Hüseyin Hayri Turhan Esener, Türk akademisinin ve siyasi dünyasının seçkin simalarından biri olarak bir asra yaklaşan ömründe çok önemli izler bıraktı. Cumhuriyet döneminin bu saygın hukukçusu, 28 Haziran 1924 tarihinde İstanbul Kadıköy'de dünyaya gözlerini açtı. İlk yükseköğrenimini Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi bünyesinde tamamlayan Esener, akademik birikimini güçlendirmek amacıyla İsviçre'ye yöneldi. Ülkeye dönüşünde seçkin bir bilim insanı unvanı taşıyan Esener, ülkenin en sancılı dönemlerinde Çalışma Bakanı olarak önemli bir sorumluluk üstlendi.
Akademiden Siyasete Uzanan Yolculuk
Esener, İsviçre'deki Cenevre Üniversitesi bünyesinde hukuk alanında doktora derecesi elde ederek akademik yetkinliğini uluslararası seviyeye taşıdı. Türkiye'ye döndükten sonra başta mezun olduğu Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi olmak üzere pek çok seçkin kurumda dersler verdi. Sınırları aşan değerli hoca, Fransa ve Strasbourg'daki saygın yükseköğretim kurumlarının kürsüleri de dahil olmak üzere uluslararası düzeyde öğrenciler yetiştirdi. Hukukun teorik alanındaki bu derin tecrübe, onu devlet yönetiminde de ön plana çıkardı.
Turhan Esener, Türk siyasi tarihinin en kritik dönemeçleri olan 12 Mart ve 12 Eylül askeri müdahalelerinin ardından kurulan hükûmetlerde kabine üyesi oldu. İki ayrı geçiş dönemi kabinesinde Çalışma Bakanı olarak görev alan Esener, bu üst düzey görevlerde ülke yönetimine katkı sağladı. Akademik soğukkanlılığını bürokratik sorumluluklarıyla birleştiren deneyimli siyasetçi, yürütme organındaki görevini liyakatle yerine getirdi.
Seçkin Kurumlarda Eğitim ve Yöneticilik
Bakanlık görevlerinin ardından da akademik hayatla bağını koparmayan Esener, ülkenin en prestijli üniversitelerinde ders vermeyi sürdürdü. Üniversitelerde genellikle hukuka giriş dersleri vererek genç dimağlara temel hukuk nosyonunu aşıladı. Değerli profesörün yaşamı boyunca öğretim üyeliği yaptığı ve yöneticilik üstlendiği başlıca kurumlar şunlardır:
- Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi (Lisans eğitimi sonrası ders verdi)
- Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi (Akademik kadroda yer aldı)
- Fransa ve Strasbourg'daki üniversiteler (Yabancı ülkelerde öğretim üyeliği yaptı)
- Boğaziçi Üniversitesi (Hukuka giriş dersleri yürüttü)
- Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi (Hukuk Başlangıcı derslerini verdi)
- İstanbul Kültür Üniversitesi (Senato üyeliği ve İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Anabilim Dalı başkanlığını üstlendi)
Bu geniş yelpazedeki akademik faaliyeti sayesinde binlerce hukukçu ve yönetici yetiştiren Esener, son dönemlerinde İstanbul Kültür Üniversitesi Senatosu'ndaki yönetsel görevlerinin yanı sıra İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku anabilim dalını kurarak yönetti.
Saygın Aile Bağları ve Vefatı
Cemal Esener'in oğlu olan Turhan Esener, seçkin bir aile çevresine sahipti. Hayatını 14 Ocak 2012 tarihinde kaybeden Sabiha Yıldız Esener ile evli olan profesörün bu evlilikten iki çocuğu dünyaya geldi. Aile bağları oldukça önemli isimleri bir araya getirmektedir. Esener, eski başbakanlardan Suat Hayri Ürgüplü'nün kardeşi olan Münip Hayri Ürgüplü'nün damadıydı. Ayrıca, Eczacıbaşı Holding'in üçüncü kuşak başkanı olan Bülent Eczacıbaşı'nın da kayınpederi konumundaydı.
Akademik ve siyasi kariyerinde seçkin bir saygınlık elde eden Prof. Dr. Turhan Esener, 2 Şubat 2024 tarihinde İstanbul'da 99 yaşında hayata gözlerini yumdu. Cumhuriyet'in kuruluş yıllarından bugüne uzanan birikimiyle ülkeye büyük katkılar sunan değerli akademisyen için seçkin bir cenaze töreni düzenlendi. Esener'in cenazesi, Teşvikiye Camii'nde kılınan namazın ardından Ulus Mezarlığı'nda son yolculuğuna uğurlandı.