Selma Soysal, Cumhuriyet'in erken döneminde Zonguldak'ta dünyaya gelmiş öncü bir bilim kadınıdır. Kendisi, Türkiye'nin ilk kadın matematik profesörüdür. Zonguldak Liman Komutanlığı görevini yürüten babası Osman Muhtar Bey ve aydın bir Cumhuriyet kadını olan annesi Samiye Hanım, onun küçük yaştan itibaren nitelikli bir eğitim alması için her türlü imkanı sağlamıştır. Küçük yaşlardan itibaren bilime duyduğu ilgi, onu Türkiye'nin en seçkin eğitim kurumlarından geçerek dünya çapında bir bilim insanı olmaya taşımıştır. Matematik dehası Cahit Arf ile çalışarak hazırladığı doktora teziyle uluslararası düzeyde büyük bir başarı kazanmıştır. Emekliliğine kadar İstanbul Teknik Üniversitesi bünyesinde binlerce bilim insanı ve mühendis yetiştirerek ülkesine büyük bir miras bırakmıştır.
Kozmopolit Bir Kentten Eğitim Zirvelerine
Soysal'ın çocukluk yılları, o dönemde Fransız mühendislerin ve Rum vatandaşların yoğun olarak yaşadığı Zonguldak'ta geçmiştir. Çevresiyle kurduğu iletişim sayesinde hem Fransızca hem de Rumca dillerini doğal bir süreçte öğrendiği bilinmektedir. İlk öğrenimini doğduğu liman kentinde tamamlayarak eğitim hayatına başarılı bir adım atmıştır. Orta öğrenimini sürdürmek üzere Çapa Kız Öğretmen Okulu sınavlarını kazanarak parasız yatılı öğrenci olarak kaydolmuştur. Çapa Kız Öğretmen Okulu'ndaki yatılı eğitim yıllarının sona ermesiyle birlikte İstanbul'un en eski lise düzeyindeki kurumlarından biri olan Kandilli Kız Lisesi'ne kaydolarak burayı başarı derecesiyle bitirmeyi başarmıştır. Yükseköğrenim için 1941 yılında İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Matematik-Astronomi Bölümü'ne adım atmıştır. Bu zorlu bölümden 1945 senesinde başarıyla mezun olmuştur.
Cahit Arf'ın Öğrencisi ve Küresel Akademik Başarı
Akademik kariyerine başlayan Soysal, Türkiye'nin en büyük matematik dehalarından olan Cahit Arf'ın öğrencisi olmuştur. Onun mentörlüğünde hazırladığı ve matematik dünyasında çığır açan Sonsuz Boyutlu Hilbert Uzayı başlıklı doktora teziyle uluslararası bir üne kavuşmuştur. Bu üstün çalışmanın getirdiği başarı onun önünü açmıştır. Akademik çalışmaları kapsamında 1951 yılında Fransa yolculuğuna çıktı. Oradaki prestijli Henri Poincare Enstitüsü bünyesinde, dönemin önde gelen matematik otoriteleriyle birlikte ortak araştırmalar yaptı. Soysal, buradaki akademik çalışmalarına ek olarak Paris, Londra ve Boston üniversitelerinin uzmanlık programlarına katılmıştır. Aynı zamanda dünyaca ünlü Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) bünyesindeki bilimsel programlarda da yer almıştır. Aldığı bu üst düzey eğitim ve edindiği küresel birikimle, Türkiye'ye dönüp bilgisini kendi ülkesindeki genç beyinlerle paylaşmak istemiştir.
İTÜ'de Yarım Asırlık Eğitim Mirası ve Yayınları
Ülkesine büyük hedeflerle dönen Selma Soysal, 1952 senesinde İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) kadrosuna katılmıştır. İTÜ bünyesinde matematik hocası olarak başladığı bu kutsal akademik vazifesini, emeklilik hakkını elde ettiği 1991 yılına kadar hiçbir kesintiye uğramadan büyük bir sorumluluk bilinciyle sürdürmeye devam etmiştir. Tam 47 sene boyunca İTÜ çatısı altında mühendisler ve sayısız bilim insanı yetiştirerek ülkenin kalkınmasına katkıda bulunmuştur. Profesör Soysal, tanınmış hukukçu Mümtaz Soysal'ın ablasıdır. Değerli akademisyenin araştırma alanları ve yayımlanmış olan eserleri şunlardır:
- 1949 ile 1967 yılları arasında indeksli bilimsel dergilerde yayımlanmış olan ve Fonksiyonel Analiz ile Operatör Teorisi konularını ele alan dört adet makalesi,
- 1967 yılında basılan ve yüksek matematik ders notları niteliğinde olan Reel Sayılar Sistemi isimli kitabı,
- Türk matematik tarihini aydınlatan ve çeşitli dergilerde yayımlanan farklı araştırma yazıları ile matematik kültürüne dair anı yazıları.
Kariyerini tamamladıktan sonra İstanbul'da yaşamaya devam eden Selma Soysal, 10 Ekim 2011'de bu şehirde vefat etmiştir. Cenazesi Zincirlikuyu Mezarlığı'nda toprağa verilmiştir.