Henüz yirmi üç yaşındayken Hollywood'un ışıltılı dünyasına trajik bir şekilde veda eden River Phoenix, 23 Ağustos 1970 tarihinde Madras, Oregon'da dünyaya geldi. Sıra dışı çocukluğu, erken yaşta elde ettiği büyük oyunculuk başarıları ve müzikal yeteneğiyle sinema tarihinde derin bir iz bırakan sanatçı, 31 Ekim 1993 gecesi Hollywood'daki bir kulübün önünde geçirdiği rahatsızlık sonucu hayata gözlerini yumdu. Gerçek adı River Jude Bottom olan genç yıldızın bu ani gidişi, tüm dünyadaki sevenlerini derin bir yasa boğdu.
Sıra Dışı Bir Çocukluk ve Zorlu Yıllar
Sanatçının babası John Lee Bottom, California kökenli bir Katolik iken, annesi Arlyn Sharon Dunetz ise Macaristan ve Rusya'dan Bronx bölgesine göç eden bir aileden geliyordu. Olduça kalabalık bir aile ortamında büyüyen River'ın Joaquin Phoenix adında bir erkek, Rain, Summer ve Liberty adlarında ise üç kız kardeşi vardı. Genç yıldızın ismi Siddhartha romanındaki yaşam nehrinden esinlenerek seçilmiş, göbek adı ise Beatles'ın Hey Jude şarkısından alınmıştı. Aile, altmışlı yılların sonunda bu dini gruba katıldı. Grup bünyesinde Güney Amerika genelinde misyonerlik faaliyetleri yürüttüler. Takvimler 1977 yılını gösterdiğinde ise Amerika'ya yerleşme kararı aldılar. River Phoenix, yoksullukla geçen bu dönemde ailesinin geçimine katkı sunmak amacıyla kız kardeşiyle beraber sokaklarda çeşitli gösteriler sergiliyordu. Erken yaşta zorlu hayat koşullarıyla karşılaşan oyuncu, 1991 yılında verdiği bir demeçte çocuk yaştaki cinsel ilişkileri onaylayan bu toplulukta henüz dört yaşındayken bekaretini yitirdiğini itiraf etmiş ve grubun iğrenç olduğunu dile getirmişti. Tüm aile bireylerinin vejetaryen beslenme tarzını benimsediği bu dönemde River, o sırada henüz dört yaşında olan kardeşi Joaquin'i de et yememe konusunda ikna etmeyi başarmıştı.
Sinema Dünyasında Zirveye Tırmanış
River Phoenix, ailesinin de desteğiyle gösteri dünyasına adım atmaya karar verdi. Aktörün ilk televizyon deneyimi, 1982 yılında yayınlanan Seven Brides for Seven Brothers dizisiyle gerçekleşti. Bu rolü 1984'teki televizyon dizileri takip etti. Sinema dünyasında ise ilk olarak 1985 yılında yönetmen Joe Dante imzalı Explorers filminde canlandırdığı rolle tanınmaya başladı. Bir yıl sonra Rob Reiner'in yönettiği Stand By Me filmindeki performansıyla geniş bir izleyici kitlesinin dikkatini çekti. Aynı yıl Peter Weir'in The Mosquito Coast yapımında Harrison Ford ile Helen Mirren'ın oğulları Charlie Fox rolünü üstlenerek zihinlerde yer edindi. Kariyerine 1988 yapımı A Night in the Life of Jimmy Reardon ile devam eden yetenekli oyuncu, aynı yıl gösterime giren Little Nikita filmindeki başarısıyla henüz on sekiz yaşındayken en iyi yardımcı erkek oyuncu kategorisinde hem Oscar hem de Altın Küre adaylığı kazandı.
Yine 1988 yılında usta yönetmen Sidney Lumet imzalı Running on Empty filminde kamera karşısına geçti. Birçok eleştirmene göre kariyerinin en iyi işi sayılan bu filmle NBR en iyi erkek oyuncu ödülünü kazandı. 1989 senesinde Indiana Jones and the Last Crusade filminde Harrison Ford ile yeniden bir araya geldi. Bu başarılı projenin ardından televizyon versiyonu için teklif alsa da bu projede yer almak istemedi. Phoenix, yakın dostu Keanu Reeves ile birlikte Gus Van Sant'ın avantgarde çalışması My Own Private Idaho filminde başrolü paylaştı. William Shakespeare'in bir eserinden uyarlanan bu yapımda Mike Waters karakterini canlandıran oyuncu, performansıyla Venedik Film Festivali ile National Society of Film Critics tarafından en iyi erkek oyuncu ödülüne layık görüldü. Bu süreçte Reeves ve Van Sant ile aralarında sıkı bir dostluk kuruldu.
Robert Redford'ın A River Runs Through It filmindeki rolünü Brad Pitt'e kaptıran sanatçı, 1992 yılında Sidney Poitier ile Sneakers filminde rol aldı. Takip eden yılda Peter Bogdanovich'in country müzik temalı yapımı The Thing Called Love filminde oynadı. Bu film, genç oyuncunun hayattayken rol aldığı son yapım olmuştur. Mathis ile olan bu birlikteliği oldukça kısa sürdü. Hayatını kaybettiği yıl yüzde doksanı tamamlanmış olan Dark Blood isimli son filmi ise ölümünün ardından sinemalarda gösterime giremedi.
Genç yaşta gösterdiği üstün oyunculuk performansıyla sinema dünyasında adından söz ettiren oyuncunun en bilinen filmleri şunlardır:
- Stand By Me
- Running on Empty
- My Own Private Idaho
- The Thing Called Love
Müzik Tutkusu ve Erken Veda
River Phoenix, sadece başarılı bir oyuncu değil, aynı zamanda çok yetenekli bir söz yazarı ve besteciydi. Çocukluk yıllarından itibaren gitar çalan sanatçı, kız kardeşi Rain, Red Hot Chili Peppers grubunun bas gitaristi Flea ve Sasa Raphaeler ile birlikte Aleka's Attic adlı bir müzik grubu kurmuştu. R.E.M. grubunun solisti Michael Stipe ile de çok yakın bir arkadaşlık bağı bulunan Phoenix, gitarist John Frusciante'nin Smile From the Streets You Hold isimli ikinci solo albümündeki Height Down adlı şarkıyı seslendirmişti.
Genç yıldız, 31 Ekim 1993'te yakın dostu Johnny Depp'in ortak olduğu Hollywood'daki Viper Room gece kulübünün dışında hayata veda etti. Aldığı Persian Brown isimli uyuşturucunun etkisiyle fenalaşan Phoenix'in yanına kulüpte sahne alan Flea ve Johnny Depp koştu. Kardeşi Joaquin ile sevgilisi Samantha Mathis derhal acil yardım hattını aradılar. Cedars-Sinai Tıp Merkezi'ne kaldırılan sanatçı, tüm çabalara rağmen kurtarılamadı. Bu büyük kaybın ardından Johnny Depp, her yıl 31 Ekim gününde Viper Room'u kapatma kararı aldı.
Kardeşi Joaquin ile Oscar tarihinde en iyi erkek oyuncu dalında adaylık alan ilk kardeşler olarak sinema tarihine geçtiler. Bu trajik kayıp, tüm sanat camiasında derin bir üzüntü yarattı. Rufus Wainwright Matinee Idol şarkısını, Red Hot Chili Peppers Transcending parçasını, R.E.M. ise Monster albümünü genç yaşta yitirilen bu efsane isme ithaf etti.