Turhan Dilligil, 1920'de Kafkas bölgesinde doğan, 26 Mart 1997'de Ankara'da ölen Türk gazeteci ve siyasetçidir. Trabzon'un Vakfıkebir kazası yerlilerinden Dillioğulları'na mensuptur.
Ailesi ve ilk yılları
Rahmi Dilligil ile Atiye Dilligil'in oğludur. Babasının demiryolu görevlisi olarak bulunduğu Batum'dan 1920 baharında ailesiyle birlikte kara yoluyla yurda dönerlerken Kafkas bölgesinde dünyaya geldi. Soyadı Kanunu çıktıktan sonra soyadı Dilligil oldu. Ortaokulun ikinci sınıfına kadar Samsun'da okudu; babasının demiryolu memurluğu nedeniyle liseyi Afyon, Eskişehir ve Bursa'da sürdürüp Ankara'da bitirdi. Lisedeyken Türkkuşu'nun İnönü ve Etimesgut kamplarına katılarak paraşüt, planör ve motorlu uçak eğitimi gördü; planörde A, B ve C bröveleri ile Yüksek Yelken Uçuşu sertifikası, motorlu uçak eğitiminde Turizm Pilotu Brövesi aldı. Yedeksubaylık görevini 1943-1945 döneminde tamamlayarak Hava Kuvvetleri'nden terhis oldu.
Gazetecilik kariyeri
İlk yazı denemelerini radyo tiyatrosu için yaptı; beğenilen ilk oyunu 1939'da Ankara Radyosu Temsil Kolu tarafından mikrofona uyarlandı. Çocuklar ve büyükler için yazdığı oyunlardan 14'ü 1939-1945 arasında radyodan yayımlandı. 1946'da aktör olarak İzmir Şehir Tiyatrosu'na katıldı; Demokrat İzmir ve Yeni Asır gazetelerine röportajlar yazdı, 1946-1950 arasında Tiyatro Dergisi'ni çıkardı. Profesyonel gazeteciliğe 1951'de İstanbul Ekspres'te başladı. Altı ay sonra İzmir'e giderek Türkiye'nin ilk ofset denemesi olan Ege Güneşi gazetesinin yazı işleri müdürlüğünü yaptı; 29 gün yayımlanabilen bu gazeteden ayrıldıktan sonra Ankara'ya geldi. Önce İstiklal Gazetesi'nde, sonra Türkiye İktisat Gazetesi'nde, Ekim 1953'ten itibaren Zafer Gazetesi'nde çalıştı. 1957'de altı ay kadar Almanya'da bir gazetede meslek eğitimi gördü.
Tutukluluk ve siyaset
27 Mayıs 1960'ta Zafer Gazetesi'nin yazı işleri müdürlüğünü yaptığı gerekçesiyle tutuklandı; önce Harbiye'ye, sonra Yassıada'ya sevk edilerek 170 gün tutuklu kaldı. Daha sonra çeşitli yazıları nedeniyle mahkûm oldu; 60 gün Kızılcahamam Hapishanesi'nde, 811 gün Ankara Cezaevi'nde kaldı. 1965-1969 döneminde Adana milletvekili seçildi. 1970'te basın kuruluşlarınca Yılın Gazetecisi ilan edildi. 1971 ve 1981'de Türkiye Gazeteciler Cemiyeti'nin yarışmasında haber dalında birincilik ödülünü, 1996'da Burhan Felek Gazetecilik Ödülü'nü aldı. Üç çocuk babasıydı. Hüsamettin Cindoruk onu demokrasi tarihimizin ve basınımızın şövalyesi olarak andı.
Kitapları
Eserleri arasında Allahsız Gardiyan (1966), Asaletmeap (1967), Bayar-İnönü Yakınlaşması (1969), Özgür Basın İçin (1973), 27 Mayıs'tan 12 Eylül'e (1983), İmralı'da Üç Mezar (1988), Hepiniz Suçlusunuz (1989) ve Erbakan ve Erbakancılık (1994) bulunur.
Benzer kişiler
- Boris Johnson (Gazeteci)
- Celâl Nuri İleri (Gazeteci)
- Cengiz Aytmatov (Gazeteci)
- Ercüment Ekrem Talû (Gazeteci)
- Mustafa Balbay (Gazeteci)
- Mehmet Pamak (Siyasetçi)
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Turhan Dilligil maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.