Ustalar, Artvin ilinin Ardanuç ilçesine bağlı, Karadeniz Bölgesi sınırları içerisinde yer alan tarihi ve doğasıyla dikkat çeken özel bir köydür. Deniz seviyesinden 1803 metre yükseklikte konumlanan bu yerleşim yeri, toplamda 6,4 kilometrekarelik bir yüzölçümüne sahiptir. Günümüzde Ustalar adıyla bilinen köyün tarihsel ve özgün adı ise Ustameli'dir. Gürcüce kökenli bir yer adı olan Ustmeli (უსტამელი), Osmanlı dönemindeki tahrir defterlerinde ve 1927 tarihli Osmanlıca kaynaklarda Ustamel veya Ustamil (اوستamيل) şeklinde kaydedilmiştir. Tarihsel süreçte Gürcü Kolu olarak adlandırılan bölgenin bir parçası olan Ustalar, kültürel dokusuyla günümüze kadar ulaşan önemli kırsal yerleşimlerden biridir.
Köklü Tarihsel Geçmiş ve Nüfus Değişimleri
Ustalar köyünün tarihi, Osmanlı döneminden çok daha eskilere uzanmaktadır. Yerleşimin adı ilk olarak 1574 tarihli ve "Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan" adlı Osmanlı tahrir defterinde geçmektedir. Tarihsel Klarceti bölgesinde yer alan köy, Osmanlı İmparatorluğu tarafından 16. yüzyılın ortalarında Samtshe-Saatabago adı verilen Gürcü devletinden ele geçirilmiştir. Fetih sonrasında kurulan Ardanuç livasının bir parçası haline gelen köyde 1574 yılında 17'si Hristiyan, 1'i Müslüman olmak üzere 18 hane yaşamaktayken; 1595 yılında tamamı Hristiyan olan 12 haneye gerilemiştir. Sonraki dönemlerde askeri ve vergi amaçlı yapılan 1835 nüfus sayımında ise köyde 83 erkek (toplamda yaklaşık 166 kişi) yaşadığı tespit edilmiştir.
Rus İdaresi ve Cumhuriyet Dönemine Geçiş
93 Harbi'nin ardından bölgenin Rus idaresine geçmesiyle birlikte köyün nüfusunda büyük bir göç dalgası yaşanmış ve 1886 yılındaki Rus nüfus tespitinde köyde yalnızca 44 kişi kalmıştır. Bu dönemde Ustameli nüfusunun tamamı Gürcülerden oluşmaktaytdı. Birinci Dünya Savaşı sonrasında bağımsız Gürcistan sınırlarında kalan köy, 1921 yılında Ankara Hükümeti'nin ültimatomu ve ardından imzalanan 16 Mart 1921 tarihli Moskova Antlaşması uyarınca resmen Türkiye'ye bırakılmıştır. 1922 yılındaki tespitte 10 hanede 48 kişinin yaşadığı köyün adı, Türkçe olmadığı gerekçesiyle 1925 yılında "Ustalar" olarak değiştirilmiştir. Köy, uzun yıllar boyunca bölgede Gürcü dilinin konuşulduğu son Gürcü Kolu köylerinden biri olma özelliğini korumuştur.
Görülmeye Değer Tarihsel Miras: Ustameli Kulesi
Köy sınırları içerisinde günümüze kadar ulaşabilmiş ve tescil edilmiş tek tarihi yapı Ustameli Kulesi'dir. Ustalar köy merkezinin yaklaşık 1,5 kilometre güneydoğusunda, akan derenin sağ kıyısındaki sarp bir kayanın üzerinde yükselen bu tarihi kule, bölgenin savunma ve gözetleme geçmişine ışık tutmaktadır. Moloz taşlar ve kireç harcı kullanılarak inşa edilen Ustameli Kulesi, 7 metre yüksekliğe ve 5,2 x 5,5 metre taban ölçülerine sahiptir. Doğusunda iki, kuzeyinde ise bir penceresi yer alan yapının giriş kapısı batı yönünde bulunmaktadır. Kule, bölgeyi ziyaret eden tarih meraklıları için görülmeye değer en önemli yapı taşıdır.
Ustalar Köyü'ne Ulaşım ve Konum
Karadeniz'in yüksek coğrafyasında yer alan Ustalar köyü, Artvin il merkezine 74 kilometre, bağlı bulunduğu Ardanuç ilçe merkezine ise 32 kilometre uzaklıkta konumlanmaktadır. Yüksek rakımı ve engebeli Karadeniz coğrafyası nedeniyle ulaşım sırasında doğanın eşsiz manzaraları ziyaretçilere eşlik etmektedir. Bölgenin zengin tarihsel geçmişini, özgün mimari kalıntılarını ve kırsal kültürünü yerinde incelemek isteyenler için Ardanuç üzerinden köye ulaşım sağlanabilmektedir.