Tanzot Ermeni Kilisesi, tarihsel Klarceti bölgesinde, günümüzde Artvin ilinin Ardanuç ilçesine bağlı ve eski adı Tanzot olan Aydınköy'de yer alan tarihi bir ibadethanedir. Köyün eski Gürcüce adı "armutlu" anlamına gelen Shulovani / Shlobani (სხულოვანი / სხლობანი) olup, bu ismin çevrilmesiyle Ermenice Tanzot adı ortaya çıkmıştır. Tarihsel Klarceti bölgesinde yer alan bu yerleşim, 16. yüzyılın ortasında Osmanlıların eline geçtiğinde de Tanzot adını taşımaktaydı. 1835 tarihli Osmanlı gayrimüslim nüfus defterine göre köyde 157 hanede 400 Müslüman erkek ile 52 hanede 164 Müslüman olmayan (Hristiyan) erkek yaşıyordu. Bu Hristiyan nüfusun 126'sı "millet-i Ermeni" (40 hane), 38'i ise "Katolik" (12 hane) olarak kaydedilmişti. Kilise ise bu tarihten sonra, 1843 yılında inşa edilmiştir.
Restorasyon Tarihi ve Nikolay Marr'ın İncelemeleri
1904 yılında Klarceti ve Şavşeti bölgelerini gezen araştırmacı Nikolay Marr, bu kilisenin yenilenmekte olduğunu ve pencereler açıldığını yazmıştır. Marr'ın verdiği bilgilere göre o tarihte kilisenin herhangi bir yazıtı bulunmuyordu ve Gulica köyünden getirilmiş olan üç adet haçtaş kilisenin kapısının yan tarafında duvara yaslanmış halde duruyordu. Kilisenin giriş kapısının üzerinde yer alan ve bugüne ulaşmış olan Ermenice yazıtın, Marr'ın tespitinden yola çıkılarak 1904 yılındaki bu yenileme çalışmalarından sonra konduğu anlaşılmaktadır.
Mimari Özellikleri ve Günümüzdeki Durumu
Tanzot Ermeni Kilisesi, tek nefli bir planda inşa edilmiş bir yapıdır. Giriş kapısının alınlığında yenilenme sırasında yerleştirilmiş Ermenice bir yazıt yer alır. Ayrıca yapının duvarlarının birinde de Ermenice başka bir yazı bulunmaktadır. Nikolay Marr'ın verdiği bilgilere göre kilisenin ilk halinde herhangi bir yazıt bulunmadığı için duvardaki bu diğer yazının da sonradan konmuş olabileceği tahmin edilmektedir. Günümüzde kilisenin çatı örtüsü tamamen çökmüş ve duvarlarının bir kısmı da yıkılmıştır; 1843 yılındaki özgün yapıdan günümüze yalnızca bu duvarların bir kısmı kalmıştır.
Konum ve Ulaşım
Tarihi kilisenin kalıntıları günümüzde Artvin il sınırları içerisindeki Ardanuç ilçesine bağlı Aydınköy'de bulunmaktadır. Bölge tarihi ve mimari geçmişi incelemek isteyen araştırmacılar ile ziyaretçiler için Klarceti döneminin izlerini barındıran önemli kalıntılar arasında yer alır.