.jpg?width=640)
Gençliği ve Eğitimi
Thomas Henry Huxley, 4 Mayıs 1825'te Middlesex'in Ealing kasabasında doğdu ve 29 Haziran 1895'te Eastbourne'da öldü. Ailenin yedinci çocuğuydu. 1833'te babasının matematik dersleri verdiği okula başladı, ancak okul yaşamı yalnızca iki yıl sürdü. Kendi kendine Almanca öğrendi; on iki yaşındayken ileri düzeyde jeoloji ve mantık kitapları okuyor, basit bilimsel deneyler yapıyordu. On beş yaşında Londra'nın yoksul mahallelerinde bir pratisyen hekimin yanında çırak olarak çalışmaya başladı. Kısa süre sonra Charing Cross Hastanesi Tıp Okulu'ndan karşılıksız burs aldı. Zorunlu dersler yerine ilgisini çeken konuları izlediği hâlde birçok ödül kazandı; ilk araştırması öğrenciliği sırasında yayımlandı.
Rattlesnake Gezisi
Yirmi bir yaşında bursu kesilince, uzmanlık eğitimini sürdürürken Güney Denizi'ne keşif gezisine çıkan HMS Rattlesnake gemisinde yardımcı cerrah olarak iş buldu. Dört yıl süren gezide geminin ilkel koşullarına rağmen mikroskobuyla deniz canlılarını inceledi. Her limandan İngiltere'ye gönderdiği gözlemler Royal Society ve Kraliyet Enstitüsü dergilerinde yayımlandı. 1850'de döndüğünde çağın en ünlü biyologlarından biri olmuştu. Kraliyet Deniz Kuvvetleri'nin özel izniyle üç yıl boyunca gezide topladığı örnekleri inceledi ve 1852'de Royal Society üyeliğine seçildi. Pek çok üniversiteden onursal doktora dereceleri aldı. 1850'lerde kafadanbacaklılar, paleontoloji, sinirlerin yapısı ve omurgalılarda kafatası kuramları gibi konularda araştırmalar yayımladı. 1854'te araştırmalarının tümünü yayımlamadığı gerekçesiyle Deniz Kuvvetleri'ndeki göreve dönme çağrısını reddedince görevden alındı. Londra'daki Madencilik Okulu'nda ders verdi; bu okulun Fen Öğretmen Okulu, sonra da Kraliyet Bilim Yüksekokulu olmasına önayak oldu.
Darwin'in Savunucusu
Darwin'in Türlerin Kökeni'nin 19. yüzyıl ortasında bilim çevrelerini sarstığı sırada Huxley, Joseph Dalton Hooker ve Charles Lyell ile birlikte kitabın yayımlanmasından önce Darwin'i destekleyen birkaç bilim insanından biri oldu. Darwin tartışmaların dışında kalmayı yeğlerken Huxley bu görüşleri açıkça savundu. En önemli tartışma 1860'ta Oxford Üniversitesi'nde İngiliz Bilim Geliştirme Derneği'nin toplantısında yaşandı. Piskopos Samuel Wilberforce, ataları arasında maymun olup olmadığını sorarak onu küçük düşürmek isteyince Huxley, atasının bir maymun olmasını, zekâsını ciddi bir bilimsel tartışmayı gülünçleştirmek için kullanan bir kişi olmasına yeğlediğini söyledi. Bu tartışma kuramın duyulmasını sağladı ve bilimin ilahiyattan bağımsız ele alınmasının başlangıcını simgeledi.
Sonraki Çalışmaları
1860'larda paleontoloji, kuşların sınıflandırılması ve etnoloji üzerine araştırmalar yürüttü; Londra Jeoloji Topluluğu ile Etnoloji Derneği'nde yöneticilik yaptı. 1870'lerdeki eğitim reformunda etkili oldu ve İngiltere'de 75 yıl uygulanacak ilköğretim sisteminin temelini attı. 1878'de Aristoteles'i özgün dilinde okumak için Eski Yunanca öğrendi. David Hume, George Berkeley ve René Descartes üzerine yazdı ve kendi düşünsel konumunu anlatmak için agnostik terimini ortaya attı. 1889'da Londra'dan ayrılıp Eastbourne'a yerleşti. Evidence as to Man's Place in Nature (1863), Science and Culture (1881) ve Evolution and Ethics (1893) başlıca yapıtları arasındadır.
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Thomas Henry Huxley maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.