Türk sinemasının 'Sultan'ı Türkan Şoray, 28 Haziran 1945 tarihinde İstanbul'un Eyüpsultan ilçesinde memur bir ailenin ilk çocuğu olarak dünyaya gözlerini açtı. Fatih Kız Lisesi ortaokul sıralarındayken, ev sahiplernin kızı Emel Yıldız aracılığıyla tesadüfen adım attığı setlerde Türker İnanoğlu tarafından keşfedildi. Genç kız, annesi Meliha Sav'ın da büyük desteğini arkasına alarak 1960 yapımı 'Köyde Bir Kız Sevdim' filmiyle Yeşilçam dünyasına ilk adımını attı. Canlandırdığı yüzlerce karakterle hafızalara kazınan sanatçı, toplam 222 filmde rol alarak dünya sinema tarihine adını altın harflerle yazdırdı. Aynı zamanda Fatma Girik, Hülya Koçyiğit ve Filiz Akın ile birlikte Türk sinemasının efsanevi 'dört yapraklı yoncası' olarak kabul edildi.
Yeşilçam'da Bir Yıldız Doğuyor: Sultan'ın İlk Adımları
Sultan'ın aile köklerine bakıldığında, baba tarafının Kabardey Çerkeslerine, anne tarafının ise Selanik göçmenlerine uzandığı görülür. Nazan ve Figen adında iki kız kardeşi bulunan Şoray, babasının vefatıyla sarsılsa da sinemaya olan tutkusundan asla vazgeçmedi. Henüz 17 yaşındayken, Filiz Akın ile birlikte oynadığı 'Günahkâr Kadın' filminin çekimleri sırasında yönetmen Ülkü Erakalın'dan tokat yemesi, kariyerinin en ilginç anılarından biri oldu. Öte yandan, özel yaşamında da derin izler bırakan ilişkiler yaşadı. Galatasaray'ın eski asbaşkanı Rüçhan Adlı ile 1962'de başlayan ve 20 yıl süren fırtınalı bir birliktelik gerçekleştirdi. Evlilik engeline takılan bu aşk sona erse de vefakar sanatçı, 1995 yılında vefat eden Adlı'yı son nefesine kadar yalnız bırakmadı. Daha sonra 1983 yılında tiyatro sanatçısı Cihan Ünal ile evlenen Şoray'ın bu evlilikten Yağmur adında bir kızı dünyaya geldi. Ancak çift, 1987 yılında yollarını ayırdı.
Altın Portakal Ödülleri ve Unutulmaz Karakterler
Şoray, ilk büyük sinema başarısını 1964 yılında yakaladı. Metin Erksan'ın yönettiği ve Ekrem Bora ile başrolü paylaştığı 'Acı Hayat' filmindeki 'Manikürcü Nermin' rolü, ona Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde ilk 'En Başarılı Kadın Oyuncu' ödülünü getirdi. Bu başarının ardından gelen yıllarda festivalde üç kez daha zirveye yerleşerek toplamda dört defa en iyi kadın oyuncu seçilme gururunu yaşadı. 1968 yılında Safa Önal'ın, Sait Faik Abasıyanık'ın 'Menekşeli Vadi' öyküsünden esinlenerek kaleme aldığı 'Vesikalı Yarim' filmi, Şoray'a ikinci Altın Portakal ödülünü kazandırdı. Usta sanatçı, yıllar sonra restore edilen kopyasıyla yeniden gösterilen bu film için hissettiği derin sevgi bağını sinemaseverlerle her fırsatta paylaştı.
Kamera Arkasındaki Sultan ve Televizyon Yılları
Yeşilçam'ın efsanevi dörtlüsü içinde kamera arkasına geçerek yönetmenlik koltuğuna oturan tek kadın oyuncu da yine Türkan Şoray oldu. Başrolde kendisine Kadir İnanır'ın eşlik ettiği 'Dönüş' (1972), 'Azap' (1973) ve 'Bodrum Hâkimi' (1976) gibi klasikleşen yapıtları tek başına yönetti. Ayrıca 1981 yılında Şerif Gören ile birlikte 'Yılanı Öldürseler' filminin yönetmenliğini üstlenirken, uzun bir aradan sonra 2015 yılında 'Uzaklarda Arama' filmiyle yönetmenliğe geri döndü. Sinema dünyasında afiş hileleri ve ilginç pazarlama yöntemleriyle de karşılaşan sanatçının, Ediz Hun'la oynadığı 'Güllü Geliyor Güllü' filmi, Kemal Sunal'ın popülerleşmesiyle farklı bir afiş ve isimle vizyona sürüldü. Benzer şekilde, afiş tasarımındaki bir yerleşim hatası nedeniyle 'Keşanlı Ali' filmi de hafızalarda ilginç bir yer edindi.
Doksanlı yıllarla birlikte televizyon ekranlarında da boy gösteren Şoray, Türk televizyon tarihinin en sevilen dizilerine imza attı. Şener Şen ile başrolü paylaştığı 'İkinci Bahar' ve Haluk Bilginer ile oynadığı 'Tatlı Hayat' dizileri, geniş kitleler tarafından heyecanla takip edildi. Ayrıca NTV ekranlarında 'Sinema Benim Aşkım' adlı programı hazırlayıp sunarak meslektaşlarıyla unutulmaz sinema sohbetleri gerçekleştirdi. Sanat yaşamındaki devasa mirasının yanı sıra sosyal sorumluluk projelerinde de yer alan sanatçı, 1991 yılında 'Devlet Sanatçısı' unvanına layık görüldü. 2010 yılında ise UNICEF Türkiye İyi Niyet Elçisi seçilerek çocuk hakları için çalışmalara başladı. Efsane ismin adını taşıyan bir ilkokulu da vardır. Haziran 2018'de ise önüne iyi senaryolar gelmediği gerekçesiyle oyunculuğu bıraktığını açıkladı.