Tomris Giritlioğlu, 1955 yılında Konya Kadınhanı’nda doğdu. Antakyalı bir hukukçu ve şair olan babası Ali Arcak’ın görev yeri Konya olduğundan dünyaya orada geldi; kökleri ise Antakya’ya uzanır. Annesi Sakine (Günaydın) Arcak, Adana doğumludur. Dedesinin Antakya’nın ilk nakliyecileri arasında yer alması, ailenin Küçük Asya coğrafyasındaki derin köklerini gösterir. Başar adlı erkek kardeşiyle birlikte büyüyen Giritlioğlu, ilköğretimine Ceyhan Sakarya İlkokulu’nda başladı; babasının Ankara’ya tayiniyle ortaokuldan itibaren TED Ankara Koleji’nde eğitim aldı. Ardından Hacettepe Üniversitesi İngiliz Dili ve Edebiyatı bölümüne girdi; ikinci sınıftan itibaren felsefeye de ilgi duyarak bu alanda ek dersler aldı.
Sinemaya Giden Yol
Yönetmenlik hevesinin kıvılcımı üniversite yıllarında yalandı. Londra’da geçirdiği bir yaz tatilinde Andrey Tarkovski’nin İvan’ın Günlüğü filmini seyredince hedef belirdi: yönetmen olmak. 1977’de üniversiteyi bitiren Giritlioğlu, aynı yıl TRT’nin sınavına girerek çevirmen olarak işe başladı. 1979’da açılan yönetmenlik sınavıyla sinema serüveni resmen başladı. İlk belgeselleri olan Tabletten Kasete ve Beyoğlu yurt dışı festivallerden ödül taşıdı. 1988’de TRT’nin drama bölümüne geçen Giritlioğlu, bir yıl sonra uzun metraj ilk yapıtı Kanto’dan Tango’ya’yı (1989) perdeye taşıdı. 2002’de TRT’den emekli olana dek yönetmenlik, senaristlik ve proje tasarımcılığı olmak üzere üretken bir kariyerin temelini attı.
En Önemli Yapıtları
1999, Giritlioğlu’nun kariyerinde bir dönüm noktası oldu. Salkım Hanım’ın Taneleri, Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde En İyi Film Ödülü’nü kazandı. Hülya Avşar, Zuhal Olcay, Kamran Usluer ve Güven Kıraç’ın başroldüğü bu filmde varlık vergisi, azınlık sorunu ve Aşkale Sürünü mercek altına alındı. Festivalden festivale taşınan film, Türk tarihinin hassas bir kesişitini perdede sorgulamasıyla iz bıraktı.
Emeklilik sonrası özel yayın organı larına geçen Giritlioğlu, tarih ve siyaset odaklı projeleriyle izleyiciyi güçlü dönem atmosferlerine çekmeyi sürdürdü. Proje tasarımcılığını ülendiği Çemberimde Gül Oya (2004) gençliğe 70’lerin siyasi gerginliğini, Hatırla Sevgili (2006) ise 1960’lardan günümüze uzanan siyasi kamlaşmaların trajedisini aktardı. 2008’de yönettiği Güz Sancısı, Murat Yıldırım ve Beren Saat’in başrolle yer aldığı 1950’ler Türkiye’sini ve o yılların karanlık atmosferini konu aldı. Yapımçısı olduğu Aşka Sürüknçü (2005) ve Asi (2007) dizileri ise Türk televizyonunda üst düzey izlenme oranlarına ulaştı.
Kariyeri boyunca Tuba Büyüküstün, Beren Saat, Nejat İşler, Selma Ergeç ve Melisa Aslı Pamuk gibi isimleri sektöre kazandırmasıyla da Türk sineması ve televizyonunun önde gelen yetenek keşedicilerinden biri olarak anıldı.
Kişisel Yaşamı ve Son Yılları
Tomris Giritlioğlu, 1977’de TRT Haber Dairesi Müdrü Aycan Giritlioğlu ile evlendi. 1999’da boşanan çift, 1980 doğumlu bir oğlan çocuk dünyaya getirdi: İlgaz Giritlioğlu. 2010’da akciğer kanseri tanısı alan Giritlioğlu, iki yıllık tedaviyle sağlığına kavuştu. Hayatının son döneminde yeniden hastalıkla mücadele etti. Sinema Yazarları Derneği (SİYAD), 5 Mart 2024’te düzenlediği 56. Türkiye Sineması Ödülleri kapsamında Giritlioğlu’na Onur Ödülü verdi. 23 Eylül 2024’te 69 yaşında İstanbul’da hayatını kaybetti; Türk sinemasına katkıları, arkasında bıraktığı zengin filmografi ve yetiştirdiği kuşakla yaşamaya devam etmektedir.