Türkiye'nin yakın tarihine dair yaptığı cesur araştırmalarla tanınan akademisyen ve tarihçi Necip Hablemitoğlu, 18 Aralık 2002 tarihinde Ankara'daki evinin önünde uğradığı hain bir silahlı saldırı sonucu 48 yaşında hayatını kaybetti. Akademik dünyada büyük yankı uyandıran bu suikastın failleri aradan geçen uzun yıllara rağmen henüz bulunamadı. Kırım Türklerinden cemaat yapılanmalarına kadar pek çok kritik konuda eserler üreten yazar, geride çözülememiş bir dosya ve tamamlanamamış büyük bir miras bıraktı.
Akademik Yaşamı ve Türk Dünyası Çalışmaları
Yay burcu olan Necip Hablemitoğlu, 28 Kasım 1954'te Ankara'da doğdu. Ailesi Bulgaristan'ın Büyük Oranköy (Golyamo Vranovo) bölgesinden Türkiye'ye göç eden Kırım Türklerindendi. 1977 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Basın Yayın Yüksek Okulu'ndan mezun olan yazar, 1977-1978 yıllarında 'Dilde, Fikirde, İşde Birlik' adlı aylık bir dergi yayımladı. Çeşitli kurumlarda basın müşavirliği görevlerinde bulunduktan sonra Ankara Üniversitesi Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü'nde yüksek lisans ve doktora derecelerini başarıyla tamamladı. Vefatına kadar yirmi yıl boyunca aynı üniversitede doktor öğretim görevlisi olarak Atatürk ilkeleri ve devrim tarihi dersleri vererek binlerce öğrenci yetiştirdi.
Hablemitoğlu, özellikle Kırım Türkleri ve dış Türk topluluklarının yakın tarihi üzerine yoğunlaştı. Henüz 1974 yılında, Sovyet Rusya'nın Kırım Türklerini sürgün edişini konu alan 'Yüzbinlerin Sürgünü' isimli ilk kitabını yayımladı. Kırım Türkçülüğünün efsanevi lideri İsmail Gaspiralı'ya dair geniş bir arşive sahipti. Orta Avrupa ve Balkanlar'da Türk eserleri, Türk azınlıkları ve Türk şehitlikleri konularında kapsamlı alan çalışmaları yürüterek çeşitli projelerde aktif rol üstlendi. 1995-1996 yıllarında Birleşmiş Milletler'in UNDP projesi kapsamında Moldova'da Gagauz Türklerinin Latin alfabesine geçişine danışmanlık yaptı. Orada Atatürk'ün görevlendirdiği öğretmenlerin izini sürerek hayattaki öğrencilerinin anılarını topladı ve bir kısmını 'Kemal'in Öğretmenleri' başlığıyla bastı. Özel yaşamında 14 Temmuz 1986'da Şengül Hablemitoğlu ile evlendi; bu evlilikten Kanije (d. 1991) ve Uyvar (d. 1992) adında iki kızı dünyaya geldi.
Tehditler ve Köstebek Kitabı
Başarılı araştırmacı, Türkiye'de ve yurt dışında faaliyet gösteren bölücü terör örgütleri ile Avrupa Birliği uyum yasaları kapsamındaki vakıflar yasasını ve yabancı vakıfların faaliyetlerini mercek altına aldı. Bu alandaki çalışmalarını 2001 yılında 'Alman Vakıfları ve Bergama Dosyası' adlı kitapta bir araya getirdi. Türkiye'de ve yabancı ülkelerde sempozyum, panel gibi toplantılarda sayısız konferanslar verip televizyon ve radyo programlarına katıldı. Hablemitoğlu, 24 Haziran 1999'da Mehmet Ali Birand'ın sunduğu efsanevi 32. Gün programında Fethullah Gülen ve cemaat yapılanmasına yönelik çarpıcı iddialar dile getirdi.
Ölümünden sonra basılan ve tamamlayamadığı 'Köstebek' (2003) isimli araştırma kitabında ise bu cemaat hareketinin örgütlenme ağını deşifre etti. Eserinde cemaat mensuplarının yabancı devletler adına gönüllü casusluk yaptıklarını iddia etti. Bu kritik çalışmalarından ötürü tehditler alan Hablemitoğlu'nun suikast sonrasında elektronik postasına ve telefonuna gelen tehditler emniyet mensuplarınca incelemek üzere alındı.
Hukuki Süreç ve Eserleri
Cinayetin ardından Hablemitoğlu ailesi, İçişleri Bakanlığı aleyhine Ankara 5'inci İdare Mahkemesi'nde dava açtı. Dava sonucunda bakanlık, aileye 40 bin lira manevi tazminat ödemeye mahkûm edildi. İçişleri Bakanlığı yaptığı savunmada bu suikastı 'adi bir cinayet vakası' şeklinde niteledi. Cinayetin üzerinden yedi sene geçmesine rağmen bakanlık hazırlık soruşturmasının sürdüğünü bildirdi. Necip Hablemitoğlu'nun vefatının ardından da yayımlanan eserleri ve araştırmaları Türk tarih yazımında önemli bir iz bđrakmıştır.
Yazarın yayımlanmış kitapları şunlardır:
- Yüzbinlerin Sürgünü (1974)
- Alman Vakıfları ve Bergama Dosyası (2001)
- Çarlık Rusyası'nda Türk Kongreleri 1905-1997 (2002)
- Köstebek (2003)
- Gaspiralı İsmail (2006)