Septar Mehmet Yakub, Kırım Tatarı asıllı bir hukukçu ve dini liderdir. Kendisi, Romanya Müslümanlarının haklarını korumak amacıyla uzun yıllar müftülük görevini başarıyla yürütmüştür. Köstence'ye bağlı Azaplar köyünde 1904 yılında doğan Yakub, hayatını inançlar arası barışa adamıştır.
Hukuk Kariyerinden Dini Liderliğe Uzanan Yol
Bükreş Üniversitesi'nde hukuk eğitimini tamamladı. Eğitiminin ardından Köstence Baro Birliği bünyesinde avukatlık yaparak meslek hayatına adım attı. Tarihler 31 Aralık 1947'yi gösterdiğinde, komünist yönetimin başladığı dönemde ülkenin yeni müftüsü seçildi. Mithat Rıfat'tan devraldığı müftülük makamını, ömrünün son yıllarına kadar büyük bir kararlılıkla korudu. Bu süreçte Türkiye'ye göç etmek isteyen soydaşlarına daima kol kanat germiştir. Dini ve kültürel faaliyetleri nedeniyle devletin güvenlik organlarının yakın takibine takılan ruhani lider, gizli servisin yürüttüğü 'Sultan' kod adı özel operasyon kapsamında Sovyetler Birliği aleyhine faaliyet gösterme iddiasıyla gözaltına alınmıştır. Buna rağmen asla pes etmedi. Yakub, 1950 yılında küresel çapta bir Müslüman Dünya Barış Örgütü kurmak için resmi girişimlerde bulunmuştur.
Toplumsal Uzlaşı ve Kültürel Birlik Vizyonu
Çavuşesku döneminde Büyük Millet Meclisi'nde milletvekilliği yaparak cemaatinin gür sesi olmayı başardı. Dönemin Rumen Ortodoks Kilisesi Patrikleri Justinian ve Teoctist Arăpașu ile çok samimi dostluklar kurdu. Rumen Ortodoks Kilisesi liderlerinin yanı sıra Rumen Yahudilerinin saygın ruhani lideri Haham Dr. Moses Rosen ile de son derece samimi ve sıcak ilişkiler geliştirerek dinler arası diyalogda aşılması güç köprüler inşa etmiştir. Arap ve Müslüman ülkelere yaptığı resmi ziyaretlerde Romanya devletinin gayriresmi elçisi gibi hürmet görmüştür. Ortadoğu krizine de değinen Yakub, Arap ülkeleri ile İsrail'in barış için doğrudan görüşmeler yapmasını savundu. Yaygın bir iddiaya göre, sosyalist rejimle anlaşarak Müslüman azınlığa ait cami, okul ve vakıf mülklerinin tapularını devlete hibe ettiği söylenmektedir. Bu anlaşmanın karşılığında kendisine devlet tarafından üstün hizmet nişanı takdim edildiği ve bu mülkiyet devrinin günümüzde Tatar azınlık okullarının tapu kayıtlarının bulunamamasının yegane sebebi olduğu öne sürülmektedir. 1990 yılında tarihçi Tahsin Gemil öncülüğündeki ayrılıkçı Tatar hareketine karşı çıkarak 'Çeşitlilikte Birlik' ilkesini destekledi. Bu tavrı toplumda büyük yankı uyandırdı. Değerli liderin yaşamına dair öne çıkan bazı önemli hususlar ise şunlardır:
- Uzun yıllar Romanya Müslümanlarının müftülüğünü üstlenerek toplumsal uzlaşıya büyük katkılar sunmuştur.
- Farklı dini cemaat liderleriyle kurduğu sıcak dostluklar sayesinde hoşgörü kültürünün yerleşmesini sağlamıştır.
- Uluslararası platformlarda ülkesini başarıyla temsil ederek barışçıl diplomasi yürütmüştür.
Eşi Zeyneb hanım ile evliliğinden Saadet adında bir kızı olan Yakub, 1991 yılında Köstence'de hayata gözlerini yummuştur. Naaşı, Köstence Müslüman Merkez Mezarlığı'na defnedilmiştir.