Türk tiyatrosunun ve seslendirme dünyasının en saygın simalarından biri olan Cüneyt Türel, yarım asırlık sanat yolculuğunda hem sahnede hem de mikrofon gerisinde derin izler bırakmıştır. 1942 yılında İstanbul'da dünyaya gelen usta sanatçı, gençlik yıllarından itibaren oyunculuğa gönül vermiş ve yaşamı boyunca ülkenin en önemli sanat kurumlarında yönetici ile aktör olarak görev yapmıştır. Şehir Tiyatroları'nda geçirdiği uzun yılların ardından alternatif sahnelere yönelen aktör, aynı zamanda reklam, sinema ve belgesellerdeki kendine has ses tonuyla da geniş kitlelerin hafızasına kazınmıştır. Sanatçı, 1 Mayıs 2012 tarihinde doğup büyüdüğü şehir olan İstanbul'da hayata veda ederek Türk kültür dünyasında yeri doldurulamaz bir boşluk bırakmıştır.
Yeşil Sahne'den Şehir Tiyatroları'na Uzanan İlk Adımlar
Mehmetali ve Sıdıka Türel çiftinin evladı olarak 26 Ekim 1942'de İstanbul'da hayata gözlerini açan usta sanatçı, eğitim hayatına da bu şehirde şekil vermiştir. Ünlü İstanbul Erkek Lisesi'nden 1959 yılında mezun olan genç Cüneyt, henüz lise yıllarındayken oyunculuk rüzgarına kapılmıştır. Yeşilay bünyesindeki amatör tiyatro kolu Yeşil Sahne'de 1958 yılında tiyatroya ilk adımını atmıştır. Moliere'in yazdığı eşsiz eser Zor Nikah ile lise sahnesinde ilk defa izleyici karşısına çıkmıştır.
Mezuniyet döneminde girdiği sınavı kazanarak lise kontenjanından İstanbul Üniversitesi Türk Talebe Birliği Gençlik Tiyatrosu kadrosuna dahil olmuştur. Bu amatör toplulukla birlikte yurt dışına da açılan aktör, Almanya'da gerçekleşen Erlangen Tiyatro Festivali ile İtalya'daki Messina Festivali kapsamında Kafes Arkası adlı oyunda sahne almıştır. Yükseköğrenimini İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Bölümü'nde sürdürürken, Gençlik Tiyatrosu ile bağını 1966 yılına kadar koparmadan amatör çalışmalarını sürdürmüştür.
Profesyonel oyunculuğa 1963 yılında Gülriz Sururi - Engin Cezzar Tiyatrosu'nda adım atan sanatçı, Leonid Andreyev imzalı Aklın Oyunu'nda rol almıştır. Burada iki yıl çalışırken Gençlik Tiyatrosu bünyesinde Sermet Çağan'ın Ayak Bacak Fabrikası oyununu sahnelemiş ve Erlangen Festivali'nde en iyi üç oyundan biri seçilmiştir. Ardından Sanat 6 Oyunları Tiyatrosu'nda General Çöpçatan oyunundaki Romanof karakteriyle ilk büyük profesyonel başarısını kazanan aktör, Lale Oraloğlu Tiyatrosu bünyesinde de Pygmalion ve Altona Mahpusları gibi önemli eserlerde oynamıştır.
Şehir Tiyatroları'nda Olgunlaşan Bir Kariyer ve Efsane Şarkı Düeti
Tarihler 1965 yılını gösterdiğinde sanatçı, yaşamının en önemli dönüm noktası olan İstanbul Şehir Tiyatroları ailesine katılmıştır. Buradaki ilk sahne sınavını Moliere'in meşhur eseri Cimri ile veren Türel, eğitimini de aksatmadan sürdürmüştür. Üniversiteden mezuniyetinin ardından askerlik vazifesini tamamlamış ve 1971 yılında yeniden yuvası sayılan Şehir Tiyatroları'na dönmüştür. Hem yönetmen hem de oyuncu sıfatıyla kurumda çok sayıda eserin altına imzasını atmıştır.
