, yapıcı kimliğini her zaman korudu.
Galatasaray'da Efsanevi Başkanlık Dönemi ve Sportif Devrim
Siyaset arenasındaki yoğun mesaisinin ardından, gönül verdiği spor kulübüne en üst düzeyde hizmet etme fırsatı buldu. Bakanlık sonrasında, 1986-1990 yılları arasında iki dönem üst üste Galatasaray Spor Kulübü Başkanlığı görevine seçildi. Bu dönem, kulübün modern tarihindeki en büyük sportif ve mali dönüşümlerinden birine sahne oldu. Ali Tanrıyar başkanlığında, kulübün kronikleşen borçları temizlenerek bozulan mali durumu tamamen düzeltildi. Böylece kulüp içinde yakalanan idari istikrar, sahada kazanılacak büyük başarıların en sağlam temeli haline geldi.
Onun vizyoner yönetimi altındaki ilk sezonda sarı-kırmızılı camia, tam 13 farklı branşta Türkiye şampiyonluğu elde etti. Bu olağanüstü başarı kulüp tarihi için muazzam bir rekor olarak kayıtlara geçti. Futbol takımını da Avrupa standartlarına taşımayı amaçlayan Tanrıyar, tarihi zaferlerin harcını özenle kardı. Ali Tanrıyar'ın başkanlığı döneminde, sarı-kırmızılı ekibin 1989 yılında Avrupa Şampiyon Kulüpler Kupası'nda yarı finale yükselen ilk Türk takımı olması, yıllar sonra kazanılacak olan UEFA Kupası zaferinin de en somut ve sağlam temellerini oluşturdu.
Ali Tanrıyar, aktif başkanlık sonrasında da camiaya olan derin bağlılığını sürdürmeyi ihmal etmedi. Kendisi, çeşitli üst düzey yönetim organlarında görev alarak sarı-kırmızılı kulübe değer katmaya devam etti. Üstlendiği önemli sorumluluklar şunlardır:
- Galatasaray Lisesi'ni Geliştirme Vakfı Başkanlığı
- Galatasaray Liseliler Derneği Divan Kurulu Başkanlığı
- Galatasaray Topluluğu ve İşbirliği Kurulu Genel Koordinatörlüğü
Selma Tanrıyar ile evli olan ve Mustafa adında bir erkek çocuk babası olan efsane yönetici, Türk tıp, siyaset ve spor tarihine altın harflerle yazılmış bir ömür geride bıraktı.