Rıza Hamit Bey, Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminde askeri kimliğinin yanı sıra aynı zamanda parlamentoda üstlendiği siyasi görevlerle tanınan bir devlet adamıdır. İttihat ve Terakki Cemiyeti saflarında aktif rol alan ve Bursa mebusu olarak meclise giren Rıza Hamit Bey, binbaşılık rütbesine kadar yükseldiği ordudan siyasete geçiş yaparak yakın tarihin hareketli yıllarına tanıklık etmiştir.
Askerlik Yılları ve İttihat Terakki Dönemi
Kariyerine Osmanlı ordusunda subay olarak başlayan Rıza Hamit Bey, yüzbaşı rütbesindeyken dönemin en etkili siyasi oluşumu olan İttihat ve Terakki Fırkası bünyesinde faaliyet göstermeye başladı. Gazi Ahmet Muhtar Paşa hükümetinin sadrazamlığı sırasında ilan edilen sıkıyönetim şartlarında siyasi duruşu nedeniyle gözaltına alındı. Bu süreçte İstanbul'da bulunan ünlü Bekirağa Bölüğü zindanlarında bir süre esir tutulan subay, siyasi mücadelesinden geri adım atmadı.
Bursa Milletvekilliği ve Malta Sürgünü
Tutukluluk günlerinin hemen ardından özgürlüğüne kavuşan Rıza Hamit Bey, 1912 yılında gerçekleştirilen seçimlerde Bursa milletvekili olarak Meclis-i Mebusan'a girdi. Siyasi yaşamındaki bu başarıyı askeri kariyerinde binbaşılığa terfi ederek pekiştiren tecrübeli isim, 1914 genel seçimlerinde halkın güvenini yeniden kazanarak Bursa mebusu seçildi. Mondros Mütarekesi'nin imzalanmasının ardından, Şubat 1919'da İngiliz işgal kuvvetleri tarafından tekrar tutuklandı ve Malta adasına sürgüne gönderildi.
Sürgün sonrasındaki yaşamına dair tarihi kaynaklarda yeterli detay yoktur. Rıza Hamit Bey'in yaşam kronolojisi şu şekildedir:
- Yüzbaşılık ve binbaşılık rütbeleriyle askeri hizmet vermiştir.
- 1912 ve 1914 yıllarında Bursa milletvekilliği yapmıştır.
- Bekirağa Bölüğü'nde hapis yatmış ve Malta sürgüne gönderilmiştir.