Bu üretken dönemde, 1975 senesinde müzik dünyasında da büyük yankı uyandıran bir gelişme yaşanmıştır. Türk pop müziğinin süperstarı Ajda Pekkan ile birlikte seslendirdiği ve usta tiyatrocunun o tok sesiyle şarkıya ayrı bir hava kattığı Palavra palavra şarkısındaki düeti, sanatçının popüler kültürdeki tanınırlığını en üst seviyeye taşımıştır.
Tiyatro sahnesindeki dehasını yönetmenliğiyle de taçlandıran sanatçı, 1979 yılında yönettiği Ayak Bacak Fabrikası ile saygın Ulvi Uraz Övgüye Değer Yönetmen Ödülü'nün sahibi olmuştur. Oyunculuk gücü ise kendisine üst üste prestijli ödüller getirmiştir:
- 1988'de Vahşi Batı oyunundaki performansıyla Avni Dilligil En İyi Erkek Oyuncu Ödülü'ne layık görülmüştür.
- 1993 yılında Aç Tartuffe eseriyle ikinci kez Avni Dilligil En İyi Erkek Oyuncu Ödülü'nün sahibi olmuştur.
- 1996-1997 sezonunda Abélard ve Héloise'deki rolüyle bir kez daha Avni Dilligil En İyi Erkek Oyuncu Ödülü'nü almıştır.
- Sevilmek oyunundaki başarısıyla da 4. Afife Tiyatro Ödülleri En İyi Erkek Oyuncu Ödülü'ne değer görülmüştür.
Uzun yıllar emek verdiği Şehir Tiyatroları'nda son olarak ünlü Rus yazar Anton Çehov'un Vanya Dayı oyununu sahneye koyan yönetmen, 1995 senesinde bu seçkin kurumdan emekliye ayrılmıştır. Aktif sanat yaşamı boyunca eğitmenliğe de zaman ayıran sanatçı, 1985 yılından başlayarak altı yıl süreyle İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı bünyesinde genç yeteneklere dersler vermiştir.
Aksanat Prodüksiyon Tiyatrosu ve Mikrofondaki Sesin Efsanesi
Emeklilik yıllarını yeni atılımlarla süsleyen aktör, Tiyatro İstanbul bünyesinde bir sezon boyunca Sanat adlı oyunda sahneye çıkmıştır. Asıl büyük atılımı ise 1995 senesinde meslektaşları Işıl Kasapoğlu ve Tilbe Saran ile gerçekleştirmiştir. Üç usta isim bir araya gelerek bağımsız tiyatronun kalelerinden biri haline gelen Aksanat Prodüksiyon Tiyatrosu'nu kurmuşlardır. Cüneyt Türel, bu özel tiyatronun perdesini kapattığı 2007 yılına kadar sahnelenen her oyunda canlandırdığı rollerle tiyatroseverlerin karşısında olmuştur.
Sanatçının adı tiyatroyla sınırlı kalmamış, sinema ve reklam dünyasındaki seslendirme çalışmalarıyla da hafızalara kazınmıştır. Şehir Tiyatroları'nda görev yaparken 1979'dan itibaren başladığı seslendirme serüveninde birçok aktörü ve büyük markayı sesiyle canlandırmıştır. Ses verdiği isimlerden ve kurumlardan bazıları şunlardır:
- Yerli sinemanın unutulmaz aktörleri Tarık Akan ve Ediz Hun.
- Dünya sinemasının ünlü isimleri Kevin Costner ve Michael Forest.
- Yıllar boyu mikrofon arkasında ses olduğu Turkcell, OYAK Renault ve Opel.
Oyunculuğu, yönetmenliği, konservatuvardaki eğitmenliği ve hiç eskimeyen o asil ses tonuyla usta sanatçı, Türk sahne sanatlarının en değerli yapı taşlarından biri olmuştur. Usta aktör, eşsiz mirasıyla tiyatro tarihimizdeki seçkin yerini her daim korumayı başarmıştır.