Türk tiyatrosunun ve seslendirme dünyasının en müstesna çınarlarından biri olan Nevin Akkaya, 29 Temmuz 1919 tarihinde İstanbul'da dünyaya geldi. Genç yaşta konservatuvar eğitimi alarak sahneye adım atan sanatçı, Türk sanat dünyasının gelişim sürecinde hem sesi hem de oyunculuğuyla öncü bir rol üstlendi. Şehir Tiyatroları'nda başlayan bu serüven, Yeşilçam'ın efsanevi dublaj stüdyolarına kadar uzandı. Dönemin usta yönetmeni Muhsin Ertuğrul'un ısrarlı teşvikleriyle sahne tozu yutan Akkaya, yaşamı boyunca sanatın farklı dallarında derin izler bırakarak 6 Nisan 2015'te İstanbul'da 96 yaşında aramızdan ayrıldı. Onun efsanevi mirası bugün hâlâ yaşıyor.
Sahne Işıkları Altında Bir Ömür: Tiyatro Yılları
Lise yıllarında tiyatro eğitimi almaya başlayan Nevin Akkaya, aynı zamanda şan dersleriyle müzikal yeteneğini geliştirdi. Aslında onun en büyük hayali opera sanatçısı olmaktı. Ancak Muhsin Ertuğrul, genç kızdaki büyük yeteneği hemen fark etmişti. Sanatçının ailesi, şöhretin getireceği hareketli yaşamdan kaçtıkları için kızlarının tiyatrocu olmasına sıcak bakmıyordu. Muhsin Ertuğrul'un ısrarlı çabaları sayesinde genç Nevin, 1937 yılında Şehir Tiyatrosu kadrosuna dahil oldu. Sahnede canlandırdığı ilk karakter Henrik Ibsen'in ölümsüz eseri Peer Gynt'teki (Pergünt) Solveyg rolüydü. Bu oyundaki ünlü aryayı Cemal Reşit Rey yönetimindeki senfoni orkestrası eşliğinde büyük bir başarıyla seslendirdi.
Nevin Akkaya, tiyatro kariyeri boyunca dünya klasiklerinin en zorlu rollerinin üstesinden gelmeyi bildi. William Shakespeare'in kaleme aldığı Hamlet, Otello, Kış Masalı, Yanlışlıklar Komedyası, Nasıl Hoşunuza Giderse ve Fırtına gibi başyapıtlarda sahne aldı. Bunun yanı sıra Cyrano de Bergerac, Ruy Blas, Don Carlos, Ocak Çekirgesi, Maryan’ın Kalbi, Üç Kız Kardeş, Karanlık ve İdipus Kolonos’da gibi oyunlarda unutulmaz performanslar sergileyerek adını tiyatro tarihine altın harflerle yazdırdı. Ayrıca Antik Yunan tiyatrosunun Fedr, Alsest ve Promete Zincirde gibi seçkin eserlerinde de rol aldı. Muhsin Ertuğrul ile birlikte Kral Lear ve Bir Adam Yaratmak başta olmak üzere pek çok önemli yapıtta aynı sahneyi paylaştı.
1950 yılına gelindiğinde Türk tiyatro tarihinde çok önemli bir dönüm noktası yaşandı. Nevin Akkaya, Muhsin Ertuğrul ve bir grup idealist oyuncuyla birlikte Şehir Tiyatroları'ndan ayrılma kararı aldı. Bu cesur ekip, tiyatro dünyamıza taze bir soluk getirecek olan efsanevi Küçük Sahne'yi kurdu. Akkaya, bu yeni sahnede Kanlı Düğün, Onikinci Gece, Örümcek, Fareler ve İnsanlar gibi oyunlarda sergilediği performanslarla tiyatroseverlerin beğenisini kazandı. Tiyatroda yakaladığı bu büyük başarı, ona dublaj stüdyolarının kapılarını da ardına kadar açtı.
