Thomas Jefferson Kimdir?

Kimdir?

Thomas Jefferson, 13 Nisan 1743'te doğmuş, 4 Temmuz 1826'da ölmüş; Amerikan Bağımsızlık Bildirisi'nin başyazarı, Amerika Birleşik Devletleri'nin kurucu babalarından biri ve 1801-1809 arasında ABD'nin üçüncü başkanıdır. George Washington döneminde ülkenin ilk dışişleri bakanı, John Adams döneminde ikinci başkan yardımcısı olarak görev yaptı. Demokrasi, cumhuriyetçilik ve doğal hakların güçlü bir savunucusuydu.

Çocukluğu ve eğitimi

Köle emeğine dayalı yaşam süren Virginia Kolonisi'nin toprak sahibi sınıfında, on çocuklu ailenin üçüncü çocuğu olarak doğdu. Annesi Jane Randolph Jefferson, babası Peter Jefferson'dır. 1752'de İskoçyalı rahip William Douglas'ın okulunda eğitime başladı, dokuz yaşından itibaren Latince, Antik Yunanca ve Fransızca öğrendi. 1757'de babası ölünce kendisine arazi ve çok sayıda köle miras kaldı; bu arazide daha sonra Monticello adlı evini inşa etti. 1760'ta Williamsburg'daki College of William & Mary'e girdi ve iki yıl sonra en yüksek notlarla mezun oldu. Profesör William Small ona John Locke, Francis Bacon ve Isaac Newton'ın çalışmalarını tanıttı. Hukuk eğitimini tamamlayıp 1767'de Virginia Barosu'na kabul edildi; 1768-1773 arasında Genel Mahkeme'de her yıl yüzden fazla davaya baktı.

Siyasi kariyeri

Amerikan Devrimi sırasında Virginia'yı İkinci Kıta Kongresi'nde temsil etti ve oybirliğiyle kabul edilen Bağımsızlık Bildirisi'nin başyazarlığını yaptı. 1779-1781 arasında devrimci Virginia'nın ikinci valisi oldu. 1785'te Kongre tarafından Fransa büyükelçisi olarak atandı ve 1789'a kadar bu görevi sürdürdü. 1790-1793 arasında ilk dışişleri bakanı olarak görev yaptı. 1792'de siyasi müttefiki James Madison ile birlikte Federalist Parti'ye karşı Demokratik-Cumhuriyetçi Parti'yi kurdu. 1796 seçiminde John Adams'ın ardından ikinci sırada yer aldı ve başkan yardımcısı oldu; 1800'de Adams'a karşı kazanarak başkan seçildi, 1804'te büyük oy farkıyla ikinci kez seçildi.

Başkanlığı ve mirası

Başkanlığı boyunca ülkenin deniz taşımacılığı ve ticaret çıkarlarını Berberi korsanlarına ve İngiltere'nin saldırgan ticaret politikalarına karşı savundu. Louisiana'nın satın alınmasıyla batıya genişlemeyi teşvik etti; bu anlaşma ülkenin sınırlarını iki katına çıkardı. Fransa ile yürütülen diplomatik görüşmelerin ardından askerî güç ve harcamalar önemli ölçüde azaltıldı. İkinci döneminde eski başkan yardımcısı Aaron Burr'un yargılanması başlıca iç sorunlardan biri oldu. 1807'de Ambargo Yasası'nı yürürlüğe koydu. Başkanlık tarihçileri onun din özgürlüğü ve hoşgörü savunuculuğunu, Louisiana'nın barışçıl yoldan satın alınmasını ve Lewis ve Clark Keşifleri'ne verdiği desteği över. Buna karşın hayatı boyunca çok sayıda köleye sahip olması da dikkat çeken bir yönüdür ve tarihçiler bu konuda farklı değerlendirmeler yapar.

Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Thomas Jefferson maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.