Selahattin Ünlü, 1909 yılında Gaziantep'in tarihi ilçesi İslahiye'de dünyaya gelmiş, Türkiye'nin çok partili döneme geçiş sürecinde ve bölge siyasetinde son derece kritik roller üstlenmiş saygın bir devlet adamı ve yerel önderdir. Anadolu'nun köklü toplumsal dinamiklerini bünyesinde barındıran Delikanlı Aşireti'nin reisliğini yürüten Ünlü, aynı zamanda Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin en etkili kanaat önderleri arasında kabul edilmektedir. İlk ve orta öğreniminin ardından başkente giderek Ankara Adliye Meslek Okulu'nu başarıyla tamamlayan Ünlü, meslek hayatına adalet mekanizmasının içerisinde adım atmıştır. Mezuniyet sonrasında Elazığ'da sorgu hâkimi olarak görev yapan başarılı hukukçu, adaletin tesisi için bölgede önemli çalşmalar gerçekleştirmiştir. Adliyedeki başarılı hizmetlerinin akabinde memleketi Gaziantep'e dönen Ünlü, burada sadece aşiret liderliğiyle yetinmeyerek tarım ve madencilik sektörlerinde de adından söz ettirmiştir. Geniş topraklara sahip olan vizyoner isim, İslahiye Müteşebbis Heyeti Başkanlığı görevini üstlenmiş, bunun yanı sıra krom madenciliği ve çiftçilikle meşgul olmuştur. Yaşamı boyunca adalet, siyaset ve ticaret üçgeninde büyük başarılara imza atan bu çok yönlü şahsiyet, 1 Şubat 1985 tarihinde memleketi Gaziantep'te 76 yaşında vefat etmiştir.
Çok Partili Dönemin İnşası ve Meclis Yılları
Meslek hayatında elde ettiği tecrübeleri siyaset sahnesine taşımaya karar veren Selahattin Ünlü, Türkiye'nin demokrasi tarihinin en kritik virajlarından birinde aktif görev almıştır. Türkiye Cumhuriyeti'nin eski başbakanlarından Adnan Menderes ile yolları kesişen Ünlü, Demokrat Parti'nin (DP) kuruluş aşamasında bizzat vazife üstlenmiş, adaletin ve kalkınmanın bölgede yayılması adına yoğun gayret göstermiştir. Gaziantep halkının büyük teveccühüyle karşılanan tecrübeli siyasetçi, Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde IX., X. ve XI. dönemlerde aralıksız olarak Gaziantep Milletvekili sıfatıyla görev yapmıştır. 1950 ile 1960 yılları arasındaki bu on yıllık tarihi kesitte parlamentoda aktif yasama faaliyetlerine katılan Ünlü, hem bölgesinin kalkınması hem de ülkenin demokratikleşmesi adına önemli çalşmalara öncülük etmiştir. Meclisteki ağırlığı ve uzlaşmacı kimliğiyle tanınan tecrübeli siyasetçi, parlamento içinde de saygın bir yer edinmeyi başarmıştır.
27 Mayıs Darbesi ve Siyasi Yasaklar Dönemi
Türkiye'nin demokrasi yolculuğuna ağır bir darbe vuran 27 Mayıs 1960 askeri müdahalesi, Selahattin Ünlü'nün de hayatında zorlu bir dönemin kapılarını aralamıştır. Darbe yönetiminin başa gelmesiyle birlikte tutuklanan Gaziantep milletvekili, ilk olarak diğer parlamento üyeleriyle birlikte Yassıada cezaevine gönderilmiştir. Yassıada'da gerçekleştirilen yargılamaların ardından Kayseri cezaevine nakledilen Ünlü, burada uzun süre zor koşullar altında tutulmuştur. Siyasi süreçte askeri yönetim tarafından geniş arazilerine ve tüm mal varlığına el konulmuştur. Yaşanan haksızlıklara karşı yürüttüğü hukuki mücadele neticesinde Ünlü, el konulan malları üzerindeki tedbir kararları kaldırılan ilk milletvekili olmayı başarmıştır. 1961 genel seçimleri sürecinde cezaevindeyken dışarıya gönderdiği tarihi mesaj ise Türk siyasetinde unutulmaz bir yer edinmiştir. Ünlü'nün gönderdiği ve kısa sürede halk arasında efsanevi bir slogana dönüşen o şifreli söz şöyledir:
"Süleyman Ünlü çeltik ekmiş suyunu bol verin kurutmayın."
Bu şifreli yönlendirmenin ardından yeğeni Süleyman Ünlü, Selahattin Ünlü'nün siyasi mirasını devralarak XII. ve XIII. dönem Gaziantep Milletvekili olarak meclise girmiştir. Süleyman Ünlü ayrıca ilerleyen yıllarda, 1984 ile 1989 yılları arasında İslahiye Belediye Başkanlığı görevini de yürüterek aile geleneklerini sürdürmüştür.
Köklü Aile Yapısı ve Toplumsal Mirası
Selahattin Ünlü, sadece siyasi kariyeriyle değil, kurduğu güçlü aile bağları ve yetiştirdiği evlatlarıyla da topluma örnek olmuştur. Belikanlı Aşiret Reisinin kızı Hacı Ayşe Ünlü ile dünya evine giren Hacı Selahattin Ünlü, bu evlilikten beş çocuk sahibi olmuştur. Ailenin toplumsal ve ticari gücü, sonraki nesillerde de artarak devam etmiştir. Selahattin Ünlü'nün vefatının ardından ailenin ve aşiretin liderliğini üstlenen isimler ile ailenin üstlendiği önemli görevler şöyle sıralanmaktadır:
- Ahmet Şahap Ünlü: Selahattin Ünlü'nün iş insanı olan oğlu, babasının vefatının ardından Delikanlı Aşireti'nin yeni reisi olmuş ve onun vizyonunu devam ettirmiştir.
- DEİK Kuruluşu ve Liderlik: Ahmet Şahap Ünlü, Cumhurbaşkanı Turgut Özal ile birlikte Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu'nun (DEİK) kuruluş çalşmalarında kurucu masa ortağı olarak yer almıştır. DEİK çatısı altında yedi ayrı uluslararası iş konseyine başkanlık ederek Türkiye'nin küresel ticaret ağını yönetmiştir.
- Ekonomik Diplomasi: Resmi devlet heyetlerinde yer alan Ahmet Şahap Ünlü, Türkiye adına çok sayıda uluslararası ikili ekonomik anlaşmaya ve protokole imza atmıştır.
- Sivil Toplum ve Spor: Aile üyeleri, Uluslararası Nakliyeciler Derneği (UND), Deniz Ticaret Odası (DTO) ve Karadeniz Ekonomik İşbirliği (KEİ) yönetim kurullarında uzun yıllar aktif görev almış, İslahiyespor Kulübü Başkanlığı'nı deruhte etmiştir.
Gaziantep ve Güneydoğu Anadolu'nun sosyal dokusunda halen çok özel bir yere sahip olan Ünlü ailesi, geniş arazileri ve güçlü toplumsal bağlarıyla bölgenin en saygın aileleri arasında varlığını sürdürmektedir.