Küçük Sahne'den Mikrofon Arkasına Uzanan Yol
Nevin Akkaya, seslendirme sanatına adım atması aslında oldukça ilginç bir hikayeye dayanmaktadır. İlk başlarda dublaj stüdyolarına mesafeli duran sanatçı, "Dublaj yapmak Pergünt oynamaya benzemez" şeklindeki ünlü ifadesi nedeniyle uzun süre seslendirme yapmaktan kaçındı. Ancak sesinin gücünü çok iyi bilen Muhsin Ertuğrul'un ısrarlı ricaları karşısında bu kararından vazgeçti. Böylece Türk sinemasının en önemli seslerinden biri haline gelecek olan o efsanevi dublaj serüveni başladı.
O dönemlerde Türk sinemasının yapısı bugünkünden oldukça farklıydı. Yerli film üretimi kısıtlıyken, yurt dışından yoğun bir film ithalatı gerçekleştiriliyordu. İstanbul'un lüks sinema salonlarında yabancı filmler İngilizce ya da Fransızca olarak gösterilmekteydi. Ancak Anadolu'daki sinema izleyicisi, filmleri Türkçe seyretmeyi seviyordu. Bu durum, getirilen filmlere dublaj yapılmasını zorunlu hale getirmişti. İşte bu zorlu dönemde Nevin Akkaya, tiyatro çalışmalarının yanı sıra ikinci bir iş olarak film seslendirmelerine yöneldi.
Yeşilçam'ın Görünmez Sesi ve Radyo Günleri
Nevin Akkaya, sesiyle Türk sinemasına damga vurmuş pek çok efsanevi kadın oyuncunun adeta ruhu oldu. Mikrofon arkasında sergilediği muazzam performansla Yeşilçam'ın en önemli yıldızlarını uzun yıllar seslendirdi. Akkaya'nın sesiyle hayat verdiği bu dev sanatçılar arasında şu isimler öne çıkıyordu:
- Türkan Şoray
- Hale Soygazi
- Suzan Avcı
- Neriman Köksal
İzleyicilerin perdede hayranlıkla izlediği bu aktrislerin hafızalara kazınan o büyüleyici ses tonları, aslında Akkaya'nın eşsiz yeteneğinin bir ürünüydü. Sanatçı, 1937 yılından başlayıp 2000 yılına kadar uzanan meslek hayatında tam 8000'in üzerinde sinema filminin seslendirme kadrosunda yer aldı. Bu olağanüstü rekor, onun mesleğine olan bağlılığının en somut kanıtıydı.
Sanat yaşamındaki bir diğer önemli değişim ise 1952 yılında gerçekleşti. Nevin Akkaya, o yıl hayatını Tarık Gürcan ile birleştirerek tiyatro oyunculuğunu bırakma kararı aldı. Ancak sanattan hiçbir zaman tam anlamıyla uzaklaşmadı. Eşiyle birlikte radyo mikrofonlarının arkasına geçen sanatçı, dönemin efsane haline gelen yapımları Arkası Yarın ve Bir Hikayemiz Var programlarını uzun yıllar boyunca başarıyla yürüttü. Radyo dalgaları aracılığıyla evlere konuk olan çift, sesleriyle milyonlarca dinleyicinin hafızasında yer etti.
Uzun yıllar boyunca Şişli'deki evinde gözlerden uzak ama son derece sağlıklı bir ömür süren Nevin Akkaya, sinema ve tiyatro dünyasındaki devasa hizmetleriyle çeşitli platformlarda ödüllendirildi. Değerli sanatçıya, 2007 yılında düzenlenen Uçan Süpürge Uluslararası Kadın Filmleri Festivali kapsamında Bilge Olgaç Başarı Ödülü takdim edildi. Cumhuriyet tarihinin ilk kuşağından gelip sanata yön veren bu eşsiz çınar, 6 Nisan 2015 tarihinde İstanbul'da 96 yaşında vefat etti. Geride bıraktığı binlerce ses, unutulmaz tiyatro sahneleri ve radyo kayıtları, onun Türk kültür tarihindeki yerini daima canlı tutacaktır.