Cumhuriyet'in kuruluş yıllarında parlamentoda üstlendiği etkin rollerle adından söz ettiren ve Hüveydi aşiretinin liderliğini yürüten Reşit Ağar, Besni'de 1875 yılında dünyaya gelerek Türk siyasi tarihinin kurucu kadroları arasında sarsılmaz bir yer edinmiştir. Rüştiye Mektebi'nden mezun olduktan sonra Anadolu topraklarında çiftçilikle meşgul olan ve yargı basamaklarında Bidâyet Mahkemesi Azası sıfatıyla adalet dağıtan Ağar, TBMM'nin ilk beş döneminde Malatya ve Gaziantep milletvekili olarak ülkenin inşasına katkı sağlamıştır. Cumhuriyet'in kuruluş harcını karan bu önemli devlet adamı, 27 Nisan 1935 tarihinde hayata gözlerini yumarak geride köklü bir siyasi miras bırakmıştır.
Adliyeden Parlamentoya Ulaşan Bir Yaşam Dönümü
Gençlik yıllarında rüştiye eğitimi alan Reşit Bey, aldığı bu eğitimi pratik hayat tecrübesiyle taçlandırmıştır. Kendi memleketinde toprağa hayat vererek çiftçilikle uğraşan Ağar, yerel halkla kurduğu güçlü bağlar sayesinde bölgenin önde gelen isimlerinden biri haline gelmiştir. Tarımsal faaliyetlerinin yanı sıra hukuk alanında da sorumluluk üstlenmiş, meclis dönemi öncesinde yerel yargıda Bidâyet Mahkemesi Azası olarak görev yaparak adaletin tesisi için çalışmıştır. Onun bu idari ve adli birikimi, ilerleyen yıllarda Ankara kapılarının kendisi için açılmasında en önemli basamak olmuştur. Bölgesel adalet mekanizmasında gösterdiği liyakat, onu milli mücadele günlerinde siyasetin merkezine taşımıştır. TBMM'nin ilk iki döneminde Malatya milletvekili sıfatıyla meclis kürsüsünde yerini almıştır. Meclisin bu ilk ve en çetin yıllarında alınan tarihi kararlara doğrudan katkı sunmuştur.
Gaziantep Temsiliyetinden Köklü Aşiret Liderliğine
Milli Mücadelenin zaferle taçlanması ve Cumhuriyet'in ilanı sonrasında da meclisteki etkin rolünü kaybetmeyen Reşit Bey, siyasi kariyerinde yeni bir sayfa açmıştır. TBMM'nin üçüncü, dördüncü ve beşinci dönemlerinde bu kez Gaziantep milletvekili olarak görevini sürdürmüştür. Toplamda beş dönem boyunca aralıksız mecliste kalarak yasama faaliyetlerine ve ülkenin kalkınma hamlelerine imza atmıştır. Siyaset arenasındaki bu güçlü duruşu, sadece resmi görevleriyle sınırlı kalmamıştır. Aynı zamanda kökeni Oğuzların Avşar boyuna uzanan, Doğu ve Güneydoğu Anadolu'nun en nüfuzlu topluluklarından biri konumundaki Hüveydi aşiretinin liderliğini yapmıştır. Aşiret reisliği vasfıyla yerel toplumsal yapıda barış ve düzeni sağlama hususunda önemli inisiyatifler üstlenmiştir.
Kuşaklar Boyu Süren Siyasi Miras ve Aile Yaşamı
Özel hayatında evli ve sekiz çocuk babası olan mebus, ailesine son derece bağlı bir yaşam sürmüştür. Onun yetiştirdiği evlatlar ve torunlar, Cumhuriyet'in sonraki yıllarında da Türkiye'nin kaderinde belirleyici roller üstlenmeye devam etmişlerdir. Bu ailevi silsile, ülkeye parlamenterler kazandıran görkemli bir soyağacına dönüşmüştür.
Ağar ailesinin Türk siyasi hayatına sunduğu diğer önemli temsilciler şunlardır:
- Sait Ağar: Reşit Ağar'ın oğlu olup TBMM XI. Dönem Adıyaman milletvekili olarak görev almıştır.
- Halil Ağar: Reşit Ağar'ın torunu olup Cumhuriyet Senatosu Adıyaman Üyeliği ve TBMM 5.(XVI.) Dönem Adıyaman milletvekilliği yapmıştır.
- Sekiz çocuklu büyük bir aile: Reşit Ağar'ın hayatının en önemli temel direklerinden birini oluşturan geniş aile yapısıdır.
Tarihler 27 Nisan 1935'i gösterdiğinde hayata gözlerini yuman Reşit Bey, hem kurtuluşun hem de kuruluşun canlı bir tanığı olarak adını altın harflerle tarihe yazdırmıştır. Onun başlattığı meclis geleneği, sonraki nesillerce gururla taşınmıştır.