Nusret Karasu, Erzurum'da 1902 yılında dünyaya gelen tıp doktoru, akademisyen, asker ve eski sağlık bakanıdır. Veremle mücadele ve göğüs hastalıkları alanında yürüttüğü çalışmalarla tanınan hekim, Cumhuriyet döneminin öncü sağlık düzenleyicilerindendir. Akademik kariyerini askeri görevleriyle başarıyla sürdüren Karasu, ülke genelinde tüberkülozla mücadelenin öncülüğünü üstlenmiştir. Uzun yıllar hem sahada hekim olarak hem de akademik kürsülerde hocalık yaparak sayısız uzman yetiştirmiştir. 1960 yılında üstlendiği Sağlık Bakanlığı göreviyle sağlık politikalarında doğrudan belirleyici rolde yer almıştır. İbni Sina Hastanesi'nde gördüğü tedavinin ardından 1987 yılında vefat eden Karasu, geriye devasa bir tıbbi literatür bırakmıştır.
Akademik ve Askeri Hekimlik Kariyeri
Eğitim hayatına ailesiyle birlikte taşındığı İstanbul'da başlayan Karasu, Vefa Lisesi eğitiminden sonra Darülfünun Tıp Fakültesi girişlidir. Tıp eğitimini 1926 yılında askeri hekim sıfatıyla tamamlayıp mezun olmuştur. Gülhane Asker Hastanesi bünyesinde 1927 yılında stajını tamamlayıp yüksek pratik tecrübeler kazanmıştır. Daha sonra Ankara Cebeci Askeri Hastanesi'nde tabiplik görevi alarak hekimlik mesleğine resmen adım atmıştır. Aynı dönemde 189. Alay Komutanlığı Tabipliği görevini üstlendi. Dahiliye ihtisasını ise 1929-1934 yılları arasında İstanbul Gülhane Asker Hastanesi'nde başarıyla sürdürüp uzman olmuştur. Burada asistanlık ve başasistanlık kadrolarında çalışarak uzmanlığını geliştirmiştir. Sonrasında Cebeci ve Erzurum Mareşal Fevzi Çakmak askeri hastanelerinde iç hastalıkları uzmanı kadrolarında hekimlik yapmıştır. Mesleki başarıları neticesinde 1943 yılında iç hastalıkları doçenti unvanına layık görülmüştür. 1946 yılında ise Gülhane bünyesinde kurulan Ankara Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Kliniği'nde profesör olmuştur. Gülhane bünyesinde kurulan ve daha sonra Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi adını alan bu yeni klinikte görev alan profesör, hekimlik kariyeriyle akademik kimliğini harmanlayarak uzun yıllar boyunca Türk tıbbına yön vermiştir.
Veremle Savaş ve Ulusal Sağlık Mücadelesi
Doktor Karasu, toplumsal salgınlara karşı mücadeleyi meslek yaşamının merkezine yerleştiren çok yönlü bir sağlık gönüllüsüdür. Ankara Veremle Savaş Derneği yönetiminde 1947 yılında ikinci başkan olarak görev almaya başlamıştır. Derneğin başkanlık görevini ise 1950 yılından 1984 yılına kadar kesintisiz biçimde sürdürüp yönetmiştir. Ayrıca Türkiye Ulusal Verem Savaşı Dernekleri Federasyonu bünyesinde de yönetici olarak büyük sorumluluklar üstlenmiştir. Federasyon başkanlık görevini de 1976 ile 1984 yılları arasında yürütmüştür. Tabip albay rütbesindeyken askeri görevinden istifa eden Karasu, sivil akademik kariyerine tüm hızıyla devam etmiştir. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi içerisindeki çalışmalarına sivil hekim kimliğiyle devam ederek ülke tıbbına katkı sunmuştur. Üniversitede 1951 yılında kuruculuğunu yaptığı Fitizyoloji (Göğüs Hastalıkları) Kliniği direktörlüğü görevini yıllarca üstlenmiştir. Fakülte dekanlığı görevini de 1952-1954 yılları arasında başarıyla yürüterek idari tecrübe kazanmıştır. Halk sağlığını geliştirmek için UNESCO bünyesindeki halk sağlığı milli komitesi kuruluş çalışmalarına da başkanlık etmiştir. Aynı kurumda dekanlık makamına seçilerek idari alanda da liderlik göstermiştir. Hem Ankara Tabip Odası başkanlığı hem de Sağlık Bakanlığı gibi kritik roller üstlenen Karasu, tıp etiğinin korunması ve ulusal sağlık politikalarının çağdaş normlara ulaştırılması konusunda dönemin en etkili aktörlerinden biri olmuştur.
Devlet Hizmeti ve Bilimsel Mirası
Nusret Karasu, 1960 yılında Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanı olarak kabinede yer alarak devlet adamı kimliğini kazanmıştır. Bakanlıktan sonra Yüksek Sağlık Şûrası üyesi olarak çalışmıştır. Karasu, mesleki yaşamı boyunca birçok sivil toplum kuruluşunun ve derneğin liderliğini üstlenerek topluma hizmet etmiştir. Bu kuruluşlar arasında şunlar öne çıkar:
- Ankara Veremle Savaş Derneği (Uzun yıllar yürüttüğü başkanlık göreviyle)
- Türkiye Kızılay Derneği (Genel başkanlık ve yönetim kurulu düzeyinde)
- Toraks Hastalıkları Araştırma ve Yardım Derneği (Kurumsal liderlik kapsamında)
1973 yılında uzun yıllar emek verdiği üniversiteden emekliye ayrılmıştır. Üç yabancı dil bilen hekimin 200'ü aşkın eseri vardır. Hekimlik alanındaki başarılı çalışmaları sayesinde 1975 yılında Hacettepe Üniversitesi Şeref Doktorluğu unvanını almış, 1984 yılında ise TÜBİTAK Hizmet Ödülü ile onurlandırılmıştır. 1925 senesinde evlendiği eşi Naciye Hanım ile olan birlikteliğinden beş çocuk sahibi olan hekim, ömrünün son günlerini Ankara'daki İbni Sina Hastanesi bünyesinde tedavi görerek tamamlamıştır. Erzurum'dan başlayıp Ankara'da nihayete eren bu üretken yaşam öyküsü, hem Türkiye'nin veremle mücadelesinin en kritik aşamalarını bünyesinde barındırır hem de gelecek nesil hekimler için benzersiz bir mesleki rehber niteliğindedir.