Mümtaz'er Türköne, 1956 yılında İstanbul'da dünyaya gelen, Türk akademik dünyasında ve basın camiasında fırtınalı kariyeriyle yer edinmiş bir öğretim üyesi ve köşe yazarıdır. Siyasi fikirleri, televizyon programları ve aldığı cezalarla sık sık kamuoyunun odağında yer almıştır.
Akademik Yaşamı ve Zorlu Yılları
1980 öncesindeki fırtınalı dönemde milliyetçi kimliğiyle öne çıkan yazar, akademik kariyerine yön vermek adına Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi bünyesinde eğitim görerek 1978 yılında İdari Şubeden mezun olmuştur. Aynı kurumda lisansüstü eğitimine devam ederek 1986 yılında yüksek lisans, 1990 yılında ise doktora derecelerini almayı başardı. Tarihler 1993 yılını gösterdiğinde doçentlik unvanını kazandı. 1980 Askeri Darbesi'nin ardından güvenlik güçlerince gözaltına alınıp tutuklanan Türköne, sevk edildiği Ankara Mamak Cezaevi bünyesinde kaldığı süre boyunca son derece ağır işkencelerle karşı karşıya kalmıştır. Bu zor günlerin ardından akademik üretkenliğine dönen Türköne, günümüzde de Tanzimat devrinin siyasi düşünce yapısı üzerindeki araştırmalarını sürdürmektedir.
Medya Çalışmaları ve Siyaset Sahnesi
Akademisyen kimliğinin yanında köşe yazarlığı ile kitlelere ulaşan Türköne, uzun süre Zaman gazetesinde okuyucularıyla buluştu. Gazeteye devlet eliyle kayyum atanmasının ardından yazılarına son vermek zorunda kalarak yeni kurulan Yarına Bakış gazetesinin kadrosuna dahil oldu. Televizyon ekranlarında da boy gösterdi. TRT 1 ekranlarında 2007 yılında Emre Aköz ve spiker Tülay Tüzün ile beraber Gündeme Dair adlı tartışma programını sundu. Ayrıca program yapımcılığına da ağırlık verdi. Faruk Mercan ile birlikte Endaze isimli programı hazırladı. 2011 yılının genel seçimlerinde Adalet ve Kalkınma Partisi bünyesinden İstanbul milletvekili aday adayı olarak aktif politikaya adım atmayı denedi. Aynı yılın sonlarında dönemin Cumhurbaşkanı Abdullah Gül tarafından Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Yönetim Kurulu üyesi olarak atandı.
Yazarın medya dünyasında yer aldığı başlıca mecralar ve programlar şunlardır:
- Zaman gazetesi köşe yazarlığı
- Yarına Bakış gazetesi köşe yazarlığı
- TRT 1'de yayınlanan Gündeme Dair tartışma programı
- Faruk Mercan ile birlikte hazırlanan Endaze programı
Tartışmalı Açıklamalar ve Yargı Süreçleri
Yüksek Kurul üyeliğine seçilmesinin hemen ardından televizyon ekranlarında Atatürkçülük hakkında sarf ettiği sert eleştiriler büyük tepki çekti. Katıldığı yayında Atatürkçü olmayı hakaret sayacağını söyleyen yazar, bu ideolojinin faşist ve darbeci bir yapıya sahip olduğunu öne sürdü. Tepkiler üzerine 5 Ocak 2012'de görevinden istifa etti. Sözleri nedeniyle açılan davalarda önce takipsizlik kararı verilse de, üst mahkemenin bu kararı bozmasıyla yargılanmaktan kurtulamadı. Mahkeme süreci sonunda 2014 yılında bir yıllık hapis cezası aldı ancak bu ceza ertelendi. Aynı dönemde kaleme aldığı köşe yazısında Cumhurbaşkanı Erdoğan'a hakaret ettiği gerekçesiyle de yargılandı. Zaman aşımı nedeniyle ilk etapta düşen bu dava, ilerleyen yıllarda tekrar açılarak 31 Kasım 2019 tarihinde karara bağlandı ve yazarın Cumhurbaşkanı Erdoğan'a tazminat ödemesine hükmedildi. 15 Temmuz 2016'daki darbe teşebbüsünün ardından başlatılan soruşturmalarda hakkında yakalama kararı çıkarılan akademisyen, 5 Ağustos 2016'da tutuklandı. İstanbul 3. Sulh Ceza Hakimliği, Türköne'nin "Fetullahçı Terör Örgütü/Paralel Devlet Yapılanması'nın amaçlarına hizmet etmek" suçlamasıyla cezaevine gönderilmesine karar verdi.