Türk Hava Kuvvetleri bünyesinde en üst düzey makam olan Hava Kuvvetleri Komutanlığı görevini üstlenen Mehmet Siyami Taştan, askeri havacılık alanında derin izler bırakmış seçkin bir Türk askeridir. 1930 yılında Erzurum topraklarında dünyaya gözlerini açan Taştan, vatan savunmasına adanmış ömrü boyunca gökyüzüyle genç yaşta tanışarak ordunun en kritik kademelerinde stratejik sorumluluklar üstlenmiştir. 18 Haziran 2007 tarihinde başkent Ankara'da yaşama veda eden komutan, pilotluktan diplomatlığa, askeri eğitmenlikten en üst düzey yöneticiliğe kadar uzanan çok yönlü kariyeriyle havacılık tarihine adını yazdırmıştır. 1950'li yılların başında ordu saflarına katılmasıyla başlayan bu uzun soluklu havacılık serüveni, 1990 ile 1992 yılları arasında üstlendiği Hava Kuvvetleri Komutanlığı makamı ve ardından gelen emeklilik dönemi ile birlikte başarılarla dolu bir askeri miras olarak tamamlanmıştır.
Gökyüzünde İlk Adımlar ve Pilotluk Yılları
Taştan'ın askeri havacılık alanındaki kariyer adımları, 1952 yılında Harp Okulu'ndan asteğmen rütbesiyle mezun olmasıyla resmiyet kazandı. Gökyüzüne olan tutkusunu pratik becerilerle birleştirmek isteyen genç subay, mezuniyetinin hemen ardından uçuş eğitimlerine odaklandı. Bu amaçla 1953 yılında Eskişehir Uçuş Okulu'nda zorlu bir eğitim sürecine girerek pilotluk becerilerini geliştirdi. Eskişehir'deki eğitim sürecini üstün başarıyla nihayete erdirmesinin akabinde, modern askeri havacılık tekniklerini yakından incelemek ve ileri düzey uçuş tecrübesi kazanmak üzere Amerika Birleşik Devletleri'ne gönderildi. ABD'deki ileri düzey pilot eğitimini 1954 yılında bitirerek ülkesine döndü. Yurda dönüşünün ardından havacılık dünyasındaki ilk büyük ataması gerçekleşti. 8. Ana Jet Üs Komutanlığı bünyesindeki 181. Filo'da av bombardıman pilotu olarak görevlendirildi ve jet uçaklarındaki yetkinliğini sergiledi. Bununla birlikte, 1956 yılında tayin olduğu 1. Ana Jet Üs emrindeki 114. Filo bünyesinde keşif pilotu olarak da hizmet vererek havacılık yetkinliklerini çeşitlendirdi. Operasyonel görevlerde edindiği bu pratik deneyimler, onun gelecekteki komuta rollerine hazırlanmasında önemli bir temel oluşturdu.
Akademik Çalışmalar, Diplomasi ve Karargah Görevleri
Saha görevlerindeki yetkinliğini kanıtlayan genç havacı, teorik düzeyde de uzmanlaşmak amacıyla akademik kariyerine yöneldi. 1961 yılında Hava Harp Akademisi'nden başarıyla mezun olarak kurmay subay sıfatını aldı. Bu başarısının akabinde Hava Kuvvetleri Harekât Başkanlığı bünyesinde harekât subayı olarak atandı ve karargah çalışmalarına başladı. Taştan, askeri rollerinin yanı sıra aynı zamanda diplomatik temsil alanında da görev üstlendi. 1962 ile 1964 yılları arasında Suriye'nin başkenti Şam'da hava ataşesi sıfatıyla bulunarak, hem diplomatik ilişkileri koordine etti hem de Türkiye Cumhuriyeti'nin askeri gücünü dış ülkeler nezdinde başarıyla temsil etti. Bu diplomatik misyonu tamamlayıp ülkeye döndüğünde, 8. Ana Jet Üs 184. Filo Komutanlığı'na getirilerek birlik yönetiminde doğrudan söz sahibi oldu.
Takip eden dönemde idari ve eğitimsel alanlarda kritik sorumluluklar üstlenmeye devam etti. Hava Kuvvetleri Plan-Program Başkanlığı bünyesinde 1967-1969 yılları arasında harekât subaylığı yaparak stratejik planlamalara katıldı. Genç havacı nesillerin yetişmesine katkı sunmak amacıyla 1969 ile 1975 yılları arasında Hava Harp Akademisi'nde öğretmenlik görevini yürüttü. Eğitmenlik yıllarının ardından yeniden operasyonel sahalara yönelerek 1975 yılında 3. Ana Jet Üs Harekât Komutanlığı'na atandı.
Generallik Dönemi ve Zirveye Uzanan Yollar
Siyami Taştan, üstün başarıları neticesinde 1970'li yılların ortalarından itibaren Türk Silahlı Kuvvetleri'nin komuta kademesinde general rütbeleriyle hizmet vermeye başladı. Kararlı yükselişi ve üstlendiği üst düzey görevler şu kronolojik sırayla gerçekleşmiştir:
- 1976 yılında Tuğgeneral rütbesine terfi etti ve hemen sonrasında 1. Ana Jet Üs Komutanlığı liderliğini üstlendi.
- 1978 yılına gelindiğinde Hava Kuvvetleri Teknik Bakım Daire Başkanlığı görevine getirilerek lojistik ve teknik alanlardaki birikimini paylaştı.
- 1980 yılında Tümgeneral rütbesine yükseltildi ve Hava Kuvvetleri Lojistik Başkanlığı görevine atanarak ordunun tedarik zincirini yönetti.
- 1983 yılında 1. Taktik Hava Kuvveti Komutan Yardımcılığı makamına atanarak taktik seviyedeki operasyonel gücü kontrol etti.
- 1984 yılında Korgeneral rütbesine terfi etmesiyle birlikte Hava Kuvvetleri Tetkik Kurulu Başkanlığı görevini yürüttü.
- 1986 yılında ise 2. Taktik Hava Kuvveti Komutanlığı'na atandı.
Taştan, 1988 yılında askeri hiyerarşinin en yüksek rütbelerinden biri olan Orgeneral seviyesine ulaştı ve Hava Kuvvetleri Komutan Yardımcılığı görevini üstlendi. Ülkemizin hava savunmasının zirve noktasına ise 20 Ağustos 1990 tarihinde Hava Kuvvetleri Komutanlığı'na atanmasıyla ulaştı. İki yıl boyunca Türk Hava Kuvvetleri'nin en üst düzey yöneticisi olarak görev yaptıktan sonra, 30 Ağustos 1992 tarihinde onurlu hizmet süresini doldurarak emekli oldu. Komutan, ileri düzeyde İngilizce bilmekteydi. Kendisi evli ve iki çocuk babasıydı.