Türk pop müziğinin altın çağına damgasını vuran usta besteci ve sanat eleştirmeni Selmi Andak, 15 Ocak 1921 tarihinde İzmir'de dünyaya gözlerini açtı. Yaşamı boyunca ürettiği 800'e yakın eserle pop müzik tarihimizin en verimli yaratıcılarından biri haline gelen sanatçı, 15 Temmuz 2010 günü İstanbul'da 89 yaşında hayata veda edene dek Türk kültür hayatına yön vermeyi sürdü. Hukuk eğitimini konservatuvar eğitimiyle harmanlayan ve Paris'te aldığı kompozisyon ihtisasıyla evrensel standartları yakalayan Andak, hem besteci hem de uluslararası jüri üyesi sıfatıyla Türkiye'yi dünya müzik arenalarında başarıyla temsil etti.
Paris'ten İstanbul'a Uzanan Çok Yönlü Bir Eğitim Hayatı
İzmir'de başlayan hayat yolculuğunda eğitimine büyük önem veren Selmi Andak, ortaöğrenimini Türkiye'nin en köklü eğitim kurumlarından biri olan Galatasaray Lisesi bünyesinde tamamladı. Bu prestijli okuldan mezuniyetinin ardından yükseköğrenim için adımlarını atan genç müzisyen, çift yönlü bir akademik rota çizdi. Bir taraftan İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi sıralarında hukuk bilgisini derinleştirirken, diğer taraftan sanata olan tutkusunun peşinden giderek İstanbul Belediye Konservatuvarı bünyesinde sistemli bir müzik eğitimi aldı. Ailesinin tek evladı olmasının getirdiği sorumlulukla birlikte yeteneğini uluslararası boyuta taşımak isteyen Andak, rotasını Avrupa'nın sanat başkentine çevirdi. Fransa'ya giderek prestijli Paris École Normale de Musique okulunun kompozisyon bölümünde uzmanlık eğitimi alan usta isim, hayatının uzunca bir dönemini Fransa topraklarında geçirerek buradaki müzikal akımları yakından gözlemleme fırsatı buldu.
Pop Müziğinin Zirvesindeki Eserler ve Gazetecilik Yılları
Müzik dünyasında adını altın harflerle yazdıran Andak, sadece notalarla değil, kelimelerle de sanata hizmet eden çok yönlü bir aydındı. Çok uzun yıllar boyunca sürdürdüğü gazetecilik mesleğinde, yetkin bir sanat ve müzik eleştirmeni olarak kalem oynattı. Yazılarıyla sanat dünyasına rehberlik eden tecrübeli isim, asıl büyük etkisini ise sayıları 800'ü bulan devasa beste arşiviyle gerçekleştirdi. Türk pop müziğinin efsane isimlerinin sesinden hafızalara kazınan unutulmaz şarkıların altında onun imzası yer alıyordu. Örneğin sanat güneşi Zeki Müren'in yorumladığı o meşhur Kandil şarkısı, Sezen Aksu'nun sesinde hayat bulan Ben Her Bahar Aşık Olurum ve Neco'nun yorumuyla devleşen O Şarkıyı Henüz Yazmadım Andak'ın melodi dehasının en berrak örnekleridir. Ayrıca Yeliz Eker'in seslendirdiği Hayalimdeki Adam, Zerrin Özer'in yüreklere dokunan Unutamadığım şarkısı ve Asu Maralman'ın yorumuyla bilinen Bal gibi eserler de onun imzasını taşır.
Türk müzik dünyasının en parlak yıldızları olan Ajda Pekkan, Erol Evgin, Nil Burak, Nükhet Duru, Nilüfer, Semiha Yankı ve efsanevi grup MFÖ gibi isimlerin popüler repertuvarlarının arkasındaki gizli güçlerden biri yine oydu. Ünlü müzisyen Onno Tunç'tan başlayıp pop müziğinin zirvesindeki yorumculara kadar uzanan geniş bir yelpazede eserleri büyük bir hayranlıkla seslendirildi. Bu muazzam sanatsal birikim ve Türk kültürüne katkıları vesilesiyle Andak, 1998 yılında Devlet Sanatçısı unvanına layık görülerek onurlandırıldı.
Sahne Müziklerinden Uluslararası Ödüllere
Selmi Andak'ın üretkenliği sadece pop şarkılarıyla sınırlı kalmadı, tiyatro sahnelerine ve ekranlara da taşındı. Sanatçının önemli çalışmaları arasında çocukların ve büyüklerin beğenisini kazanan Uyuyan Güzel müzikali ile tiyatro dünyasının dev aktörü Müşfik Kenter tarafından sahnelenen ünlü tek kişilik oyun Bir Garip Orhan Veli'nin müzikleri yer alır. Bunun yanı sıra büyük usta Haldun Taner'in kaleme aldığı Bu Şehr-i İstanbul ki oyununun melodileri de Andak'ın estetik süzgecinden geçmiştir. Televizyon dünyasında ise gazeteci Mehmet Ali Birand'ın hazırladığı efsanevi Galatasaray Belgeseli ile Kültür Bakanlığı tarafından hayata geçirilen tarihi İpek Yolu belgeselinin müzik tasarımları yine onun imzasını taşımaktadır.
Aynı zamanda Basın Şeref Kartı sahibi olan usta besteci, Türkiye'yi uluslararası arenada defalarca hem besteci hem de seçici kurul üyesi olarak temsil etmiştir. Sanatçının yurt dışındaki müzik festivallerinde elde ettiği dereceler Türk müzik tarihi açısından büyük önem taşımaktadır. Andak, 1968 yılında Atina'daki Apollonia yarışmasında, 1969 ve 1970 yıllarında ise Bulgaristan'daki Altın Orfe'de üçüncülük ve dördüncülük dereceleri elde etti. Başarıları 1977 İsrail Bahar Festivali, 1983 Şili Vina Del Mar ve 1984 ABD Los Angeles Dünya Şarkı Festivali ile devam etti.
Türkiye'nin müzikal prestijini artıran bu başarılar, 1985 yılında İtalya'daki Medifest yarışmasında pop müzik alanında ülkemize ilk kez getirilen birincilik ödülüyle taçlandı. Ardından 1990 yılında Altın Orfe festivalinde prestijli Balkan Ödülü'nü müzesine götürdü.
Eurovision Serüveni ve Aile Yaşamı
Uluslararası düzeydeki faaliyetlerine aralıksız devam eden Andak, 1989 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nin Nashville kentinde gerçekleştirilen IMOF89 (Dünya Yarışmaları Büyük Ödülleri) organizasyonunda Türkiye adına jüri koltuğunda oturdu ve aynı etkinlikte kendi eseri olan Güneş Bir Kere Doğdu bestesiyle ülkemizi temsil etti. Ulusal düzeyde ise 1975 senesinden itibaren TRT Eurovision Şarkı Yarışması Türkiye finallerinde besteleriyle boy göstererek bu platformun gelişimine katkı sundu.
Özel hayatında ise düzenli bir aile yaşamını tercih eden değerli müzisyen, 1955 yılında hayatını Nermin Andak ile birleştirdi. Bu mutlu evlilikten çiftin sanatı meslek edinen ve balerin olarak kariyer yapan Gülen Andak adında bir kız çocukları dünyaya geldi. Andak, geride yüzlerce ölümsüz melodi ve derin izler bırakarak 15 Temmuz 2010 tarihinde İstanbul'da aramızdan ayrıldı.