Rishi Sunak Kimdir?

Birleşik Krallık siyasetinin en hareketli dönemlerinden birinde başbakanlık koltuğuna oturan Rishi Sunak, 24 Ekim 2022 tarihinde ülkenin ilk Hint kökenli hükümet başkanı olarak göreve başladı. Muhafazakâr Parti liderliğini üstlenen deneyimli siyasetçi, Londra'da hükümetin başına geçerek ülkenin modern tarihindeki en genç liderlerden biri oldu. Southampton doğumlu olan yönetici, özellikle küresel salgın döneminde uyguladığı ekonomik adımlarla geniş kitlelerin dikkatini çekti. Yaklaşık iki yıl süren bu görevin ardından, 2024 yılındaki erken seçimlerin sonuçlarıyla makamını İşçi Partisi'ne devretti.

Göçmen Bir Ailenin Eğitimle Şekillenen Yaşamı

Siyasetçinin aile geçmişi, Doğu Afrika'dan Britanya topraklarına uzanan çok kültürlü bir göç hikayesini barındırır. 12 Mayıs 1980 tarihinde Southampton, Hampshire'da dünyaya gelen Sunak, Yashvir ve Usha çiftinin üç çocuğunun en büyüğüdür. Dedeleri geçmişte Britanya Hindistanı'nın Pençap bölgesinde yaşamış, ardından 1935 yılında memuriyet amacıyla Kenya'nın başkenti Nairobi'ye yerleşmiştir. Babası Yashvir Kenya'da doğup büyüyen bir pratisyen hekim, annesi Usha ise Tanzanya kökenli bir eczacıdır. Aile, 1960'lı yıllarda Afrika'dan İngiltere'ye göç ederek yeni bir hayata adım atmıştır.

Gençlik yıllarında eğitime büyük önem veren Sunak, İngiltere'nin en prestijli özel okullarından Winchester College bünyesinde öğrenim gördü. Yaz tatillerinde ise restoranlarda garsonluk yaparak iş hayatıyla erken yaşta tanıştı. Yükseköğrenimini Oxford Üniversitesi Lincoln College'da tamamlayan genç yetenek, burada Felsefe, Siyaset ve Ekonomi alanında eğitim alarak 2001 yılında mezun oldu. Eğitimdeki başarısını sınır ötesine taşıyarak Fulbright bursu kazanmayı başardı. Bu sayede Amerika Birleşik Devletleri'ne giderek Stanford Graduate School of Business'ta işletme yüksek lisansını (MBA) 2006 yılında tamamladı.

Finans Dünyasından Avam Kamarasına Uzanan Yol

İş hayatına hızlı bir giriş yapan Sunak, 2001 ile 2004 yılları arasında küresel yatırım bankası Goldman Sachs'ın Londra ofisinde analist olarak görev üstlendi. Finans sektöründeki deneyimini artırmak amacıyla daha sonra hedge fon yönetim şirketi olan Children's Investment Fund Management ekibine katıldı. Bu şirkette 2006 yılının Eylül ayında ortaklığa yükseldi fakat aynı yılın Kasım ayında görevinden ayrıldı. Siyasetçi, 2013-2015 yılları arasında ise kayınpederinin sahibi olduğu Catamaran Ventures adlı yatırım firmasında üst düzey yöneticilik yaptı.

Özel sektördeki başarılarının ardından yönünü siyasete çeviren Sunak, 7 Mayıs 2015 genel seçimlerinde Muhafazakâr Parti çatısı altında Richmond (Yorkshire) bölgesinden milletvekili adayı oldu. Seçimleri kazanarak Avam Kamarası'na adım atan genç politikacı, parlamentoda aktif bir rol üstlendi. 2016 yılındaki tarihi Brexit referandumu sürecinde İngiltere'nin Avrupa Birlişi'nden ayrılması gerektiğini savunan kanatta yer aldı. Bu duruşu, parti içindeki yükselişini hızlandırdı ve ona hükümet kapılarını araladı.

Hükümet Görevleri ve Başbakanlık Süreci

Siyasi kariyerinde basamakları hızla tırmanan Sunak, Theresa May hükümetinde Yerel Yönetimden Sorumlu Devlet Parlamenter Müsteşarı olarak ilk resmi idari görevini aldı. Boris Johnson'ın başbakanlığı döneminde ise sırasıyla şu görevlerde bulundu:

• Hazine Baş Müsteşarlığı (24 Temmuz 2019 - 13 Şubat 2020)
• Birleşik Krallık Maliye Bakanlığı (13 Şubat 2020 - 5 Temmuz 2022)
• Muhafazakâr Parti Liderliği ve Başbakanlık (24 Ekim 2022 - 5 Temmuz 2024)

Maliye Bakanlığı döneminde patlak veren COVID-19 salgını, Sunak'ın kariyerindeki en büyük sınav oldu. İş kayıplarını engellemek amacıyla devreye soktuğu 514 milyar dolarlık devasa ekonomik kurtarma paketi, kamuoyunda büyük takdir topladı. Ancak bu süreçte Başbakan Johnson ile birlikte pandemi kısıtlamalarını ihlal ettiği gerekçesiyle para cezasına çarptırıldı ve ciddi eleştirilere maruz kaldı. Yaşanan siyasi krizlerin ardından 5 Temmuz 2022'de Johnson hükümetini eleştirerek görevinden istifa etti.

Liz Truss ile girdiği ilk liderlik yarışını kaybetse de, Truss'ın kısa süren başbakanlığının ardından 24 Ekim 2022'de partinin yeni lideri seçildi. Böylece İngiltere'nin yeni başbakanı olarak hükümetini kurdu. Başbakanlığı döneminde ekonomiyi dengelemeye çalışan Sunak, 22 Mayıs 2024 tarihinde erken seçim kararı aldı. 4 Temmuz 2024'te yapılan genel seçimlerde, anamuhalefetteki İşçi Partisi Avam Kamarası'nda 410 sandalye kazanarak ezici bir çoğunlukla iktidara geldi ve Sunak'ın başbakanlık dönemi sona erdi.

Ağustos 2009'da Hintli milyarder N. R. Narayana Murthy'nin kızı Akshata Murthy ile dünya evine giren Sunak'ın, Krishna ve Anoushka adında iki kız çocuğu bulunmaktadır. Büyük bir kişisel servete sahip olduğu bilinen ve 2022 yılı verilerine göre yaklaşık 730 milyon sterlinlik varlığı bulunan siyasetçi, finansal birikimi hakkında bugüne kadar detaylı bir açıklamada bulunmamıştır.