Türk hukuk dünyasının en saygın isimleri arasında yer alan akademisyen ve hukukçu Necip Kocayusufpaşaoğlu, 1932 ile 2021 yılları arasında sürdürdüğü yaşamı boyunca bilimsel çalışmalarıyla Türk medeni hukukunun gelişimine yön vermiştir. İstanbul'da dünyaya gelen ve yine bu şehirde hayata gözlerini yuman değerli hukukçu, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi bünyesinde yetiştirdiği sayısız öğrenci ve yazdığı akademik eserlerle adını Türk hukuk tarihine altın harflerle yazdırmıştır. Sadece akademi dünyasıyla sınırlı kalmayan çalışmaları, spor yöneticiliği ve sivil toplum faaliyetleriyle de birleşerek toplumsal hayatta derin izler bırakmıştır. Koca Yusuf Paşa ve Mahmud Nedim Paşa gibi önemli Osmanlı sadrazamlarının soyundan gelen Kocayusufpaşaoğlu, köklü bir aile mirasını modern hukuk eğitimiyle harmanlamıştır. Emekli olduğu 1998 yılına kadar sürdürdüğü verimli kariyeriyle hem ulusal hem de mukayeseli hukuk öğretisinde ekol haline gelmiştir.
Köklü Bir Aile Mirası ve Eğitim Hayatı
Necip Kocayusufpaşaoğlu, 13 Haziran 1932 tarihinde İstanbul'da hayata gözlerini açmıştır. Babası tanınan avukatlardan Yusuf Refik (Haşim) Bey, annesi ise Hatice Fikret Hanım'dır. Ailenin kökleri, Osmanlı İmparatorluğu'nun siyasi tarihinde önemli roller üstlenmiş sadrazamlara kadar uzanmaktadır. Kendisi, Koca Yusuf Paşa ve Mahmud Nedim Paşa'nın baba tarafından torunudur. Eğitim hayatına İstanbul'da başlayan Kocayusufpaşaoğlu, ortaöğrenimini 1950 yılında Saint Michel Fransız Lisesi'nde başarıyla tamamlamıştır. Buradan mezun olduktan sonra hukuk eğitimi almak üzere İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne girmiştir. Üniversite eğitimini üstün bir başarı göstererek 1954 yılında pekiyi derecesiyle bitirmiştir. Bu derece, onun gelecekteki akademik başarılarının habercisi olmuştur.
Adım Adım Akademik Zirve ve Medeni Hukuk Çalışmaları
Mezuniyetinin hemen ardından, 1954 yılında mezun olduğu İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde asistan olarak göreve başlamıştır. Akademik basamakları kararlılıkla tırmanan genç hukukçu, 1959 yılında "Türk Medeni Hukukunda Gayrimenkul Satış Vaadi" başlıklı doktora tezini başarıyla savunmuştur. Bu çalışmasıyla hukuk doktoru unvanını almaya hak kazanmıştır. Bilimsel araştırmalarına ara vermeden devam eden Kocayusufpaşaoğlu, sadece bir yıl sonra, 1960'ta doçentlik payesine ulaşmıştır. Doçentlik unvanını almasını sağlayan çalışması ise "Mirasta İade Mefhumu ve Murisin İadeye Tabi Kazandırmaları" adını taşımaktadır.
Akademik kariyerinin en üst noktası olan profesörlük unvanına ise 1969 yılında layık görülmüştür. Bu unvanı alırken sunduğu takdim tezi, "Güven Nazariyesi Karşısında Borç Sözleşmesinde Hata Kavramı" başlığını taşımaktadır. Çalışmalarıyla borçlar hukuku ve medeni hukuk alanlarında derin izler bırakan profesör, İstanbul Üniversitesi çatısı altında dönemin diğer saygın hukukçularıyla birlikte çalışmıştır. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde birlikte mesai harcadığı ve alanında iz bırakan bazı akademisyenler şunlardır:
- Halit Kemal Elbir
- Rabi Koral
- Mustafa Dural
- Hüseyin Hatemi
- Rona Serozan
- Abdülkadir Arpacı
Kocayusufpaşaoğlu, hem kendi kürsüsündeki meslektaşlarıyla kurduğu verimli iş birlikleriyle hem de mukayeseli hukuk öğretisine getirdiği yenilikçi bakış açılarıyla Türk hukuk sisteminde silinmez bir yer edinmiştir. Kendisinin yetiştirdiği öğrenciler ve ürettiği doktrinler, Türkiye'de hukuk eğitiminin kalitesini yükselten temel taşlar haline gelmiştir.
Sosyal Sorumluluk, İdari Görevler ve Vefatı
Necip Kocayusufpaşaoğlu, akademik alandaki yoğun çalışmalarının yanı sıra sosyal ve idari alanlarda da aktif görevler üstlenmiştir. Türk sporunun köklü kulüplerinden Galatasaray Spor Kulübü'nün yönetim kurulu üyeliğini yürütmüştür. Ayrıca Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu bünyesinde başkanvekilliği görevini üstlenerek sivil toplum faaliyetlerine de katkı sağlamıştır. Ülke hukukuna ve akademiye yaptığı üstün hizmetler nedeniyle, 2004 yılında meslektaşları ve sevenleri tarafından kendisi için "Prof. Dr. Necip Kocayusufpaşaoğlu İçin Armağan" adıyla özel bir saygı kitabı yayımlanmıştır. Bu eser, onun Türk hukuk camiasındaki saygın yerini taçlandıran önemli bir kaynak olmuştur.
Uzun ve başarılı bir meslek hayatından sonra, 1998 yılında İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden emekliye ayrılmıştır. Hayatının geri kalan kısmında de hukuk dünyasında saygınla anılmaya devam eden Kocayusufpaşaoğlu, 21 Ocak 2021 tarihinde doğduğu şehir olan İstanbul'da vefat etmiştir. Vefatının ardından 22 Ocak 2021 günü düzenlenen cenaze töreniyle naaşı Karacaahmet Mezarlığı'na defnedilmiştir. Geride bıraktığı zengin akademik miras, yetiştirdiği binlerce hukukçu ve medeni hukuk alanındaki yol gösterici eserleriyle yaşamaya devam etmektedir.