Aydınköy'ün Tarihi ve Kökeni
Artvin ilinin Ardanuç ilçesine bağlı bir köy olan Aydınköy'ün tarihi adı Tanzot'tur. Ermenice bir yer adı olan Tanzot, "armutlu" anlamına gelmektedir. Tanzot adının, Gürcücede yine "armutlu" anlamına gelen Shlobani veya Shulovani kelimesinin Ermeniceye çevrilmesi sonucunda ortaya çıktığı 1020 tarihli bir senetten anlaşılmaktadır. Tarihi Türkçe kaynaklarda Tanzod ve Danzot olarak da geçen köyün adı, 1925 yılında Aydın olarak değiştirilmiştir.
Orta Çağ'dan Günümüze Tarihsel Süreç
Orta Çağ'da Gürcistan'ın güneybatı topraklarını oluşturan tarihi Klarceti bölgesinde yer alan Tanzot, 16. yüzyılın ilk yarısında Osmanlılar tarafından Gürcülerden ele geçirilmiştir. 1574 tarihli Osmanlı tahrir defterine göre köyün nüfusu 84 haneden oluşmaktaydı ve Klarceti köyünden sonra Ardanuç nahiyesinin en büyük ikinci köyüydü. Köy, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından Rusya'ya bırakılmış ve bu dönemde Tanzot nahiyesinin idari merkezi olmuştur. Birinci Dünya Savaşı sonrasında kısa bir süre bağımsız Gürcistan sınırlarında kalan köy, 1921 yılında imzalanan Moskova Antlaşması ile Türkiye'ye katılmıştır.
Tarihi Yapılar ve Mimari Miras
Aydınköy, zengin tarihi ve mimari kalıntılarıyla büyük önem taşımaktadır. Köyde biri geç tarihli olmak üzere iki kilisenin varlığı bilinmektedir. Gürcü kilisesi olan Tanzot Kilisesi 1312 yılında inşa edilmiştir. Bu yapı 19. yüzyılda yıkılmış ve yerinde cami yapılmıştır. Kilisenin yerinde yapılan camide yer alan Gürcüce yazıtlı taşlar, yıkılmış olan yapının bir Gürcü kilisesi olduğunu kanıtlamaktadır. Köydeki bir diğer önemli dini yapı ise 1843 yılında inşa edilmiş olan Ermeni kilisesidir. İnşasında devşirme malzemelerin kullanıldığı bu Ermeni kilisesinin duvarları büyük ölçüde günümüze ulaşmayı başarmıştır.
Tanzot Kalesi ve Coğrafi Konum
Aydınköy'ün yaklaşık 400 metre batısında, yolun hemen kıyısındaki bir tepede Tanzot Kalesi yükselmektedir. Moloz taşlar kullanılarak inşa edilmiş olan kale (20 x 10 m), büyük ölçüde korunmuş olup günümüze kadar ulaşmıştır. Köy, kilise ve kalelerinin yanı sıra tarihi taş yapı dükkânları, çeşmesi ve geleneksel ahşap evleriyle de ünlüdür. Coğrafi açıdan Artvin il merkezine 60 km, Ardanuç ilçe merkezine ise 18 km uzaklıkta bulunan yerleşim, deniz seviyesinden 1788 metre yükseklikte (rakımda) konumlanmıştır.